Adhyaya 26
कर्मयोग–ज्ञानयज्ञ–अवतारोपदेश (Karma-Yoga, Jñāna-Yajña, and Avatāra Instruction)
Upa-parva: Bhagavad Gītā Parva (Gītā-upākhyāna within Bhīṣma Parva)
This chapter presents a structured exposition in which Kṛṣṇa situates yoga as an ancient, imperishable teaching transmitted through lineage (paramparā) and reintroduced to Arjuna due to their relational trust. Arjuna queries the plausibility of Kṛṣṇa’s primordial instruction, prompting a doctrine of multiple births and divine self-manifestation through māyā while remaining unborn and imperishable. The text then formulates a public-ethical rationale for avatāra: restoration of dharma amid its decline and containment of disruptive conduct. It advances a soteriological claim that understanding divine birth and action “in truth” leads beyond rebirth. The discourse develops karma-yoga: action without attachment to results, the paradox of seeing inaction in action, and the characterization of the wise as those whose undertakings are free from desire-intentions and whose actions are ‘burned’ by knowledge. A detailed typology of yajña follows, expanding sacrifice into disciplines of restraint, sensory regulation, breath practices, study, asceticism, and knowledge-offering, culminating in the prioritization of jñāna-yajña. The chapter closes with an epistemic pathway—humility, inquiry, and service to knowers—asserting knowledge as the supreme purifier that dissolves doubt and binds action no longer, exhorting disciplined commitment to yoga.
Chapter Arc: रणभूमि के बीच अर्जुन के भीतर उठे विषाद पर श्रीकृष्ण का तीक्ष्ण प्रश्न—“कुतस्त्वा कश्मलमिदं…?”—मानो शंखनाद के बीच आत्मा का न्यायालय खुल जाता है। → कृष्ण अर्जुन के मोह को ‘अनार्य’ और ‘अकीर्तिकर’ कहकर झकझोरते हैं, फिर उसे हृदय-दौर्बल्य और क्लैब्य से ऊपर उठने का आदेश देते हैं; साथ ही आत्मा की अविनाशिता और देह की अनित्यता का तर्क क्रमशः गाढ़ा होता जाता है। → स्थितप्रज्ञ का शिखर-चित्र उभरता है—जैसे नदियाँ समुद्र में प्रवेश करती हैं पर समुद्र अचल रहता है, वैसे ही कामनाएँ जिस पुरुष में प्रवेश कर भी उसे विचलित नहीं करतीं, वही शान्ति को प्राप्त होता है। → अर्जुन के शोक का आधार काट दिया जाता है: देह-परिवर्तन और प्राणियों की अव्यक्त-व्यक्त-लय-यात्रा के कारण शोक अयुक्त है; कर्मयोग और इन्द्रिय-संयम के द्वारा समबुद्धि में स्थित होने का मार्ग स्पष्ट होता है। → युद्ध अभी रुका है, पर भीतर का युद्ध निर्णायक मोड़ पर है—क्या अर्जुन इस उपदेश को धारण कर उठ खड़ा होगा और कर्म में स्थित होकर धनुष उठाएगा?
Shlokas
Verse 1
इस प्रकार श्रीमहाभारत भीष्मपर्वके श्रीमद्भगवद्गीतापवके अन्तर्गत ब्रह्मविद्या एवं यणेशासत्ररूप श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषद्: श्रीकृष्णाजुनसंवादमें अर्जुनविषादयोग नामक पहला अध्याय पूरा हुआ
ສັນຊະຍະເວົ້າວ່າ: ເມື່ອເຫັນອາຣະຈຸນຢູ່ໃນສະພາບນັ້ນ—ຖືກຄວາມເມດຕາກະລຸນາຄອບງຳ, ດວງຕາວຸ້ນວາຍແລະເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳຕາ, ຈິດໃຈຈົມໃນຄວາມໂສກ—ມະທຸສູດະນະ (ພຣະກຣິດສະນາ ຜູ້ປາບມະທຸ) ຈຶ່ງເວົ້າຖ້ອຍຄຳເຫຼົ່ານີ້ແກ່ລາວ. ພາບນີ້ເປັນຈຸດວິກິດທາງຈັນຍາທຳໃນໃຈກາງສົງຄາມ: ຄວາມສົງສານແລະຄວາມຜູກພັນເຮັດໃຫ້ໜ້າທີ່ຂອງລາວຕິດຂັດ, ແລະພຣະກຣິດສະນາເລີ່ມນຳພາລາວກັບຄືນສູ່ທຳມະ ແລະປັນຍາອັນແຈ້ງຊັດ.
Verse 2
श्रीभगवानुवाच कुतस्त्वा कश्मलमिदं विषमे समुपस्थितम् । अनार्यजुष्टमस्वर्ग्यमकीर्तिकरमर्जुन
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ: “ອາຣະຈຸນ, ຄວາມຫມົດກຳລັງໃຈນີ້ມາຈາກໃສ ໃນຍາມວິກິດເຊັ່ນນີ້? ມັນບໍ່ແມ່ນທາງປະພຶດຂອງຜູ້ສູງສົງ; ມັນບໍ່ນຳໄປສູ່ສະຫວັນ; ແລະມັນນຳຄວາມເສຍກຽດມາໃຫ້.”
Verse 3
क्लैब्यं मा सम गम: पार्थ नैतत् त्वय्युपपद्यते । क्षुद्रे हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परंतप
“ໂອ ປາຣຖະ, ຢ່າຕົກລົງໃນຄວາມຂີ້ຂະຫຍາດ; ມັນບໍ່ສົມກັບເຈົ້າ. ໂອ ຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ, ຈົ່ງລະທິ້ງຄວາມອ່ອນແອອັນຕ່ຳຕ້ອຍໃນໃຈ ແລະລຸກຂຶ້ນ ຢືນພ້ອມເພື່ອສົງຄາມ.”
