Shloka 31
धर्मराजस्य चिन्ता, भीमसेनप्रेषणम्, द्रोणानीकप्रवेशप्रयत्नः
Yudhiṣṭhira’s Anxiety and the Dispatch of Bhīma; Attempted Breakthrough into Droṇa’s Formation
जैसे क्रोधमें भरे हुए यमराजको रोकना असम्भव है, उसी प्रकार आगे बढ़ते हुए समस्त शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ महाबाहु अर्जुनको आपके सैनिक रोक न सके ।। विद्राव्य तु ततः सैन्यं पाण्डव: शत्रुतापन: । यथा मृगगणान् सिंह: सैन्धवार्थे व्यलोडयत्,जैसे सिंह मृगोंके झुंडको खदेड़ता हुआ उन्हें मथ डालता है, उसी प्रकार शत्रुओंको संताप देनेवाले पाण्डुकुमार अर्जुन आपकी सेनाको खदेड़-खदेड़कर मारने और मथने लगे
sañjaya uvāca | vidrāvya tu tataḥ sainyaṃ pāṇḍavaḥ śatrutāpanaḥ | yathā mṛgagaṇān siṃhaḥ saindhavārthe vyaloḍayat ||
ສັນຈະຍະ ກ່າວວ່າ: ແລ້ວອາຣະຈຸນ ບຸດແຫ່ງປານດະວະ ຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ກອງທັບຂອງທ່ານແຕກພ່າຍ ແລະໄລ່ບີບຂະຍີ້ມັນເພື່ອເລື່ອງຂອງໄຊນທະວະ ດັ່ງສິງໂຕໄລ່ຝູງກວາງແລ້ວຂີດຂວັນຂາດ. ຂະນະນີ້ ເນື້ອເລື່ອງຍ້ຳເນັ້ນຄວາມກົດດັນທາງທຳມະໃນສົງຄາມ: ພະລັງອັນລົ້ນເຫຼືອຂອງອາຣະຈຸນບໍ່ແມ່ນຄວາມໂກດລ້ວນໆ ແຕ່ເປັນການໄລ່ຕາມຢ່າງມີໜ້າທີ່ ເພື່ອຊ່ວຍຜູ້ຖືກຄຸກຄາມ ແລະຕອບໂຕຕໍ່ການລະເມີດຈັນຍາບັນໃນສະໜາມຮົບຢ່າງຮ້າຍແຮງ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights purposeful force guided by duty: Arjuna’s ferocity is portrayed as disciplined and goal-oriented—directed toward confronting Saindhava (Jayadratha) after a grave provocation—illustrating how, in the epic’s war-ethics, righteous intent and responsibility frame even overwhelming violence.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Arjuna routs the Kaurava forces and devastates them while advancing with a single objective: reaching Saindhava (Jayadratha). The poet intensifies the scene through the lion-versus-deer simile to convey the imbalance of power and the panic in the ranks.