Shloka 1
Droṇa’s sweeping assault and the Abhimanyu–Jayadratha close-quarters episode (द्रोणस्य भीषणव्यचरितम् / सौभद्र-जयद्रथ-संनिपातः)
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके २३ “लोक मिलाकर कुल ३३३ *लोक हैं।) नल््च्स््ज्ल्स्स्सि हज #5््ामप्र्स त्रयोदशो< ध्याय: अर्जुनका युधिष्ठिरको आश्वासन देना तथा युद्धमें द्रोणाचार्यका पराक्रम संजय उवाच सान्तरे तु प्रतिज्ञाते राज्ञो द्रोणेन निग्रहे । ततस्ते सैनिका: श्रुत्वा तं युधिष्ठिरनिग्रहम्,आप्तैराशु परिज्ञातं भारद्वाजचिकीर्षितम् । संजय कहते हैं--राजन्! जब द्रोणाचार्यने कुछ अन्तर रखकर राजा युधिष्ठछिरको कैद करनेकी प्रतिज्ञा कर ली, तब आपके सैनिकोंने युधिष्ठिरके पकड़े जानेका उद्योग सुनकर जोर-जोरसे सिंहनाद करना और भुजाओंपर ताल ठोंकना आरम्भ किया। भरतनन्दन! उस समय धर्मराज युधिष्छिरने शीघ्र ही अपने विश्वसनीय गुप्तचरोंद्वारा यथायोग्य सारी बातें पूर्णरूपसे जान लीं कि द्रोणाचार्य क्या करना चाहते हैं
sañjaya uvāca | sāntare tu pratijñāte rājño droṇena nigrahe | tataste sainikāḥ śrutvā taṃ yudhiṣṭhira-nigraham āptair āśu parijñātaṃ bhāradvāja-cikīrṣitam |
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະມະຫາກະສັດ, ເມື່ອ ໂດຣະນະ ໄດ້ປະຕິຍານ—ໂດຍຍັງປະວິງເວລາໄວ້ນ້ອຍໜຶ່ງ—ວ່າຈະຈັບພຣະມະຫາກະສັດ ຢຸທິສຖິຣ, ທະຫານຂອງພຣະອົງເມື່ອໄດ້ຍິນແຜນການຈັບຢຸທິສຖິຣ ກໍເລີ່ມຮ້ອງຄຳຮາມດັ່ງສິງ ແລະຕົບແຂນຂອງຕົນດ້ວຍຄວາມຮືອຮາ. ໂອ ຜູ້ເປັນທາຍາດແຫ່ງພວກພາຣະຕະ! ໃນເວລານັ້ນ ທັມມະຣາຊ ຢຸທິສຖິຣ ໄດ້ຮູ້ເລື່ອງທັງປວງຢ່າງວ່ອງໄວ ຜ່ານສາຍລັບທີ່ໄວ້ໃຈໄດ້ ວ່າ ບຸດແຫ່ງພາຣະດວາຊະ ປາດຖະນາຈະເຮັດສິ່ງໃດ»។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how vows and strategic intentions in war immediately shape collective morale and countermeasures; it also underscores the ethical weight of targeting Dharmarāja Yudhiṣṭhira and the role of reliable intelligence in responding to threats.
Droṇa declares a vow—after allowing some interval—to capture Yudhiṣṭhira. Hearing this, the Kaurava side becomes energized, and the plan is quickly understood through trusted agents, making Droṇa’s intention widely known.