Verse 4
अजुन उवाच कथं भीष्ममहं संख्ये द्रोणं च मधुसूदन । इषुभ्रि: प्रतियोत्स्यामि पूजार्हावरिसूदन
ອາຈຸນກ່າວວ່າ: «ໂອ ມະທຸສູດະນະ! ໃນສະໜາມຮົບນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຕໍ່ສູ້ດ້ວຍລູກສອນຕໍ່ຕ້ານ ພີສະມະ ແລະ ໂດຣນະ—ຜູ້ຄວນແກ່ການບູຊາເຄົາລົບ—ໄດ້ແນວໃດ? ໂອ ຜູ້ປະຫານສັດຕູ! ຈິດໃຈຂ້າພະເຈົ້າຫວາດຫວັນ ບໍ່ກ້າຫັນອາວຸດໃສ່ຜູ້ທີ່ຄວນແກ່ກຽດຕິ ແລະ ຄວາມກະຕັນຍູ ແມ່ນແຕ່ໃນພາລະຂອງສົງຄາມ»។
Verse 5
अर्जुन बोले--हे मधुसूदन! मैं रणभूमिमें किस प्रकार बाणोंसे भीष्मपपितामह और द्रोणाचार्यके विरुद्ध लडूँगा? क्योंकि हे अरिसूदन! वे दोनों ही पूजनीय हैं ।।
ອາຈຸນກ່າວວ່າ: «ໂອ ມະທຸສູດະນະ! ໃນສະໜາມຮົບນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຍິງລູກສອນຕໍ່ຕ້ານ ພີສະມະ ປິຕາມະຫາ ແລະ ໂດຣນາຈານ—ອາຈານຂອງຂ້າພະເຈົ້າ—ໄດ້ແນວໃດ? ໂອ ຜູ້ປະຫານສັດຕູ! ທັງສອງລ້ວນຄວນແກ່ການບູຊາເຄົາລົບ. ແທ້ຈິງ ຢູ່ໃນໂລກນີ້ ການດຳລົງຊີວິດດ້ວຍທານກໍຍັງດີກວ່າການຂ້າບັນດາຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ອັນສູງສົງເຫຼົ່ານັ້ນ. ເພາະຖ້າຂ້າພະເຈົ້າຂ້າອາຈານຂອງຕົນເພື່ອຊັບສິນແລະກາມສຸກ ຂ້າພະເຈົ້າກໍຈະໄດ້ແຕ່ເສບສຸກກັບຜົນປະໂຫຍດທີ່ເປື້ອນເລືອດ»។
Verse 6
सम्बन्ध-- इस प्रकार अपना निश्चय प्रकट कर देनेपर भी जब जअर्जुनको संतोष नहीं हुआ और अपने निश्चयमें शंका उत्पन्न हो गयी
ອາຈຸນກ່າວວ່າ: «ພວກເຮົາບໍ່ຮູ້ແທ້ວ່າ ສຳລັບພວກເຮົາ ການຮົບ ຫຼື ບໍ່ຮົບ—ອັນໃດດີກວ່າ. ແລະກໍບໍ່ຮູ້ວ່າ ພວກເຮົາຈະຊະນະ ຫຼື ພວກເຂົາຈະຊະນະພວກເຮົາ. ບຸດຂອງທຣິຕະຣາສະຕຣະ—ຍາດພີ່ນ້ອງຂອງພວກເຮົາເອງ—ຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າໃນສົງຄາມ; ແລະຖ້າຂ້າພວກເຂົາແລ້ວ ພວກເຮົາກໍບໍ່ປາຖະໜາຈະມີຊີວິດຕໍ່ໄປອີກ»។
Verse 7
महाभारत-- शरणागत अर्जुन कार्पण्यदोषोपहतस्वभाव: पृच्छामि त्वां धर्मसम्मूढचेता: | यच्छेय: स्यानिश्ितं ब्रूहि तन््मे शिष्यस्ते5हं शाधि मां त्वां प्रपन्नम् ।।
ອາຈຸນກ່າວວ່າ: «ທ່າທີຂອງຂ້າພະເຈົ້າຖືກກົດທັບໂດຍຄວາມຜິດແຫ່ງຄວາມທໍ້ຖອຍ ແລະຈິດໃຈຂ້າພະເຈົ້າສັບສົນໃນເລື່ອງທຳມະ. ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຂໍຖາມທ່ານ: ຈົ່ງບອກຂ້າພະເຈົ້າຢ່າງແນ່ນອນວ່າ ສິ່ງໃດແມ່ນຄວາມດີສູງສຸດສຳລັບຂ້າພະເຈົ້າ. ຂ້າພະເຈົ້າເປັນສິດຂອງທ່ານ; ຈົ່ງສອນຂ້າພະເຈົ້າ—ຜູ້ທີ່ໄດ້ຂໍພຶ່ງພາທ່ານ»។
Verse 8
न हि प्रपश्यामि ममापनुद्याद् यच्छोकमुच्छोषणमिन्द्रियाणाम् । अवाप्य भूमावसपत्नमृद्धं राज्यं सुराणामपि चाधिपत्यम्
ອາຈຸນກ່າວວ່າ: «ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຫັນວິທີໃດທີ່ຈະຂັບໄລ່ຄວາມໂສກເສົ້ານີ້—ທີ່ກຳລັງເຮັດໃຫ້ອິນທຣີຂອງຂ້າພະເຈົ້າແຫ້ງເຫືອດ—ໄດ້, ແມ່ນແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄດ້ຮັບອານາຈັກອັນຮຸ່ງເຮືອງ ບໍ່ມີຜູ້ຕໍ່ຕ້ານໃນແຜ່ນດິນ, ຫຼືແມ່ນແຕ່ອຳນາດເປັນເຈົ້າເຫນືອເທວະດາທັງປວງ»។
Verse 9
संजय उवाच एवमुक््त्वा हृषीकेशं गुडाकेश: परंतप । न योत्स्य इति गोविन्दमुक्त्वा तूष्णीं बभूव ह
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອເວົ້າດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ອາຈຸນ—ຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ—ໄດ້ກ່າວຕໍ່ ຮຶສີເກຊະ (ພຣະກຣິດ) ວ່າ «ໂອ ໂກວິນດ! ຂ້າພະເຈົ້າຈະບໍ່ຮົບ» ແລ້ວກໍນິ່ງງຽບໄປ.
Verse 10
तमुवाच हृषीकेश: प्रहसन्निव भारत । सेनयोरुभयोर्म ध्ये विषीदन्तमिदं वच:,हे भरतवंशी धृतराष्ट्र! अन्तर्यामी श्रीकृष्ण महाराज दोनों सेनाओंके बीचमें शोक करते हुए उस अर्जुनको हँसते हुए-से यह वचन बोले
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ທ່ານຜູ້ສືບສາຍພຣະພາຣະຕະ (ທຣິຕະຣາດ)! ຮຶສີເກຊະ—ພຣະກຣິດ—ໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄໍານີ້ຕໍ່ອາຈຸນ ຜູ້ກໍາລັງເສົ້າໂສກຢູ່ກາງກອງທັບທັງສອງ ດ້ວຍຮອຍຍິ້ມບາງໆ.
Verse 11
सम्बन्ध-- उपर्युक्ति प्रकारसे चिन्तामग्न अर्जुनने जब भगवान्के शरण होकर अपने महान् शोककी निवृत्तिका उपाय पूछा और यह कहा कि इस लोक और परलोकका राज्ययसुख इस शोककी निवृत्तिका उपाय नहीं है; तब अर्जुनको अधिकारी समझकर उसके शोक और मोहको सदाके लिये नष्ट करनेके उद्देश्यसे भगवान् पहले नित्य और अनित्य वस्तुके विवेचनपूर्वक सांख्ययोगकी दृष्टिसे भी युद्ध करना कर्तव्य है, ऐसा प्रतिपादन करते हुए सांख्यनिष्ठाका वर्णन करते हैं-- श्रीभगवानुवाच अशोच्यानन्वशोचचस्त्वं प्रज्ञावादांश्न भाषसे । गतासूनगतासूंश्च नानुशोचन्ति पण्डिता:,श्रीभगवान् बोले--हे अर्जुन! तू न शोक करनेयोग्य मनुष्योंके लिये शोक करता है और पण्डितोंके-से वचनोंको कहता है; परंतु जिनके प्राण चले गये हैं, उनके लिये और जिनके प्राण नहीं गये हैं, उनके लिये भी पण्डितजन शोक नहीं करते
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າກ່າວວ່າ: «ໂອ ອາຈຸນ! ເຈົ້າເສົ້າໂສກໃຫ້ແກ່ຜູ້ທີ່ບໍ່ຄວນເສົ້າ ແຕ່ກໍເວົ້າຖ້ອຍຄໍາຄ້າຍຄົນມີປັນຍາ. ທ່ານຜູ້ຮູ້ຈິງບໍ່ໄວ້ທຸກ—ທັງຕໍ່ຜູ້ທີ່ລົມຫາຍໃຈຈາກໄປແລ້ວ ແລະຕໍ່ຜູ້ທີ່ຍັງມີຊີວິດ»។
Verse 12
सम्बन्ध-- पहले भगवान् आत्माकी नित्यता और निर्विकारताका प्रतिपादन करके आत्मदृष्टिसे उनके लिये शोक करना अनुचित सिद्ध करते हैं-- न त्वेवाहं जातु नासं न त्वं नेमे जनाधिपा: । न चैव न भविष्याम: सर्वे वयमत: परम्
«ບໍ່ແມ່ນວ່າ ໃນການໃດໜຶ່ງ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຄີຍມີ, ຫຼືເຈົ້າບໍ່ເຄີຍມີ, ຫຼືບັນດາກະສັດເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ເຄີຍມີ; ແລະກໍບໍ່ແມ່ນວ່າ ຈາກນີ້ໄປ ພວກເຮົາທັງໝົດຈະບໍ່ມີອີກ»។
Verse 13
देहिनो5स्मिन् यथा देहे कौमारं यौवनं जरा । तथा देहान्तरप्राप्तिर्धीरस्तत्र न मुह्दति
ເຊັ່ນດຽວກັນກັບວ່າ ວິນຍານຜູ້ສະຖິດໃນກາຍນີ້ ຜ່ານວັຍເດັກ, ວັຍໜຸ່ມ, ແລະວັຍແກ່; ຢ່າງນັ້ນເທົ່າກັນ ມັນຍັງໄດ້ຮັບກາຍອື່ນ. ຜູ້ມີໃຈໝັ້ນຄົງບໍ່ຫຼົງໄຫຼໃນສິ່ງນັ້ນ.
Verse 14
मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय शीतोष्णसुखदुःखदा: । आगमापायिनो&नित्यास्तांस्तितिक्षस्व भारत
ສັນຊະຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ໂອ ບຸດແຫ່ງກຸນຕີ! ການສຳຜັດຂອງອິນທຣີຍະກັບວັດຖຸຂອງມັນ ກໍ່ໃຫ້ເກີດ ໜາວແລະຮ້ອນ, ສຸກແລະທຸກ. ມັນມາແລ້ວໄປ ບໍ່ຖາວອນ; ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພາຣະຕະ! ຈົ່ງອົດທົນມັນດ້ວຍຄວາມອົດກັ້ນ».
Verse 15
यं हि न व्यथयन्त्येते पुरुष पुरुषर्षभ । समदुःखसुखं धीरं सो$मृतत्वाय कल्पते
ສັນຊະຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາມະນຸດ, ຜູ້ມັ່ນຄົງຜູ້ໃດທີ່ການສຳຜັດເຫຼົ່ານີ້—ອິນທຣີຍະກັບວັດຖຸ—ບໍ່ອາດກະທົບໃຫ້ຫວັ່ນໄຫວ, ຜູ້ທີ່ເທົ່າທຽມໃນທຸກແລະສຸກ, ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມເໝາະສົມຕໍ່ອະມະຕະພາບ—ຄື ການຫຼຸດພົ້ນ».
Verse 16
सम्बन्ध-- बारहवें और तेरहवें श्लोकोंमें भगवान्ने आत्माकी नित्यता और निर्विकारताका प्रतिपादन किया तथा चौदहवें श्लोकमें इच्ध्रियोंके साथ विषयोंके संयोगोंको अनित्य बतलाया; किंतु आत्मा क्यों नित्य है और ये संयोग क्यों अनित्य हैं? इसका स्पष्टीकरण नहीं किया गया; अतएव इस श*लोकमें भगवान् नित्य और अनित्य वस्तुके विवेचनकी रीति बतलानेके लिये दोनोंके लक्षण बतलाते हैं-- नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यते सतः । उभयोरपि दृष्टोडन्तस्त्वनयोस्तत्त्वदर्शिभि:
ສັນຊະຍະລາຍງານພຣະດຳຣັດຂອງພຣະອົງ: ສິ່ງທີ່ບໍ່ແທ້ ບໍ່ເຄີຍເກີດຂຶ້ນຢ່າງແທ້ຈິງ; ສິ່ງທີ່ແທ້ ບໍ່ເຄີຍສິ້ນສູນ. ບັນດາປັນຍາຊົນຜູ້ເຫັນຄວາມຈິງ ໄດ້ຈັບໃຈຄວາມຈິງສຸດທ້າຍຂອງທັງສອງ—ວ່າສິ່ງຊົ່ວຄາວເປັນແຕ່ການປາກົດ, ແຕ່ອາຕະມາ/ຕົນແທ້ພາຍໃນ ດຳລົງຢູ່ຖາວອນ. ການແຍກແຍະນີ້ເຮັດໃຫ້ຈິດໃຈໝັ້ນຄົງໃນວິກິດ: ຢ່າໂສກເສົ້າຕໍ່ສິ່ງທີ່ພຽງແຕ່ປ່ຽນແປງ, ແລະຢ່າລະທິ້ງໜ້າທີ່ທຳມະດ້ວຍຄວາມຢ້ານການສູນເສຍ.
Verse 17
अविनाशि तु तद् विद्धि येन सर्वमिदं ततम् । विनाशमव्ययस्यास्य न कश्रित् कर्तुमहति
ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ສິ່ງທີ່ບໍ່ອາດຖືກທຳລາຍ ແມ່ນສິ່ງທີ່ແຜ່ຊຶມຄອບຄຸມໂລກທັງປວງນີ້. ບໍ່ມີໃຜມີອຳນາດທຳໃຫ້ຄວາມເປັນຈິງອັນບໍ່ປ່ຽນແປງ ແລະບໍ່ເສື່ອມສະລາຍນີ້ ພິນາດໄດ້. ຄຳສອນນີ້ນຳໃຫ້ຜູ້ຟັງຫ່າງຈາກຄວາມຢ້ານ ແລະຄວາມໂສກໃນຍາມສົງຄາມ ໂດຍວາງໜ້າທີ່ໄວ້ເທິງການຮູ້ວ່າ ຕົນແທ້ພາຍໃນບໍ່ອາດຖືກທຳຮ້າຍ.
Verse 18
अन्तवन्त इमे देहा नित्यस्योक्ता: शरीरिण:3 | अनाशिनोथप्रमेयस्य तस्माद् युध्यस्व भारत,इस नाशरहित, अप्रमेय, नित्यस्वरूप जीवात्माके ये सब शरीर नाशवान् कहे गये हैं। इसलिये हे भरतवंशी अर्जुन! तू युद्ध कर
ສັນຊະຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ຮ່າງກາຍເຫຼົ່ານີ້ຖືກກ່າວວ່າມີຈຸດສິ້ນສຸດ, ແຕ່ຕົນທີ່ສະຖິດຢູ່ໃນຮ່າງກາຍຖືກກ່າວວ່າເປັນນິລັນດອນ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ສືບສາຍພາຣະຕະ, ຈົ່ງຮົບ—ໂດຍຮູ້ວ່າ ຄວາມເປັນຈິງອັນບໍ່ອາດພິນາດ ແລະບໍ່ອາດວັດໄດ້ພາຍໃນ ບໍ່ຖືກທຳລາຍເມື່ອຮ່າງກາຍພິນາດ, ແລະໜ້າທີ່ຂອງເຈົ້າໃນສົງຄາມອັນຊອບທຳນີ້ ບໍ່ຄວນຖືກລະທິ້ງເພາະຄວາມໂສກ ຫຼືຄວາມຢ້ານ».
Verse 19
सम्बन्ध-- अजुनने जो यह बात कही थी कि “मैं इनको मारना नहीं चाहता और यदि वे मुझे मार डालें तो वह मेरे लिये क्षेमतर होगा” उसका समाधान करनेके लिये अगले शलोकोमें आत्माको मरने या मारनेवाला मानना अज्ञान है
ສັນຊະຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດຄິດວ່າ ອາດຕະມັນເປັນຜູ້ຂ້າ ແລະຜູ້ໃດຄິດວ່າ ອາດຕະມັນຖືກຂ້າ—ທັງສອງລ້ວນບໍ່ເຂົ້າໃຈ. ເພາະອາດຕະມັນແທ້ໆ ບໍ່ໄດ້ຂ້າໃຜ ແລະກໍບໍ່ອາດຖືກຂ້າໄດ້.
Verse 20
न जायते प्रियते वा कदाचि- न्ञायं भूत्वा भविता वा न भूय: । अजो नित्य: शाश्वतो<यं पुराणो न हन्यते हन्यमाने शरीरे
ອາດຕະມັນນີ້ ບໍ່ເຄີຍເກີດ ແລະບໍ່ເຄີຍຕາຍ ໃນເວລາໃດໆ; ມັນບໍ່ແມ່ນເກີດແລ້ວຈຶ່ງຈະເປັນອີກ. ມັນບໍ່ເກີດ, ນິລັນດອນ, ຖາວອນ, ເກົ່າແກ່; ເມື່ອຮ່າງກາຍຖືກຂ້າ ອາດຕະມັນກໍບໍ່ຖືກຂ້າ.
Verse 21
वेदाविनाशिन नित्यं य एनमजमव्ययम् । कथं स पुरुष: पार्थ कं घातयति हन्ति कम्
ໂອ ປາຣຖະ (ລູກແຫ່ງປຣຶຖາ) ອາຣຊຸນ! ຜູ້ໃດຮູ້ອາດຕະມັນນີ້ວ່າ ບໍ່ອາດຖືກທຳລາຍ, ນິລັນດອນ, ບໍ່ເກີດ, ບໍ່ແປປ່ຽນ—ຄົນນັ້ນຈະໃຫ້ໃຜຖືກຂ້າໄດ້ແນວໃດ ຫຼືຈະຂ້າໃຜໄດ້ແນວໃດ?
Verse 22
सम्बन्ध-- यहाँ यह शंका होती है कि आत्माका जो एक शरीरसे सम्बन्ध छूटकर दूसरे शरीरसे सम्बन्ध होता है
ເຫມືອນຄົນທີ່ປະຖິ້ມເສື້ອຜ້າເກົ່າທີ່ຂາດຊຳ ແລ້ວຮັບເອົາເສື້ອຜ້າໃໝ່ອື່ນໆ, ດັ່ງນັ້ນແຫຼະ ອາດຕະມັນຜູ້ສະຖິດໃນຮ່າງ ປະຖິ້ມຮ່າງເກົ່າ ແລ້ວເຂົ້າໄປສູ່ຮ່າງໃໝ່.
Verse 23
सम्बन्ध-- आत्माका स्वरूप दुर्विज्ञेग होनेके कारण पुनः तीन श*लोकॉद्वारा प्रकारान््तरसे उसकी नित्यता
ອາວຸດບໍ່ອາດຕັດອາດຕະມັນນີ້ໄດ້; ໄຟບໍ່ອາດເຜົາມັນໄດ້; ນ້ຳບໍ່ອາດເຮັດໃຫ້ມັນເປື່ອຍລະລາຍໄດ້; ລົມບໍ່ອາດເຮັດໃຫ້ມັນແຫ້ງໄດ້.
Verse 24
अच्छेद्योडयमदाह्मोडयमक्लेद्यो5शोष्य एव च | नित्य: सर्वगत: स्थाणुरचलो5यं सनातन:
ສັນຊະຍະໄດ້ລາຍງານຄໍາສອນວ່າ: ອາດມັນ (ātman) ນີ້ ບໍ່ອາດຖືກຕັດຂາດ, ບໍ່ອາດຖືກເຜົາໄໝ້, ບໍ່ອາດຖືກເຮັດໃຫ້ຊຸ່ມ, ແລະບໍ່ອາດຖືກເຮັດໃຫ້ແຫ້ງ. ມັນເປັນນິດ, ຄອບຄຸມທົ່ວທຸກທີ່, ບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ, ໝັ້ນຄົງ, ແລະເກົ່າແກ່ດັ່ງດັ້ງເດີມ. ໃນວິກິດທາງຈິດທໍາກ່ອນສົງຄາມ ນີ້ຢືນຢັນວ່າ ອາດມັນທີ່ແທ້ບໍ່ຖືກກະທົບໂດຍອັນຕະລາຍຕໍ່ຮ່າງກາຍ ແລະເຊີນໃຫ້ຈິດໃຈໝັ້ນຄົງ ພົ້ນຈາກຄວາມໂສກແລະຄວາມຢ້ານ ໃນຂະນະປະຕິບັດຕາມທຳມະ (dharma).
