Shloka 223
Droṇa Encircled at Night: Coalition Advance and Battlefield Omens (द्रोणपर्यावरणं रात्रियुद्धवर्णनम्)
कुरुभिरययुध्यते सार्थ सर्वैश्वक्रगदाधर: । “भीम! देखो, यह वृष्णिवंशके प्रमुख वीर भगवान् श्रीकृष्णने बड़े जोरसे शंख बजाया है। यह शंखराज इस समय पृथ्वी और आकाश दोनोंको अपनी ध्वनिसे परिपूर्ण किये देता है। निश्चय ही सव्यसाची अर्जुनके भारी संकटमें पड़ जानेपर चक्र और गदा धारण करनेवाले भगवान् श्रीकृष्ण समस्त कौरवोंके साथ युद्ध कर रहे हैं
sañjaya uvāca |
kurubhir ayayudhyate sārthaḥ sarvaiś cakragadādharaḥ |
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ຖືຈັກຣາ ແລະ ຄະທາ—ພຣະສີກຣິດສະນະ ວີຣະບຸລຸດເອກແຫ່ງວົງວຣິດສະນິ—ໄດ້ເປົ່າຄອນຊ໌ຂອງພຣະອົງດ້ວຍແຮງອັນໃຫຍ່ ຈົນເຮັດໃຫ້ທັງແຜ່ນດິນ ແລະ ຟ້າ ເຕັມໄປດ້ວຍສຽງກ້ອງກັງວານ. ເມື່ອເຫັນອາຣະຈຸນ (ສະວັຍະສາຈີ) ຕົກຢູ່ໃນອັນຕະລາຍຫນັກ ພຣະອົງຜູ້ຖືຈັກຣາ ແລະ ຄະທາ ບັດນີ້ກໍກຳລັງເຂົ້າຮົບຢ່າງແທ້ຈິງກັບກອຣະວະທັງປວງ—ເປັນສັນຍາວ່າ ເມື່ອທຳມະ ແລະ ການປົກປ້ອງຜູ້ອຸທິດຕົນຕໍ່ພຣະອົງ ຕົກຢູ່ໃນຄວາມເສຍງ ແມ່ນແຕ່ສາລະທີອັນເປັນເທວະກໍອາດກ້າກ້າວພົ້ນຂໍ້ຈຳກັດ ເພື່ອຄ້ຳຈຸນທຳມະ.»
संजय उवाच
Educational Q&A
When dharma is threatened and a righteous person faces extreme danger, protective action becomes paramount; Kṛṣṇa’s conch-call and readiness to fight symbolize the moral urgency to defend justice and the devotee, even at the cost of breaking ordinary restraint.
Sañjaya reports that Kṛṣṇa, identified by his divine weapons (discus and mace), has sounded his conch so powerfully that it fills earth and sky, and—seeing Arjuna in severe peril—moves to confront the Kaurava host directly.