Shloka 33
द्रोणपर्व — अध्याय 128: दुर्योधनस्य परसेनाप्रवेशः
Duryodhana’s Incursion and the Tumult of Battle
उत्तिष्वोत्तिष्ठ राजेन्द्र शाधि कि करवाणि ते । “पहले जब कभी हमलोग अत्यन्त दुःखसे अधीर हो उठते थे, तब आप ही हमें सहारा दिया करते थे। राजेन्द्र! उठिये, उठिये, आज्ञा दीजिये, मैं आपकी क्या सेवा करूँ? ।। ३२३ || न हयूसाध्यमकार्य वा विद्यते मम मानद
uttisvottiṣṭha rājendra śādhi kiṃ karavāṇi te |
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງລຸກຂຶ້ນເຖີດ ໂອ ກະສັດຜູ້ປະເສີດ—ຈົ່ງລຸກ! ຈົ່ງອອກຄໍາສັ່ງແກ່ຂ້າ: ຂ້າຄວນເຮັດຫຍັງເພື່ອທ່ານ? ໃນກ່ອນໜ້ານີ້ ເມື່ອໃດທີ່ພວກເຮົາຖືກຄວາມໂສກເສົ້າອັນແຮງກ້າຈົນຫວັ່ນໄຫວ ທ່ານນັ້ນແຫຼະທີ່ຄໍາຈຸນແລະເຮັດໃຫ້ພວກເຮົາສະຫງົບ. ບັດນີ້ ໂອ ກະສັດ, ຈົ່ງລຸກຂຶ້ນ ແລະອອກຄໍາສັ່ງ—ຂ້າຈະຮັບໃຊ້ທ່ານແນວໃດ?»
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid catastrophe and grief, one should not collapse into helplessness; the ethical response is steadiness and responsible action. Sañjaya urges the king to regain composure and exercise rightful agency—leadership expressed as clear instruction and purposeful service.
Sañjaya addresses the grieving Dhṛtarāṣṭra, urging him to rise and give commands. He reminds the king that in earlier moments of distress the king used to support others; now Sañjaya offers himself in service and asks what he should do.