Verse 25
भीष्मपर्वणि तु पञ्चविंशो5ध्याय:ः
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: “ອາດມັນນີ້ ຖືກເອີ້ນວ່າ ອະວະຍັກຕະ (ບໍ່ປາກົດ), ເກີນກວ່າຈະຄິດເຖິງໄດ້, ແລະບໍ່ມີການແປປ່ຽນ. ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອຮູ້ມັນແບບນີ້ແລ້ວ ເຈົ້າບໍ່ຄວນໂສກເສົ້າ.” ໃນບັນບົດຈິດທໍາຂອງສະໜາມຮົບ ຄໍາສອນນີ້ເບື້ອງໃຫ້ອາຣະຈຸນຫັນອອກຈາກຄວາມໂສກທີ່ຍຶດຕິດກັບການສູນເສຍທາງຮ່າງກາຍ ໄປສູ່ຄວາມໝັ້ນຄົງທີ່ຕັ້ງຢູ່ເທິງອາດມັນອັນບໍ່ສູນສະລາຍ ແລະເຊີນໃຫ້ເຫັນໜ້າທີ່ຢ່າງແຈ້ງຊັດໂດຍບໍ່ໃຫ້ໃຈພັງທະລາຍ.
Verse 26
सम्बन्ध-- उपर्युक्त श्लोकोंमें भगवानूने आत्माको अजन्मा और अविनाशी बतलाकर उसके लिये शोक करना अनुचित सिद्ध किया: अब दो श*लोकोद्रारा आत्माको औपचारिकरूपसे जन्मने-मरनेवाला माननेपर भी उसके लिये शोक करना अनुचित है; ऐसा सिद्ध करते हैं-- अथ चैन नित्यजातं नित्यं वा मन्यसे मृतम् । तथापि त्वं महाबाहो नैवं शोचितुमरहसि
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ຖ້າເຈົ້າເລືອກຈະເຫັນວ່າ ອາດມັນນີ້ເກີດຢູ່ເລື້ອຍໆ ແລະຕາຍຢູ່ເລື້ອຍໆ, ໂອ ຜູ້ມີແຂນແຂງກ້າ (ມະຫາບາຫຸ), ແມ່ນແຕ່ຢ່າງນັ້ນເຈົ້າກໍບໍ່ຄວນໂສກເສົ້າແບບນີ້. ຈຸດໝາຍທາງຈິດທໍາຄື: ການຄໍາຄວນຮ້ອງໄຫ້ບໍ່ໄດ້ແກ້ໄຂໜ້າທີ່; ຄວນກະທໍາດ້ວຍຄວາມໝັ້ນຄົງ ແລະປັນຍາແຍກແຍະ ບໍ່ໃຫ້ຄວາມໂສກນໍາພາ.
Verse 27
जातस्य हि ध्रुवो मृत्युर्धुवं जन्म मृतस्य च । तस्मादपरिहार्येडर्थे न त्वं शोचितुमरहसि
ສໍາລັບຜູ້ທີ່ເກີດແລ້ວ ຄວາມຕາຍແມ່ນແນ່ນອນ; ແລະສໍາລັບຜູ້ທີ່ຕາຍແລ້ວ ການເກີດອີກກໍແນ່ນອນ. ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອເປັນເລື່ອງຫຼີກລ້ຽງບໍ່ໄດ້ ເຈົ້າບໍ່ຄວນໂສກເສົ້າຕໍ່ມັນ.
Verse 28
सम्बन्ध-- अब अगले “्लोकमें यह सिद्ध करते हैं कि प्राणियोंके शरीरोंको उद्देश्य करके भी शोक करना नहीं बनता-- अव्यक्तादीनि भूतानि व्यक्तमध्यानि भारत | अव्यक्तनिधनान्येव तत्र का परिदेवना
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: “ໂອ ຜູ້ສືບສາຍພະຣະຕະ, ສັດທັງຫຼາຍໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນແມ່ນບໍ່ປາກົດ, ປາກົດຢູ່ແຕ່ໃນກາງ, ແລະທ້າຍສຸດກໍບໍ່ປາກົດອີກ. ເມື່ອການປາກົດເປັນພຽງຊ່ວງເວລາສັ້ນໆລະຫວ່າງສອງສະພາບທີ່ບໍ່ເຫັນ, ຈະມີເຫດໃດໃຫ້ຄໍາຄວນ?” ຂໍ້ຄວາມນີ້ວາງກອບວ່າ ຄວາມໂສກເສົ້າທີ່ມຸ່ງໄປຫາຮ່າງກາຍອັນປາກົດຊົ່ວຄາວນັ້ນ ບໍ່ຖືກທີ່ທາງຈິດທໍາ ແລະເຊີນໃຫ້ຈິດໃຈໝັ້ນຄົງທ່າມກາງສົງຄາມທີ່ກໍາລັງມາ.
Verse 29
सम्बन्ध-- आत्मतत्त्व अत्यन्त दुर्बोध होनेके कारण उसे समझानेके लिये भगवान्ने उपर्युक्त शलोकोद्वारा भिन्न-भिन्न प्रकारसे उसके स्वरूपका वर्णन किया: अब अगले शलोकमें उस आत्मतत्त्वके दर्शन
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໃນຫມູ່ມະນຸດ ມີມະຫາບຸລຸດຜູ້ຫາຍາກຄົນໜຶ່ງເທົ່ານັ້ນ ທີ່ເຫັນ «ອາດຕະ» ນີ້ເປັນດັ່ງຄວາມອັດສະຈັນ; ອີກຄົນໜຶ່ງທີ່ຫາຍາກພໍກັນ ກ່າວຖຶງມັນເປັນດັ່ງຄວາມອັດສະຈັນ; ແລະອີກຄົນໜຶ່ງທີ່ຫາຍາກອີກ ຟັງຖຶງມັນເປັນດັ່ງຄວາມອັດສະຈັນ. ແຕ່ແມ່ນແຕ່ຟັງແລ້ວ ຄົນຫຼາຍກໍຍັງບໍ່ຮູ້ແທ້—ເພາະຄວາມເປັນຈິງຂອງອາດຕະນັ້ນລະອຽດລຶກລ້ຳ ແລະຍາກຈັບຕ້ອງຢ່າງຍິ່ງ.
Verse 30
देही नित्यमवध्यो<यं देहे सर्वस्य भारत । तस्मात् सर्वाणि भूतानि न त्वं शोचितुमहसि,हे अर्जुन! यह आत्मा सबके शरीरमें सदा ही अवध्य है। इस कारण सम्पूर्ण प्राणियोंके लिये तू शोक करनेके योग्य नहीं है
ສັນຊະຍະລາຍງານຄຳສອນວ່າ: «ອາດຕະ» ຜູ້ສະຖິດຢູ່ໃນກາຍຂອງສັດທັງປວງ ເປັນອະມະຕະ ແລະບໍ່ອາດຖືກຂ້າໄດ້ເລີຍ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ອາຣຈຸນ! ເຈົ້າບໍ່ຄວນໂສກເສົ້າເພື່ອສັດທັງຫຼາຍ; ເພາະຜູ້ຢູ່ພາຍໃນບໍ່ຖືກຂ້າ ແມ່ນແຕ່ທ່າມກາງສົງຄາມ. ຄວາມໂສກເກີດຈາກການເຂົ້າໃຈຜິດ ເອົາກາຍທີ່ເສື່ອມສະລາຍໄດ້ ໄປເປັນອາດຕະທີ່ບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ.
Verse 31
सम्बन्ध-- यहाँतक भगवान्ने सांख्ययोगयके अनुसार अनेक युक्तियोंद्वारा नित्य शुद्ध. बुद्ध
ສັນຊະຍະລາຍງານຄຳປຸກໃຈຂອງພຣະກຣິດສະນະແກ່ອາຣຈຸນ: «ແມ່ນແຕ່ເບິ່ງຕາມສະວະທຳຂອງເຈົ້າ ເຈົ້າກໍບໍ່ຄວນຫວັ່ນໄຫວດ້ວຍຄວາມຢ້ານ. ສຳລັບກະສັດນັກຮົບ (ກະສັດຕຣິຍະ) ບໍ່ມີຄວາມດີອັນໃດສູງກວ່າສົງຄາມທີ່ຊອບທຳຕາມທຳ».
Verse 32
यदृच्छया चोपपन्न॑ स्वर्गद्वारमपावृतम् । सुखिन: क्षत्रिया: पार्थ लभन्ते युद्धमीदूशम्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ໂອ ປາຣຖະ! ມີແຕ່ກະສັດຕຣິຍະຜູ້ມີວາສະນາດີເທົ່ານັ້ນ ຈຶ່ງໄດ້ພົບສົງຄາມແບບນີ້—ສົງຄາມທີ່ເກີດຂຶ້ນໂດຍບັງເອີນ ເສມືອນປະຕູແຫ່ງສະຫວັນທີ່ເປີດອອກ».
Verse 33
अथ चेत् त्वमिमं धर्म्य संग्रामं न करिष्यसि । ततः स्वधर्म कीर्ति च हित्वा पापमवाप्स्यसि,किन्तु यदि तू इस धर्मयुक्त युद्धको नहीं करेगा तो स्वधर्म और कीर्तिको खोकर पापको प्राप्त होगा
ແຕ່ຖ້າເຈົ້າບໍ່ກະທຳສົງຄາມທີ່ຊອບທຳນີ້ ເຈົ້າຈະລະທິ້ງສະວະທຳຂອງຕົນ ແລະກຽດສັກສີ ແລ້ວຈະໄດ້ຮັບບາບ.
Verse 34
अकीर्ति चापि भूतानि कथयिष्यन्ति तेडव्ययाम् । सम्भावितस्य चाकीर्तिर्मिरणादतिरिच्यते,तथा सब लोग तेरी बहुत कालतक रहनेवाली अपकीर्तिका भी कथन करेंगे और माननीय पुरुषके लिये अपकीर्ति मरणसे भी बढ़कर है
ສັນຊະຍາກ່າວວ່າ: «ສັດທັງຫຼາຍຈະກ່າວເຖິງຊື່ສຽງອັນອັບອາຍທີ່ບໍ່ເສື່ອມສູນຂອງເຈົ້າດ້ວຍ. ສໍາລັບຜູ້ທີ່ເຄີຍໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງ, ຄວາມອັບອາຍນັ້ນຮ້າຍກວ່າຄວາມຕາຍ»។
Verse 35
भयाद् रणादुपरतं मंस्यन्ते त्वां महारथा: । येषां च त्वं बहुमतो भूत्वा यास्यसि लाघवम्
ສັນຊະຍາກ່າວວ່າ: «ບັນດານັກຮົບລົດສົງຄາມຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ຈະຄິດວ່າເຈົ້າຖອນຕົວອອກຈາກສົງຄາມເພາະຄວາມຢ້ານ. ແລະຜູ້ທີ່ເຄີຍນັບຖືເຈົ້າຢ່າງສູງ ຈະເຫັນເຈົ້າຕົກຕໍ່າກາຍເປັນຜູ້ໄຮ້ນ້ໍາໜັກ—ກຽດສັກສີຖືກຫຼຸດລົງ»។
Verse 36
अवाच्यवादांश्न बहून् वदिष्यन्ति तवाहिता: । निन्दन्तस्तव सामर्थ्य ततो दुःखतरं नु किम्
ສັນຊະຍາກ່າວວ່າ: «ສັດຕູຂອງເຈົ້າຈະກ່າວຄໍາຫຍາບຄາຍທີ່ບໍ່ຄວນເວົ້າຫຼາຍຢ່າງ ເພື່ອດູຖູກພະລັງຂອງເຈົ້າ. ຈະມີຄວາມທຸກອັນໃດຫນັກກວ່ານີ້ອີກ?»
