Shloka 72

सादिनां भुजगैश्छिन्नै: पतितै: साड्रदैस्तथा । प्रासैश्न विमलैस्तीक्ष्णै्विमलाभिस्तथर्डिभि:,अनेक टुकड़ोंमें कटे हुए यन्त्र, सुवर्णमय तोमर, धूलसे कपिल वर्णके दिखायी देनेवाले अश्वोंकी छातीको ढकनेवाले सुनहरे कवच, बाजूबंदसहित घुड़सवारोंके हाथोंमें धारण किये हुए तीखे और चमकीले प्रास तथा चमचमाती हुई ऋष्टियाँ छिन्न-भिन्न होकर यत्र-तत्र पड़ी थीं

sa-ādīnāṁ bhujagaiś chinnaiḥ patitaiḥ sādradaiḥ tathā | prāsaiś ca vimalais tīkṣṇair vimalābhis tathā ṛṣṭibhiḥ ||

ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ທົ່ວໄປມີແຂນຂອງນັກຮົບຂີ່ມ້າທີ່ຖືກຟັນຂາດແລະຕົກລົງ ດັ່ງຖືກງູກັດຕັດ—ພ້ອມກັບຫອກທີ່ແຫຼມຄົມ ບໍ່ມີມົນທິນ ແລະຫອກຍາວທີ່ສ່ອງປະກາຍ. ອາວຸດແລະເຄື່ອງປະດັບມ້າທີ່ແຕກເປັນຫຼາຍຊິ້ນ ກະຈາຍເຕັມສະໜາມ.

सादिनाम्of the horsemen
सादिनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसादिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
भुजगैःby serpents
भुजगैः:
Karana
TypeNoun
Rootभुजग
FormMasculine, Instrumental, Plural
छिन्नैःcut, severed
छिन्नैः:
Karana
TypeAdjective
Rootछिन्न
FormMasculine, Instrumental, Plural
पतितैःfallen
पतितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootपतित
FormMasculine, Instrumental, Plural
साड्रदैःwith (uncertain reading: sādraḍa-?)
साड्रदैः:
Karana
TypeNoun
Rootसाड्रद
FormMasculine, Instrumental, Plural
तथाand also, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
प्रासैःby spears
प्रासैः:
Karana
TypeNoun
Rootप्रास
FormMasculine, Instrumental, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
विमलैःbright, stainless
विमलैः:
Karana
TypeAdjective
Rootविमल
FormMasculine, Instrumental, Plural
तीक्ष्णैःsharp
तीक्ष्णैः:
Karana
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण
FormMasculine, Instrumental, Plural
विमलाभिःbright (f.)
विमलाभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootविमला
FormFeminine, Instrumental, Plural
तथाand also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
ऋष्टिभिःby lances/pikes
ऋष्टिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootऋष्टि
FormFeminine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
H
horsemen (sādinaḥ)
A
arms (bāhu/bhuja)
L
lances (prāsa)
S
spears (ṛṣṭi)

Educational Q&A

The verse underscores the stark impermanence of bodily power and martial display: in war, even the finest weapons and the strongest arms quickly become broken remnants. Ethically, it functions as a sobering reminder that violence reduces human agency to scattered fragments, urging reflection on the cost of conflict even within kṣatriya-duty.

Sañjaya is describing the battlefield scene: severed arms of mounted warriors and bright, sharp lances and spears lie strewn about. The imagery conveys the intensity of the fighting and the widespread destruction of men and equipment.