Shloka 61
तथा भीष्मस्तु सुदृढ वासुदेवधनंजयौ । विव्याध निशितैर्बाणै: सर्वगात्रेषु भारत,भारत! तथापि भीष्मने श्रीकृष्ण और अर्जुनके सम्पूर्ण अंगोंमें अपने पैने बाणोंसे गहरे आघात किये
tathā bhīṣmas tu sudṛḍha vāsudeva-dhanañjayau | vivyādha niśitair bāṇaiḥ sarva-gātreṣu bhārata bhārata ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ຢ່າງນັ້ນ, ພີສະມະຜູ້ໝັ້ນຄົງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ ໄດ້ທະລຸວາສຸເທວະ (ກຣິດສະນະ) ແລະ ທະນັນຊະຍະ (ອາຣະຈຸນ) ດ້ວຍລູກສອນອັນຄົມ ຖືກທົ່ວທຸກອະວະຍະວະ, ໂອ ພາຣະຕະ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມໂຫດຮ້າຍອັນບໍ່ເລືອກໜ້າຂອງສົງຄາມ: ຄວາມສາມາດແລະໜ້າທີ່ຜັກດັນນັກຮົບໃຫ້ກ້າວຕໍ່ໄປ ແມ່ນແຕ່ຕໍ່ໜ້າຜູ້ຄວນເຄົາລົບ, ໃຫ້ຄວາມຕຶງຕຽນລະຫວ່າງສັດທາ, ສາຍເລືອດ, ແລະ kṣatriya-dharma ເຂັ້ມຂຶ້ນ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the stern demands of kṣatriya-dharma in war: a warrior like Bhīṣma remains resolute in his pledged duty, even when facing revered and beloved figures. It points to the Mahābhārata’s recurring ethical strain—how obligation and vows can compel harsh action amid personal reverence and devotion.
Sañjaya reports to the blind king that Bhīṣma, steadfast in battle, shoots sharp arrows that strike Kṛṣṇa (as Arjuna’s charioteer) and Arjuna across their bodies. It is a moment emphasizing Bhīṣma’s formidable martial power and the escalating intensity of the Kurukṣetra combat.