Previous Verse
Next Verse

Shloka 216

अध्याय १५९ — रात्रौ श्रमविरामः

Night Exhaustion and Brief Pause in Battle

जघान भीम॑ नाराचैस्तमप्यभ्यद्रवद्‌ बली । तदनन्तर कर्णके सुविख्यात बलवान्‌ भ्राता वकरथने आकर भीमसेनपर भी आक्रमण किया और उन्हें नाराचोंद्वारा घायल कर दिया

sañjaya uvāca |

jaghāna bhīmaṁ nārācais tam apy abhyadravad balī | tad-anantaraṁ karṇakeṣu su-vikhyātaḥ balavān bhrātā vakra-rathena ākramya bhīmasenaṁ punar api ākrāmat, taṁ ca nārācair vyathayām āsa ||

ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ພີມະ ຟັນຟາດເຂົາດ້ວຍລູກສອນນາຣາຈະ; ແຕ່ນັກຮົບຜູ້ແຂງແກ່ນນັ້ນກໍຮຸກກັບເຂົ້າຫາພີມະອີກ. ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ອ້າຍຜູ້ມີຊື່ສຽງ ແລະ ມີພະລັງຫນັກ ຜູ້ຂັບລົດຮົບທີ່ເຄື່ອນໄປດ້ວຍທ່າທາງຄົດໂຄ້ງ ໄດ້ພຸ່ງເຂົ້າຈູ່ໂຈມ ພີມະເສນະ ອີກຄັ້ງ ແລະ ເຮັດໃຫ້ລາວບາດເຈັບດ້ວຍລູກສອນນາຣາຈະ.

जघानstruck/killed
जघान:
Karta
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद) / परोक्षभूत, 3, singular
भीमःBhima
भीमः:
Karta
TypeNoun
Rootभीम (प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, singular
नाराचैःwith iron arrows
नाराचैः:
Karana
TypeNoun
Rootनाराच (प्रातिपदिक)
Formmasculine, instrumental, plural
तम्him
तम्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम)
Formmasculine, accusative, singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अभ्यद्रवत्ran towards/charged at
अभ्यद्रवत्:
Karta
TypeVerb
Rootद्रु (धातु) + अभि- (उपसर्ग)
Formलङ् (परस्मैपद) / अनद्यतनभूत, 3, singular
बलीthe strong one
बली:
Karta
TypeAdjective
Rootबलिन् (प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, singular

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
भीम / भीमसेन (Bhīma/Bhīmasena)
नाराच (nārāca arrows)
रथ (chariot)

Educational Q&A

The verse highlights the harsh logic of kṣatriya warfare: injury is met with immediate counter-attack, and warriors persist through pain out of duty, loyalty, and resolve. It implicitly raises the ethical tension between dharma as duty in war and the escalating cycle of retaliation.

Sañjaya reports a rapid exchange: Bhīma strikes an opponent with nārāca arrows; the opponent, though wounded, charges back. Then a renowned, powerful brother on a maneuvering chariot attacks Bhīma again and wounds him with nārāca shafts.