Shloka 71
Adhyāya 74 (Book 6, Bhīṣma-parva): Bhīma–Duryodhana re-engagement and afternoon escalation
इति श्रीमहा भारते भीष्मपर्वणि भीष्मवधपर्वणि संकुलयुद्धे एकसप्ततितमो< ध्याय:,इस प्रकार श्रीमह्या भारत भीष्मपर्वके अन्तर्गत भीष्मवधपर्वमें संकुलयुद्धाविषयक इकद्ठत्तवाँ अध्याय पूरा हुआ
iti śrīmahābhārate bhīṣmaparvaṇi bhīṣmavadhaparvaṇi saṅkulayuddhe ekasaptatitamo 'dhyāyaḥ |
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: “ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ໃນມະຫາກາບອັນຄວນເຄົາລົບ ‘ມະຫາພາຣະຕະ’ ພາຍໃນ ‘ພີສະມະປະຣະວະ’—ໂດຍສະເພາະໃນຕອນວ່າດ້ວຍການລົ້ມລົງຂອງພີສະມະ—ບົດທີ 71 ທີ່ພັນລະນາການຮົບອັນສັບສົນ ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ.” ນີ້ແມ່ນຄຳປິດບົດຢ່າງເປັນທາງການ ເພື່ອຈັດວາງເລື່ອງໃນໂຄງສ້າງຂອງໂສກນາດກຳທາງທຳຂອງສົງຄາມ ທີ່ແມ່ນແຕ່ນັກຮົບຍິ່ງໃຫຍ່ກໍຖືກພັນຕິດໃນຄວາມຮຸນແຮງອັນວຸ່ນວາຍ ນຳໄປສູ່ການລົ້ມລົງຂອງພີສະມະ.
संजय उवाच
Educational Q&A
As a colophon, the verse does not teach a doctrine directly; it underscores the epic’s framing of war as morally and practically chaotic (saṅkula), and it signals that the narrative is moving toward Bhīṣma’s fall—an event loaded with dharmic complexity about duty, loyalty, and the costs of violence.
This line formally closes the chapter: it identifies the text (Mahābhārata), the larger book (Bhīṣma Parva), the relevant sub-section (Bhīṣma’s fall), and the chapter’s topic (confused fighting), indicating that the described battle episode has concluded.