Shloka 16
Chapter 51: Saṃdhyākāla-saṃhāra
Evening Withdrawal after Arjuna’s Counter-Advance
तस्य लाघवमार्गस्थमलातसदृश प्र भम् । दिश: पर्यपतच्चापं गाण्डीवमिव घोषवत्,अभिमन्युका धनुष गाण्डीवके समान टंकारथध्वनि प्रकट करनेवाला, हाथोंकी फुर्ती दिखानेका उपयुक्त स्थान और खींचे जानेपर अलातचक्रके समान मण्डलाकार प्रकाशित होनेवाला था। वह वहाँ सम्पूर्ण दिशाओंमें घूम रहा था
tasya lāghavamārgastham alātacakrasadṛśaprabham | diśaḥ paryapatac cāpaṃ gāṇḍīvam iva ghoṣavat ||
ສັນຈະຍະ ກ່າວວ່າ: ຄັນທະນູຂອງເຂົາ ເຄື່ອນໄປຕາມເສັ້ນທາງອັນວ່ອງໄວຂອງມື ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງໄມ້ໄຟທີ່ຖືກຫມຸນຈົນເກີດເປັນວົງແສງ; ດັງກັງວານດັ່ງຄັນທະນູ ການດີວະ ແລະກວາດວົງໄປຮອບໆ ປານດັ່ງຈະແຜ່ໄປທຸກທິດ—ເປັນພາບຂອງວິຊາຍຸດທະທີ່ຝຶກຝົນດ້ວຍວິໄນ ຖືກປ່ອຍອອກໃນຄວາມໂກດອັນຊອບທຳແຫ່ງສົງຄາມ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined skill and focused energy in battle: agility guided by training turns a weapon into an all-encompassing force, suggesting that power in war is ethically weighty and must be governed by kṣatriya-dharma rather than mere rage.
Sañjaya describes a warrior’s bow being whirled and drawn so swiftly that it appears as a circular blaze like a spinning firebrand, and it roars like Gāṇḍīva, seeming to sweep across all directions as the fighting intensifies.