Shloka 7
Ghaṭotkaca Slays Alāyudha (Night Battle and Māyā Countermeasures) / घटोत्कचेन अलायुधवधः
एतेनैवार्जुनं ज्ञातुमलं कौरव संयुगे । यच्छिखण्ड्यवधीदू भीष्मं पाल्यमान: किरीटिना,कुरुनन्दन! अर्जुनको तो केवल इसी बातसे समझ लेना चाहिये था कि उनके द्वारा सुरक्षित होकर शिखण्डीने भी युद्धके मैदानमें भीष्मको मार डाला
etenaivārjunaṁ jñātum alaṁ kaurava saṁyuge | yac chikhaṇḍy avadhīd bhīṣmaṁ pālyamānaḥ kirīṭinā, kurunandana |
ສັນຊະຍາເວົ້າວ່າ: «ໂອ ຜູ້ສືບສາຍກຸຣຸ, ໃນສົງຄາມກັບພວກກໍຣະວະ ພຽງແຕ່ເຫດການນີ້ກໍພໍໃຫ້ອາຣະຈຸນເຂົ້າໃຈແລ້ວ: ວ່າ ຊິຄັນດີ ສາມາດລົງມືທໍາໃຫ້ພີສະມະລົ້ມລົງໃນສະໜາມຮົບ ໄດ້ກໍແຕ່ເມື່ອຢູ່ໃຕ້ການຄຸ້ມຄອງຂອງອາຣະຈຸນຜູ້ສວມມົງກຸດ. ເຫດການນັ້ນເອງຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ການປົກປ້ອງ ແລະ ການຍັບຍັ້ງຢ່າງມີກົນລະຍຸດຂອງອາຣະຈຸນ ເປັນຕົວຊີ້ຂາດໃນການໂຄ່ນລົ້ມຜູ້ເຖົ້າໃຫຍ່»។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that outcomes in war often depend on enabling conditions: Śikhaṇḍī could bring down Bhīṣma only because Arjuna shielded him. Ethically, it underscores responsibility for indirect causation—protection, positioning, and restraint can be as decisive as the final blow.
Sañjaya reminds the Kuru listener that Arjuna’s protection made it possible for Śikhaṇḍī to confront Bhīṣma, who would not retaliate against Śikhaṇḍī. Under Arjuna’s cover, Śikhaṇḍī’s attack led to Bhīṣma’s downfall on the battlefield.