Shloka 11
Adhyāya 110: Dhṛtarāṣṭra’s Lament on Fate; Saṃjaya’s Reproof and the Princes’ Assault on Bhīma (द्रोणपर्व, अध्याय ११०)
तच्छिरो न्यपतद् भूमौ तपनीयविभूषितम् । भ्राजयत् तं रणोद्देशं बालसूर्यसमप्रभम्,सोमदत्तकुमारका प्रातःकालके सूर्यकी भाँति प्रकाशमान सुवर्णभूषित वह मस्तक उस रणभूमिको प्रकाशित करता हुआ पृथ्वीपर गिर पड़ा
tacchiro nyapatad bhūmau tapanīyavibhūṣitam | bhrājayat taṃ raṇoddeśaṃ bālasūryasamaprabham ||
ສັນຈະຍະ ກ່າວວ່າ: ຫົວນັ້ນ ທີ່ປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບຄຳອັນບໍລິສຸດ ຕົກລົງສູ່ພື້ນດິນ. ມັນສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງແສງຕາເວັນຍາມເຊົ້າ ແລະ ສ່ອງໃຫ້ພື້ນທີ່ໃນສະໜາມຮົບນັ້ນສະຫວ່າງໄສ—ເປັນພາບທີ່ຊີ້ວ່າ ສົງຄາມເຮັດໃຫ້ຄວາມສົງ່າງາມອັນສູງສົ່ງ ກາຍເປັນການສະແດງອັນໂສກເສົ້າຊົ່ວຄາວ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the impermanence of worldly glory: even gold-adorned splendor ends in dust on the battlefield. It implicitly warns that pride, status, and external brilliance cannot shield one from the ethical and mortal costs of war.
Sañjaya describes a severed head—decorated with golden ornaments—falling to the ground, yet momentarily illuminating the battlefield like the morning sun. The imagery intensifies the scene’s pathos and the stark reality of combat.