Shloka 13
भीमसेन–कर्णयुद्धवर्णनम्
Description of the Bhīmasena–Karṇa Engagement
पृथिवीं चान्तरिक्षं च दिशश्वैव समावृणोत् । कुन्तीकुमार अर्जुनने देवदत्त नामक शंख बजाया और श्रीकृष्णने पांचजन्य। धनंजयके बजाये हुए देवदत्तका शब्द पृथ्वी, आकाश तथा सम्पूर्ण दिशाओंमें व्याप्त हो गया ।। १२ $ई || तथैव पाञ्चजन्योड5पि वासुदेवसमीरित:
pṛthivīṃ cāntarikṣaṃ ca diśaś caiva samāvṛṇot | tathaiva pāñcajanyo 'pi vāsudeva-samīritaḥ ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ສຽງນັ້ນແຜ່ກວ້າງໄປທົ່ວແຜ່ນດິນ ອາກາດກາງ ແລະທິດທັງປວງ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ສັງຂ໌ «ປານຈະຈັນຍະ» ທີ່ວາສຸເທວະ (ພຣະກຣິດ) ເປົ່າ ກໍກັງວານເຕັມທິດທັງສີ່. ໃນບັນຍາກາດແຫ່ງທຳມະຂອງສົງຄາມ ສຽງສັງຂ໌ເຫຼົ່ານີ້ເປັນດັ່ງການປະກາດຕໍ່ສາທາລະນະເຖິງຄວາມມຸ່ງໝັ້ນ ແລະເຈດຈຳນົງອັນຊອບທຳ ເສີມກຳລັງໃຈພັນມິດ ແລະເຮັດໃຫ້ຜູ້ອະທຳຫວັ່ນໄຫວ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how a righteous army’s resolve is publicly affirmed: the conch-blast becomes a moral signal—encouraging those aligned with dharma and intimidating those driven by adharma. It underscores courage, unity, and the ethical weight of intention in warfare.
Sañjaya describes the conches being blown; the sound of Kṛṣṇa’s conch Pāñcajanya (and, in the surrounding context, Arjuna’s Devadatta) spreads across earth, sky, and all directions, marking the commencement and intensity of the battle scene in Droṇa Parva.