Shloka 373
Droṇa-parva Adhyāya 155 — Ghaṭotkaca-nidhana-śoka and Karṇa-śakti-vyaya
Kṛṣṇa’s strategic reassurance
हा हतो$सीति राजानमुक्त्वामुज्चद् युधिष्ठिर: । आर्य! तदनन्तर राजा युधिष्ठिरने आपके पुत्र राजा दुर्योधनपर सूर्यकिरणोंके समान तेजस्वी, अत्यन्त भयंकर तथा अनिवार्य बाण यह कहकर चलाया कि “हाय! तुम मारे गये”
sañjaya uvāca | hā hato'sīti rājānam uktvā muñcad yudhiṣṭhiraḥ |
ສັນຊະຍະເວົ້າວ່າ: ຢຸທິສຖິຣະ ໄດ້ເອີ້ນຫາພະຣາຊາດ້ວຍຄໍາຮ້ອງ «ອະນິຈາ! ເຈົ້າຖືກສັງຫານແລ້ວ!» ແລ້ວຈຶ່ງປ່ອຍລູກທະນູອອກໄປ. ໃນຄວາມຕຶງຕັນທາງທໍາມະຂອງສົງຄາມ ຖ້ອຍຄໍານັ້ນເປັນການປະກາດອັນດຸຮ້າຍ ແລະຕັດສິນຂາດ ເພື່ອທໍາລາຍກໍາລັງໃຈຂອງຄູ່ຕໍ່ສູ້; ພ້ອມກັນນັ້ນກໍຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ຄໍາເວົ້າແລະອາວຸດ ກາຍເປັນເຄື່ອງມືແຫ່ງຊັຍຊະນະໃນສົງຄາມ.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in a dharma-governed life, the battlefield forces harsh choices: speech can be used as a weapon to unsettle an enemy, revealing the moral strain between truthfulness, compassion, and kṣatriya-duty in war.
Sañjaya narrates that Yudhiṣṭhira, after crying out to the opposing king “Alas, you are slain!”, proceeds to shoot—indicating an intense exchange where proclamation and arrow-release occur together as part of combat.