Previous Verse
Next Verse

Shloka 313

दुर्योधन-कर्ण-संवादः

Duryodhana–Karna Dialogue on Vyūha-bheda and Daiva

भारद्वाजाय चिक्षेप रुषितामिव पन्नगीम्‌ | तत्पश्चात्‌ उन्होंने धृष्टकेतुको पचीस बाण मारे। उस समय धृष्टकेतुने शीघ्रतापूर्वक रथसे कूदकर गदा हाथमें ले ली और रोषमें भरी हुई सर्पिणीके समान उसे द्रोणाचार्यपर दे मारा

sañjaya uvāca | bhāradvājāya cikṣepa ruṣitām iva pannagīm | tatpaścāt dhṛṣṭaketum pañcaviṃśati-bāṇair avākirat | atha dhṛṣṭaketuḥ śīghraṃ rathāt praskandya gadāṃ pāṇau gṛhītvā roṣeṇa pūrṇāṃ sarpiṇīm iva tāṃ droṇācāryāya prāhiṇot |

ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ເຂົາໂຍນມັນໃສ່ບຸດຂອງ ພາຣະດວາຊະ (ດໂຣນະ) ດັ່ງງູເພດຍິງທີ່ໂກດກ້າ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ເຂົາຍິງ ທຣິສຕະເກຕຸ ດ້ວຍລູກສອນ 25 ດອກ. ແລ້ວ ທຣິສຕະເກຕຸ ກໍໂດດລົງຈາກລົດຮົບຢ່າງວ່ອງໄວ ຈັບຄອນຕີໄວ້ໃນມື ແລະ—ດັ່ງງູເພດຍິງທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມໂກດ—ໂຍນມັນໃສ່ ດໂຣນາຈາຣະຍະ»។

भारद्वाजायto Bharadvaja (Drona)
भारद्वाजाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootभारद्वाज
FormMasculine, Dative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
चिक्षेपthrew / hurled
चिक्षेप:
TypeVerb
Rootक्षिप्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
रुषिताम्enraged
रुषिताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootरुषित
FormFeminine, Accusative, Singular
इवlike / as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
पन्नगीम्a female serpent
पन्नगीम्:
Karma
TypeNoun
Rootपन्नगी
FormFeminine, Accusative, Singular

संजय उवाच

संजय (Sanjaya)
द्रोणाचार्य / भारद्वाजपुत्र (Dronacharya, son of Bharadvaja)
धृष्टकेतु (Dhrishtaketu)
रथ (chariot)
बाण (arrows)
गदा (mace)
पन्नगी / सर्पिणी (serpentess; simile)

Educational Q&A

The passage highlights how wrath (roṣa) can overtake discernment in battle: valor remains, but anger pushes actions toward dangerous escalation. It implicitly warns that even within kṣatriya warfare, self-mastery is a crucial ethical restraint.

A weapon is hurled at Droṇa (called Bhāradvāja’s son) with the force of an enraged serpentess. Droṇa then showers Dhṛṣṭaketu with twenty-five arrows. Dhṛṣṭaketu leaps from his chariot, takes up a mace, and in fury throws it at Droṇa.