Shloka 5
Adhyāya 70: Sātyaki’s Arrow-Display and the Bhūriśravas Engagement; Twilight Withdrawal
Devanagari script
अप्सु वै शयनं चक्रे महात्मा पुरुषोत्तम: । सर्वतेजोमयो देवो योगात् सुष्वाप तत्र ह,सम्पूर्ण लोकोंके ईश्वर इन भगवान् श्रीहरिने पृथ्वीदेवी-की सृष्टि करके जलमें शयन किया। वे महात्मा पुरुषोत्तम सर्वतेजोमय देवता योगशक्तिसे उस जलमें सोये
Transliteration
apsu vai śayanaṃ cakre mahātmā puruṣottamaḥ | sarvatejomayo devo yogāt suṣvāpa tatra ha ||
Translation
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ພຸຣຸສະອຸດຕະມະຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ນ້ຳເປັນທີ່ບັນທົມຂອງພຣະອົງ. ພຣະເທວະຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງ ເຕັມໄປດ້ວຍຣັດສະມີທຸກປະການ ໄດ້ບັນທົມຢູ່ທີ່ນັ້ນໃນການພັກສະຫງົບແຫ່ງໂຢກະ—ເປັນໝາຍແຫ່ງອຳນາດອັນເປັນເຈົ້າເຫນືອການສ້າງ ແລະພະລັງອັນສະຫງົບທີ່ຄ້ຳຈຸນໂລກ ແມ້ເມື່ອທຸກສິ່ງດູເໝືອນຈະລະລາຍກັບສູ່ມະຫາສະໝຸດດັ່ງເດີມ.»
Word by Word
अप्सुin the waters
अप्सु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअप्
FormFeminine, Locative, Plural
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
शयनम्lying down; bed; sleep
शयनम्:
Karma
TypeNoun
Rootशयन
FormNeuter, Accusative, Singular
चक्रेmade; took up
चक्रे:
TypeVerb
Rootकृ
FormPerfect, Third, Singular, Atmanepada
महात्माthe great-souled one
महात्मा:
Karta
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
पुरुषोत्तमःthe supreme person
पुरुषोत्तमः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुषोत्तम
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वतेजोमयःconsisting wholly of splendor
सर्वतेजोमयः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्वतेजोमय
FormMasculine, Nominative, Singular
देवःthe god
देवः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
योगात्by/through yoga (yogic power)
योगात्:
Karana
TypeNoun
Rootयोग
FormMasculine, Ablative, Singular
सुष्वापslept
सुष्वाप:
TypeVerb
Rootस्वप्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
हindeed (emphatic particle)
ह:
TypeIndeclinable
Rootह
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaP
Puruṣottama (Viṣṇu/Nārāyaṇa)T
the waters (cosmic ocean)Y
yoga (yogic power)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes