Shloka 56
Bhīmasena’s Kalinga Engagement and the Approach of Bhīṣma (भीमसेन-कालिङ्ग-संग्रामः)
न शेकुश्वलितुं केचित् संनिपत्य रथा रथै: । रथोंके ईषादण्ड और कूबर भी सामने आये हुए रथोंके ईषादण्ड और कूबरोंसे भिड़कर टूक-टूक हो गये। एक दूसरेको मार डालनेकी इच्छा रखनेवाले कितने ही रथ दूसरे रथोंसे आमने-सामने भिड़कर एक पग भी इधर-उधर चल न सके
na śekuś valituṃ kecit sannipatya rathā rathaiḥ |
ສັນຊະຍາກ່າວວ່າ: ບາງຄົນບໍ່ອາດຫັນລົດສົງຄາມໄດ້; ເມື່ອເຂົ້າປະຊິດກັນ ລົດກໍປະທະກັບລົດຢ່າງຕົງໜ້າ. ເສົາລົດ ແລະ ຄານຜູກມ້າ (yoke) ປະທະກັບເສົາ ແລະ ຄານຜູກມ້າຂອງອີກຝ່າຍ ຈົນແຕກກະຈາຍເປັນຊິ້ນໆ. ລົດຫຼາຍຄັນ ທີ່ຖືກຂັບເຄື່ອນໂດຍຄວາມປາຖະໜາຈະຂ້າກັນ ໄດ້ຊົນກັນຕົງໜ້າ ແລະ ບໍ່ອາດຂະຍັບໄດ້ແມ່ນແຕ່ກ້າວດຽວໄປຂ້າງໃດເລີຍ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how uncontrolled aggression and the single-minded urge to kill can trap warriors in chaos, where even basic maneuvering fails; it implicitly contrasts disciplined martial conduct with blind fury that destroys both means (chariots) and agency (movement).
Sañjaya describes a dense clash of chariots in the Kurukṣetra war: chariots press together so tightly that some cannot turn, and the poles and yokes smash as cars collide head-on, leaving many vehicles jammed and immobile.