Shloka 101
Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)
स तत्र गत्वा शैनेयो जवेन जयतां वर: । पार्थपार्षतयो: पार्ष्णिं जग्राह पुरुषर्षभ:,विजयी वीरोंमें श्रेष्ठ पुरुषप्रवर सात्यकिने बड़े वेगसे वहाँ पहुँचकर भीमसेन और धृष्टद्युम्नके पृष्ठपोषणका कार्य सँभाला
sa tatra gatvā śaineyo javena jayatāṃ varaḥ | pārtha-pārṣatayor pārṣṇiṃ jagrāha puruṣarṣabhaḥ ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ແລ້ວນັ້ນ ຊາຍເນຍ (ສາຕະຍະກິ) ຜູ້ເປັນຍອດໃນບັນດາຜູ້ຊະນະ ໄດ້ມາຮອດທີ່ນັ້ນດ້ວຍຄວາມໄວ; ແລະດັ່ງງົວຜູ້ໃນບັນດາມະນຸດ ລາວໄດ້ຮັບໜ້າທີ່ຄຸ້ມຄອງດ້ານຫຼັງຂອງກອງພາຣຖະ (ອາຣຊຸນ) ແລະພາຣສະຕະ (ທຣິສຕະຍຸມນະ), ເປັນຫຼັງພິງອັນໝັ້ນຄົງໃຫ້ພີມະເສນະ ແລະທຣິສຕະຍຸມນະໃນຄວາມຄັບຄັ້ນຂອງສົງຄາມ. ເຫດການນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນມິດຕະພາບອັນມີວິໄນ: ນັກຮົບບໍ່ແມ່ນມີໜ້າທີ່ພຽງແຕ່ຈົມຕີ, ແຕ່ຕ້ອງປົກປ້ອງມິດ ແລະຍຶດແນວໄວ້ ເພື່ອໃຫ້ຝ່າຍທີ່ຊອບທໍາບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores dharma in warfare as disciplined responsibility: true valor includes protecting comrades and sustaining the formation, not merely personal heroics. Sātyaki’s action models loyal service and strategic restraint for the sake of the collective good.
Sātyaki rushes to the critical point in the battle and assumes the rear-guard role—securing the back line of Arjuna and Dhṛṣṭadyumna’s side—thereby supporting Bhīma and Dhṛṣṭadyumna and preventing the enemy from exploiting a vulnerable flank or rear.