Shloka 36
भीष्मपर्व — अध्याय ६२: वासुदेवमहात्म्यप्रशंसा (देव–ब्रह्मसंवादः)
चिक्षिपु: समरे क्रुद्धा: फाल्गुनस्य रथं प्रति । वे क्रोधमें भरकर युद्धमें अर्जुनके रथपर चमचमाती हुई शक्ति, दुःसह गदा, परिघ, प्रास, फरसे, मुदुगर और मूसल आदि अस्त्र-शस्त्रोंकी वर्षा करने लगे,न पाण्डवान् प्रतिबलांस्तव मन्ये कथंचन । तथा द्रोणस्य संग्रामे द्रौणेश्वेव कृपस्य च “मैं किसी तरह यह नहीं मान सकता कि पाण्डव संग्राममें आपके, द्रोणाचार्यके, कृपाचार्यके और अश्व॒त्थामाके समान बलवान हैं
cikṣipuḥ samare kruddhāḥ phālgunasya rathaṃ prati | na pāṇḍavān pratibalāṃs tava manye kathaṃcana | tathā droṇasya saṃgrāme drauṇeśveva kṛpasya ca ||
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍຄວາມໂກດໃນສົງຄາມ ພວກເຂົາໄດ້ຂວ້າງອາວຸດໄປຫາລົດຮົບຂອງຟາລກຸນະ (ອາຣຈຸນ). ແຕ່ຂ້ອຍບໍ່ອາດເຫັນວ່າລູກຊາຍຂອງປານດຸຈະມີກຳລັງເທົ່າທຽມຝ່າຍຂອງທ່ານ—ບໍ່ເທົ່າດໂຣນະໃນສົງຄາມ, ບໍ່ເທົ່າລູກຂອງດໂຣນະ (ອັສວັດຖາມັນ), ແລະບໍ່ເທົ່າກຣິປະ»។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, in war, assessments of strength are shaped by allegiance and perspective: Sañjaya emphasizes the Kaurava champions’ might and doubts the Pāṇḍavas’ parity, illustrating the ethical tension between objective truth and partisan judgment in a dharma-conflicted battlefield.
Sañjaya reports that furious warriors are directing a heavy barrage at Arjuna’s chariot, then adds his opinion that the Pāṇḍavas are not equal in strength to Dhṛtarāṣṭra’s leading fighters—Droṇa, Aśvatthāman, and Kṛpa—thereby framing the battle’s momentum for the blind king.