Shloka 50
उत्पातवर्णनम् (Utpāta-varṇanam) — Catalogue of Portents
वैशम्पायन उवाच एवमुक्तो मुनिस्तत्त्वं कवीन्द्रो राजसत्तम । धृतराष्ट्रेण पुत्रेण ध्यानमन्वगमत् परम्,वैशम्पायनजी कहते हैं--नृपश्रेष्ठ अपने पुत्र धृतराष्ट्रके इस प्रकार यथार्थ बात कहनेपर ज्ञानियोंमें श्रेष्ठ महर्षि व्यास कुछ देरतक बड़े सोच-विचारमें पड़े रहे
vaiśampāyana uvāca | evam ukto munis tattvaṁ kavīndro rājasattama | dhṛtarāṣṭreṇa putreṇa dhyānam anvagamat param ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ກະສັດຜູ້ປະເສີດ! ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາອັນຖືກຕ້ອງຈາກບຸດຂອງທຣິຕະຣາດສະຕຣະ ມະຫາມຸນີ ວະຍາສະ—ຜູ້ເລີດລໍ້າໃນບັນດານັກປັນຍາ ແລະເປັນຈອມກະວີ—ໄດ້ເຂົ້າສູ່ການພິຈາລະນາອັນເລິກຊຶ້ງ ແລະສູງສຸດ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A wise response to morally weighty matters begins with inner stillness and discernment. The verse highlights that truth (tattva) and right counsel are not rushed; the seer pauses in deep contemplation to align speech with dharma.
After Dhṛtarāṣṭra’s son speaks frankly, Vyāsa—described as the foremost sage and poet—falls silent and enters profound meditation, indicating the seriousness of what has been asked and foreshadowing a considered reply.