Shloka 1
युधिष्ठिरस्य कृष्णार्जुनादि-समाश्वासनम्
Yudhiṣṭhira’s reassurance and praise of Kṛṣṇa, Arjuna, Bhīma, and Sātyaki
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके ५ श्लोक मिलाकर कुल ६३ श्लोक हैं।) ऑपन-माज बछ। अकाल द्वाविशर्त्याधेकशततमो< ध्याय: द्रोणाचार्यका दःशासनको फटकारना और द्रोणाचार्यके द्वारा वीरकेतु आदि पांचालोंका वध एवं उनका धृष्टद्युम्नके साथ घोर युद्ध, द्रोणाचार्यका मूरच्छित होना, धृष्टद्युम्नका पलायन, आचार्यकी विजय संजय उवाच दुःशासनरथं दृष्टवा समीपे पर्यवस्थितम् | भारद्वाजस्ततो वाक्यं दुःशासनमथाब्रवीत्,संजय कहते हैं--राजन्! दुःशासनके रथको अपने समीप खड़ा हुआ देख द्रोणाचार्य उससे इस प्रकार बोले--
sañjaya uvāca | duḥśāsanarathaṃ dṛṣṭvā samīpe paryavasthitam | bhāradvājas tato vākyaṃ duḥśāsanam athābravīt ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາ! ເມື່ອເຫັນລົດຮົບຂອງ ດຸຫະສາສະນະ ຈອດຢູ່ໃກ້ໆ, ດໂຣນະ ບຸດແຫ່ງ ພາຣັດວາຊະ ໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄຳຕໍ່ ດຸຫະສາສະນະ ດັ່ງນີ້—ເປີດຉາການຕັກເຕືອນອັນເຂັ້ມງວດ ທ່າມກາງຄວາມກົດດັນທາງສິນທຳຂອງສົງຄາມ.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in war, authority and skill must be guided by restraint and accountability; the verse frames a moment where a senior teacher-warrior is about to correct a prince, highlighting that power without ethical counsel leads to ruin.
Sanjaya reports to the king that Duhshasana’s chariot has come near Drona; seeing him close, Drona begins to speak to Duhshasana—introducing an impending reprimand and tactical-moral instruction in the midst of battle.