Shloka 6
उपायैः पूर्ववधकथनम् / Strategic Justifications for Prior Eliminations
मैं तो समझता हूँ शत्रुओंको बहुत देरतक बिना मौसमके ही सर्दी लगने लगी होगी। जैसे शिशिर-ऋतुमें गायें सर्दीके मारे काँपने लगती हैं, उसी तरह वे शत्रु-सैनिक भी आचार्यके भयसे थर-थर काँपने लगे होंगे ।। यत्प्राविशन्महेष्वास: पठचालानपराजित: । नृत्यन् स रथमार्गेषु सर्वशस्त्रभूृतां वर:
sañjaya uvāca | yat prāviśan maheṣvāsaḥ paṭacālān aparājitaḥ | nṛtyan sa ratha-mārgeṣu sarva-śastra-bhṛtāṃ varaḥ ||
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ຂ້ອຍເຫັນວ່າ ສັດຕູຄົງຖືກຄວາມໜາວຜິດລະດູຢູ່ດົນນານ. ເຫມືອນງົວໃນລະດູໜາວທີ່ສັ່ນເພາະຄວາມໜາວ, ທະຫານສັດຕູກໍສັ່ນກົວດ້ວຍຄວາມຢ້ານຕໍ່ອາຈານ ດໂຣນະ. ເມື່ອມະຫານັກທະນູຜູ້ບໍ່ເຄີຍພ່າຍນັ້ນ ເຂົ້າໄປໃນແຖວປະຕາຈາລາ ແລະ ເຄື່ອນໄຫວດັ່ງການຟ້ອນລຳຕາມເສັ້ນທາງລົດຮົບ, ທ່ານ—ຜູ້ເປັນເລີດໃນບັນດາຜູ້ຖືອາວຸດທັງປວງ—ໄດ້ເຮັດໃຫ້ກອງສັດຕູສັ່ນສະທ້ານດ້ວຍຄວາມຫວາດກົວ»។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how battlefield outcomes depend not only on weapons but also on morale: the entry of an undefeated master-archer can ethically and psychologically dominate opponents, showing the power of reputation, discipline, and fearless presence within kṣatriya conduct.
Sañjaya describes an unconquered great archer advancing into the enemy formation, moving ‘as if dancing’ along the chariot lanes—an image of confident, almost taunting momentum—causing the opposing soldiers to quake in fear.