Verse 37
हतो वा प्राप्स्यसि स्वर्ग जित्वा वा भोक्ष्यसे महीम् । तस्मादुत्तिष्ठ कौन्तेय युद्धाय कृतनिश्चय:
ສັນຊະຍາກ່າວວ່າ: «ຖ້າເຈົ້າຖືກສັງຫານໃນສົງຄາມ ເຈົ້າຈະໄດ້ຮັບສະຫວັນ; ຖ້າເຈົ້າຊະນະ ເຈົ້າຈະໄດ້ຄອບຄອງແຜ່ນດິນ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ລູກແຫ່ງກຸນຕີ, ຈົ່ງລຸກຂຶ້ນ—ຕັ້ງໃຈໝັ້ນໃນການຮົບ»។
Verse 38
सम्बन्ध-- उपर्युक्त श्लोकम्ों भगवान्ने युद्धका फल राज्ययुख या स्वर्गकी प्राप्तितक बतलाया
ສັນຊະຍາກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງເຮັດໃຫ້ຄວາມສຸກແລະຄວາມທຸກເທົ່າກັນໃນໃຈ, ແລະເຮັດໃຫ້ກໍາໄລແລະຂາດທຶນ, ຊະນະແລະແພ້ ເທົ່າກັນ; ແລ້ວຈຶ່ງຈົ່ງມຸ່ງໜ້າເຂົ້າສູ່ສົງຄາມ. ຖ້າເຈົ້າຮົບດ້ວຍຈິດໃຈສະໝໍາເສມແບບນີ້ ເຈົ້າຈະບໍ່ໄດ້ຮັບບາບ»។
Verse 39
सम्बन्ध-- यहॉतक भगवान्ने सांख्ययोगके सिद्धान्तसे तथा क्षात्रधर्मकी दृष्टिसे युद्धका औचित्य सिद्ध करके अर्जुनकों समतापूर्वक युद्ध करनेके लिये आज्ञा दी! अब कर्मयोगके सिद्धान्तसे युद्धका औचित्य बतलानेके लिये कर्मयोगके वर्णनकी प्रस्तावना करते हैं-- एषा ते5भिहिता सांख्ये बुद्धियोंगे त्विमां शूणू । बुद्धया युक्तो यया पार्थ कर्मबन्धं प्रहास्यसि
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ປັນຍານີ້ໄດ້ອະທິບາຍໃຫ້ເຈົ້າແລ້ວຕາມທັດສະນະຂອງສາງຂະຍະ (ຄວາມຮູ້ແຍກແຍະ). ບັດນີ້ ຈົ່ງຟັງມັນຕາມທີ່ສອນໃນໂຍຄະ—ວິໄນແຫ່ງການກະທຳ. ເມື່ອປະກອບດ້ວຍປັນຍານີ້ ໂອ ປາຣຖະ ເຈົ້າຈະສະຫຼັດພົ້ນຈາກພັນທະທີ່ເກີດຈາກກຳ—ເຮັດໜ້າທີ່ໂດຍບໍ່ຖືກຜົນຂອງມັນຜູກມັດ.
Verse 40
सम्बन्ध-- इस प्रकार कर्मयोगके वर्णनकी प्रस्तावना करके अब उसका रहस्यपूर्ण महत्त्व बतलाते हैं-- नेहाभिक्रमनाशो<स्ति प्रत्यवायोः न विद्यते । स्वल्पमप्यस्य धर्मस्य त्रायते महतो भयात्
ໃນເສັ້ນທາງແຫ່ງກຳມະໂຍຄະນີ້ ການເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍໃຈສັດຊື່ບໍ່ເຄີຍສູນເປົ່າ ແລະບໍ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດຜົນກັບຄືນເປັນໂທດ. ແມ່ນແຕ່ການປະຕິບັດທຳນີ້ເພີຍນ້ອຍ ກໍຊ່ວຍປົກປ້ອງຈາກຄວາມຢ້ານກົວອັນໃຫຍ່—ໂດຍສະເພາະຄວາມຢ້ານກົວທີ່ຜູກພັນກັບການເກີດແລະຕາຍຊ້ຳໆ—ເພາະມັນເຮັດໃຫ້ໃຈໝັ້ນຄົງ ແລະໃຫ້ການກະທຳສອດຄ່ອງກັບທຳ.
Verse 41
सम्बन्ध-- इस प्रकार कर्मयोगका महत्त्व बतलाकर अब उसके आचरणकी विधि बतलानेके लिये पहले उस कर्मयोगरें परम आवश्यक जो सिद्ध कर्मयोगीकी निश्चयात्मिका स्थायी समबुद्धि है. उसका और कर्मयोगरमें बाधक जो सकाम मनुष्योंकी भिन्न-भिन्न बुद्धियाँ हैं; उनका भेद बतलाते हैं-- व्यवसायात्तमिका बुद्धिरेकेह कुरुनन्दन । बहुशाखा हानन्ताश्च बुद्धयो5व्यवसायिनाम्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ທີ່ນີ້ ໂອ ອາຣຊຸນ ປັນຍາທີ່ໝັ້ນຄົງ ແລະມີເປົ້າໝາຍຈຸດດຽວ ມີພຽງອັນດຽວ; ແຕ່ປັນຍາຂອງຜູ້ທີ່ບໍ່ມີຄວາມໝັ້ນໃຈຖາວອນ—ຖືກຂັບເຄື່ອນໂດຍຄວາມປາຖະໜາ ແລະການຕັດສິນທີ່ຫວັ່ນໄຫວ—ຈະແຕກກິ່ງກ້ານອອກໄປບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ.
Verse 42
सम्बन्ध-- अब तीन श्लोकोंगें सकाम भावको त्याज्य बतलानेके लिये सकाम मनुष्योंके स्वभाव; सिद्धान्त और आचार-व्यवहारका वर्णन करते हैं-- यामिमां पुष्पितां वाचं प्रवदन्त्यविपश्चित: । वेदवादरता: पार्थ नान्यदस्तीति वादिन:
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ປາຣຖະ ຄົນທີ່ບໍ່ຮູ້ແຈ້ງກ່າວຖ້ອຍຄຳອັນ “ບານດອກ” ອວດອ້າງນີ້—ຫຼົງໃນການໂຕ້ຖຽງວ່າດ້ວຍວິທີວິທານແຫ່ງເວດ ແລະການສັນລະເສີນຜົນຂອງພິທີກຳ—ພ້ອມປະກາດວ່າ “ບໍ່ມີອັນໃດເກີນກວ່ານີ້.” ທັດສະນະຂອງເຂົາຈຳກັດຢູ່ແຕ່ຄວາມເພີດເພີນແລະລາງວັນ ເຫັນສະຫວັນແລະຄວາມຮັ່ງມີເປັນເປົ້າໝາຍສູງສຸດ; ດັ່ງນັ້ນຖ້ອຍຄຳຂອງເຂົາຈຶ່ງລໍ້ລວງໃຈໃຫ້ຫ່າງຈາກປັນຍາອັນໝັ້ນຄົງທີ່ມຸ່ງສູ່ພຣະສູງສຸດ.
Verse 43
कामात्मान: स्वर्गपरा जन्मकर्मफलप्रदाम् । क्रियाविशेषबहुलां भोगैश्वर्यगतिं प्रति
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ຜູ້ທີ່ມີຄວາມປາຖະໜາເປັນທາດ ເຫັນສະຫວັນເປັນເປົ້າໝາຍສູງສຸດ ແລະປະກາດຄຳສອນທີ່ສັນຍາເຖິງການເກີດໃໝ່ກັບຜົນຂອງພິທີກຳ—ອຸດົມໄປດ້ວຍພິທີການຈຳເພາະຫຼາຍຢ່າງເພື່ອໄດ້ມາຊຶ່ງຄວາມເພີດເພີນແລະອຳນາດໂລກີ—ກ່າວຖ້ອຍຄຳອັນອວດອ້າງນັ້ນ. ຖືກຄຳນັ້ນລໍ້ລວງໃຈ ແລະຕິດຢູ່ໃນຄວາມສຸກກັບອຳນາດ ເຂົາຈຶ່ງບໍ່ບັນລຸປັນຍາອັນໝັ້ນຄົງ ແລະຕັດສິນແນ່ນອນທີ່ມຸ່ງສູ່ພຣະສູງສຸດ.
