Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

Chapter 51: Saṃdhyākāla-saṃhāra

Evening Withdrawal after Arjuna’s Counter-Advance

पराक्रान्तस्य तस्यैव भीष्मो5पि प्राहिणोच्छरान्‌ | सतांश्रिच्छेद समरे भीष्मचापच्युतान्‌ शरान्‌,तब भीष्मने भी उस पराक्रमी वीरपर बाणोंका प्रहार किया; परंतु अभिमन्युने रणभूमिमें भीष्मके धनुषसे छूटे हुए समस्त बाणोंको काट डाला

parākrāntasya tasyaiva bhīṣmo 'pi prāhiṇoc charān | satāṁśriccheda samare bhīṣmacāpacyutān śarān |

ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ພີສະມະເອງ ເມື່ອເຫັນຄວາມກ້າຫານຂອງນັກຮົບນັ້ນ ກໍຍິງລູກສອນໃສ່ລາວ. ແຕ່ອະພິມັນຍູ ໃນກາງສົງຄາມ ໄດ້ຟັນຕັດລູກສອນທຸກດອກທີ່ບິນອອກຈາກຄັນທະນູຂອງພີສະມະ—ສະແດງທັງຄວາມຊຳນານການຮົບ ແລະຄວາມໝັ້ນຄົງດັ່ງທີ່ຄວນມີໃນກະສັດຕຣິຍະ ທ່າມກາງສົງຄາມອັນຊອບທຳ.

पराक्रान्तस्यof the valiant/one who had advanced
पराक्रान्तस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootपराक्रान्त (पर + आ + √क्रम्, क्त)
FormMasculine, Genitive, Singular
तस्यof him
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
प्राहिणोत्sent/shot forth
प्राहिणोत्:
TypeVerb
Rootप्र + √हि (हिनोति)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
शरान्arrows
शरान्:
Karma
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Accusative, Plural
सतान्hundreds (of)
सतान्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootशत (संख्या)
FormMasculine, Accusative, Plural
शरिच्छेदम्the cutting of arrows / arrow-cutting
शरिच्छेदम्:
Karma
TypeNoun
Rootशर-च्छेद
FormMasculine, Accusative, Singular
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
भीष्मचापच्युतान्released from Bhishma’s bow
भीष्मचापच्युतान्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootभीष्म-चाप-च्युत (√च्यु, क्त)
FormMasculine, Accusative, Plural
शरान्arrows
शरान्:
Karma
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Accusative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīṣma
A
Abhimanyu
A
arrows (śara)
B
bow (cāpa)

Educational Q&A

The verse highlights kṣatriya-dharma in practice: steadfastness and disciplined skill in battle. Even when faced with a revered elder-warrior like Bhīṣma, the younger hero meets force with controlled mastery, suggesting that duty in a righteous conflict demands courage without panic and competence without cruelty.

Sañjaya describes Bhīṣma shooting arrows at a mighty warrior; Abhimanyu responds by cutting down the incoming arrows in mid-battle, neutralizing Bhīṣma’s attack and demonstrating exceptional prowess.