Shloka 50
Droṇa’s Conditional Boon: The Plan to Capture Yudhiṣṭhira (द्रोणेन युधिष्ठिरग्रहणोपायः)
क्रूर: सर्वविनाशाय कालो5सौ नातिवर्तते । युधिष्ठटिरको धर्मका स्वाभाविक फल प्राप्त हुआ है, किंतु मेरे पुत्रोंकी उसका फल नहीं मिल रहा है। सबका विनाश करनेके लिये प्राप्त हुआ यह क्रूर काल बीत नहीं रहा है ।। अन्यथा चिन्तिता हार्था नरैस्तात मनस्विभि:
krūraḥ sarva-vināśāya kālo 'sau nātivartate | yudhiṣṭhiraḥ dharmakaḥ svābhāvika-phala-prāptaḥ, kintu me putrāṇāṃ tasya phalaṃ naiva labhyate | sarvasya vināśaṃ kartum prāptaḥ ayaṃ krūraḥ kālo na vyatīyate || anyathā cintitā hy arthā narais tāta manasvibhiḥ |
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເວລາອັນໂຫດຮ້າຍນີ້ ທີ່ມາເພື່ອທຳລາຍທຸກສິ່ງ ບໍ່ຜ່ານພົ້ນໄປເສຍທີ. ຢຸທິດຖິຣະ—ຜູ້ໝັ້ນຄົງໃນທຳມະ—ໄດ້ຮັບຜົນຕາມທຳມະຊາດຂອງຄວາມຊອບທຳ; ແຕ່ລູກຊາຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ຮັບຜົນນັ້ນ. ເວລາອັນໂຫດຮ້າຍນີ້ ທີ່ມາເພື່ອລ້າງຜານທຸກຢ່າງ ບໍ່ເຄື່ອນຜ່ານໄປ. ຖ້າບໍ່ແມ່ນຢ່າງນັ້ນ, ທ່ານເອີຍ, ຜົນທີ່ບຸລຸດຜູ້ໃຈສູງໄດ້ຄາດຄິດໄວ້ ຄົງຈະເປັນອີກແບບໜຶ່ງ».
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts moral causality (dharma yielding its natural fruit) with the overpowering force of Kāla (Time/Fate) during catastrophic war: even when righteousness exists, destructive Time can prevent expected rewards from manifesting for everyone.
Vaiśampāyana reports a reflection on the war’s grim inevitability: Time has arrived for widespread destruction and will not pass; although Yudhiṣṭhira is portrayed as receiving the rightful fruit of dharma, the speaker laments that his own sons are not receiving such a favorable outcome.