Shloka 106
अध्याय १४८ — कर्णप्रभावः, धृष्टद्युम्नस्य विरथता, तथा घटोत्कच-आह्वानम्
Chapter 148: Karṇa’s Pressure, Dhṛṣṭadyumna Unhorsed, and the Summoning of Ghaṭotkaca
आशक्षिपत् पल्ल्वलाम्बूनि निदाघार्क इव प्रभु: । तत्पश्चात् जैसे ग्रीष्म-ऋतुके शक्तिशाली सूर्य छोटे-छोटे गड्डोंके पानीको शीघ्र ही सुखा देते हैं, उसी प्रकार सामर्थ्यशाली अर्जुनरूपी सूर्यने अपनी बाणमयी प्रज्वलित किरणोंद्वारा आपकी सेनारूपी जलको शीघ्र ही सोख लिया,वृद्धक्षत्र: सैन्धवस्य पिता जगति विश्रुत: । स कालेनेह महता सैन्धवं प्राप्तवान् सुतम् सिंधुराजके पिता वृद्धक्षत्र इस जगत्में विख्यात हैं। उन्होंने दीर्घकालके पश्चात् इस सिंधुराज जयद्रथको अपने पुत्रके रूपमें प्राप्त किया
sañjaya uvāca |
āśakṣipat pallavalāmbūni nidāghārka iva prabhuḥ |
tatpaścāt vṛddhakṣatraḥ saindhavasya pitā jagati viśrutaḥ |
sa kāleneha mahatā saindhavaṃ prāptavān sutam ||
ສັນຊະຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: “ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ອາຈຸນຜູ້ມີລິດເດດ ດັ່ງດວງອາທິດແຫ່ງລະດູຮ້ອນອັນແຜດເຜົາ ທີ່ເຮັດໃຫ້ນ້ຳໃນຫລຸມນ້ອຍໆແຫ້ງໄປຢ່າງວ່ອງໄວ—ສະເໝືອນກັນນັ້ນ ດ້ວຍລຳແສງອັນລຸກໂຊນດັ່ງລູກສອນ ລາວໄດ້ດູດກຳລັງຂອງກອງທັບຂອງທ່ານໃຫ້ຫມົດໄປໃນບໍ່ຊ້າ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ວຣິດທະກະຊະຕຣະ ບິດາຜູ້ມີຊື່ສຽງໃນໂລກຂອງກະສັດແຫ່ງສິນທຸ (ໄຊຍະດຣະຖະ) ກໍຖືກເລົ່າຂານວ່າ: ຫຼັງຈາກເວລາຍາວນານ ລາວຈຶ່ງໄດ້ຮັບສາຍນທະວະນັ້ນເປັນບຸດ.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how overwhelming prowess, when aligned with a warrior’s duty, can rapidly dissolve an opposing force—illustrated through the ethical-neutral simile of the summer sun drying shallow waters. It also highlights the role of Kāla (time) in human fortunes, as seen in the long-awaited birth of Jayadratha to Vṛddhakṣatra.
Sañjaya describes Arjuna’s devastating effectiveness in battle, comparing him to the summer sun that quickly dries up small pools. He then introduces Jayadratha’s lineage by noting that his father, Vṛddhakṣatra, was famous and obtained Jayadratha as a son only after a long time.