Shloka 2
Bhīmasena’s Kalinga Engagement and the Approach of Bhīṣma (भीमसेन-कालिङ्ग-संग्रामः)
न पुत्र: पितरं जज्ञे पिता वा पुत्रमौरसम् | न क्षाता क्रातरं तत्र स्वस्रीयं न च मातुल:,न पुत्र पिताको पहचानता था, न पिता अपने औरस पुत्रको। न भाई भाईको जानता था, न मामा अपने भानजेको
na putraḥ pitaraṃ jajñe pitā vā putram aurasam | na bhrātā bhrātaraṃ tatra svasrīyaṃ na ca mātulaḥ ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໃນຄວາມວຸ້ນວາຍນັ້ນ ລູກຊາຍບໍ່ຮູ້ຈັກພໍ່ ແລະພໍ່ກໍບໍ່ຮູ້ຈັກລູກຊາຍແທ້ຂອງຕົນ. ພີ່ນ້ອງບໍ່ຮູ້ຈັກກັນຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ລຸງຝ່າຍແມ່ກໍບໍ່ຮູ້ຈັກຫຼານຊາຍຂອງຕົນ. ຄວາມສັບສົນແລະຄວາມເດືອດດານຂອງສົງຄາມໄດ້ກົດທັບສາຍພົວພັນເລືອດເນື້ອ ຈົນໜ້າທີ່ແຫ່ງຄອບຄົວ ແລະການຈື່ຈຳກັນ ຖືກກົດບັງໂດຍຄວາມຈຳເປັນຂອງການຢູ່ລອດແລະການຮົບ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how extreme violence and confusion can erase ordinary moral and social recognition—family bonds and the duties they imply become obscured. It serves as a warning about war’s power to dissolve dharmic relationships and humane perception.
Sañjaya describes the battlefield condition during the Kurukṣetra war: the fighting is so intense and disorienting that close relatives cannot identify one another—sons and fathers, brothers, and even maternal uncles and nephews fail to recognize their kin amid the melee.