Verse 44
भोगैश्वर्यप्रसक्तानां तयापह्तचेतसाम् | व्यवसायात्मिका बुद्धि: समाधौ न विधीयते
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ສໍາລັບຜູ້ທີ່ຫຼົງໄຫຼໃນຄວາມເພີດເພີນແລະອໍານາດຢ່າງເລິກຊຶ້ງ, ຈິດໃຈຖືກພາໄປໂດຍຖ້ອຍຄໍາຢົກຍ້ອງຜົນຕອບແທນນັ້ນ, ປັນຍາທີ່ແນ່ວແນ່ຈຸດດຽວ ນໍາໄປສູ່ຄວາມຕັ້ງມັ່ນໃນສະມາທິ ບໍ່ອາດຕັ້ງຂຶ້ນໄດ້.
Verse 45
त्रैगुण्यविषया वेदा निस्त्रैगुण्यो भवार्जुन । निर्दन्दो नित्यसत्त्वस्थो निर्योगक्षेम आत्मवान्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: “ພຣະເວດສ່ວນໃຫຍ່ດໍາເນີນຢູ່ໃນຂອບເຂດຂອງຄຸນທັງສາມ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ອາຣະຈຸນ, ຈົ່ງກ້າວພົ້ນຄຸນທັງສາມ—ໃຫ້ພົ້ນຈາກຄູ່ຕົກຕໍ່າເຊັ່ນ ສຸກແລະທຸກ, ຕັ້ງຢູ່ໃນຄວາມບໍລິສຸດແລະຄວາມຈິງອັນຍືນຍົງ, ບໍ່ຫ່ວງກັບການໄດ້ມາແລະການຮັກສາ, ແລະເປັນຜູ້ຄອບຄອງຕົນເອງ.”
Verse 46
यावानर्थ उदपाने सर्वतः सम्प्लुतोदके । तावान् सर्वेषु वेदेषु ब्राह्मगस्प विजानत:
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ເມື່ອນໍ້າມີຢູ່ຢ່າງອຸດົມສົມບູນທົ່ວທຸກທິດ, ບໍ່ມີປະໂຫຍດຫຼາຍຈາກບໍ່ນໍ້ານ້ອຍ; ດັ່ງນັ້ນແຫຼະ ສໍາລັບພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ພຣະພຣະຫມັນ (Brahman) ຕາມຄວາມເປັນຈິງ, ພຣະເວດທັງປວງມີປະໂຫຍດເທົ່ານັ້ນ.
Verse 47
सम्बन्ध-- इस प्रकार समबुद्धिरूप कर्मगोगका और उसके फलका महत्त्व बतलाकर अब दो श्लोकोर्ें भगवान् कर्मयोगका स्वरूप बतलाते हुए अर्जुनको कर्मयोगर्ें स्थित होकर कर्म करनेके लिये कहते हैं-- कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन । मा कर्मफलहेतुर्भूर्मा ते सड्रो5स्त्वकर्मणि
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ສິດຂອງເຈົ້າມີຢູ່ແຕ່ໃນການກະທໍາເທົ່ານັ້ນ, ບໍ່ແມ່ນໃນຜົນຂອງມັນເລີຍໃນເວລາໃດ. ຢ່າໃຫ້ຜົນຂອງການກະທໍາເປັນແຮງຈູງໃຈຂອງເຈົ້າ, ແລະຢ່າໃຫ້ຄວາມຍຶດຕິດຂອງເຈົ້າເບື້ອງໄປຫາການບໍ່ກະທໍາ.
Verse 48
योगस्थ: कुरु कर्माणि सज्ुूं त्यक्त्वा धनंजय । सिद्धयसिद्धयो: समो भूत्वा समत्वं योग उच्यते
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ທະນັນຊະຍະ, ຈົ່ງຕັ້ງຢູ່ໃນໂຍຄະ ແລະກະທໍາໜ້າທີ່ຂອງເຈົ້າ ໂດຍລະທິ້ງຄວາມຍຶດຕິດ. ຢູ່ຢ່າງເທົ່າທຽມໃນຄວາມສໍາເລັດແລະຄວາມລົ້ມເຫຼວ ແລ້ວກະທໍາ—ເພາະຄວາມສະເໝີພາບນີ້ແມ່ນຖືກເອີ້ນວ່າ “ໂຍຄະ”.
Verse 49
सम्बन्ध-- इस प्रकार कर्मयोगकी प्रक्रिया बतलाकर अब सकामभावकी निन््दा और समभावरूप बुद्धियोगका महत्त्व प्रकट करते हुए भगवान् अर्जुनिको उसका आश्रय लेनेके लिये आज्ञा देते हैं-- दूरेण हाावरं कर्म बुद्धियोगाद््र धनंजय । बुद्धो शरणमन्विच्छ कृपणा: फलहेतव:
ສັນຊະຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: ຫຼັງຈາກພຣະອົງໄດ້ອະທິບາຍວິນັຍແຫ່ງກຳມະໂຍຄະແລ້ວ ບັດນີ້ພຣະອົງຕຳນິການກະທຳທີ່ຂັບເຄື່ອນດ້ວຍຄວາມຢາກໄດ້ຜົນ ແລະເປີດເຜີຍຄຸນຄ່າຂອງປັນຍາໂຍຄະອັນຕັ້ງຢູ່ໃນຄວາມເສມພາບ. «ໂອ ທະນັນຊະຍະ! ກຳມະທີ່ເຮັດເພື່ອຜົນສ່ວນຕົວ ຕ່ຳກວ່າປັນຍາໂຍຄະຢ່າງໄກ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງຫາທີ່ພຶ່ງໃນປັນຍາອັນເສມພາບ; ເພາະຜູ້ທີ່ກະທຳເພື່ອຜົນເທົ່ານັ້ນ ແມ່ນນ່າສົງສານ».
Verse 50
बुद्धियुक्तो जहातीह उभे सुकृतदुष्कृते । तस्माद् योगाय युज्यस्व योग: कर्मसु कौशलम्
ສັນຊະຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: ຜູ້ທີ່ຝຶກຝົນດ້ວຍປັນຍາອັນເສມພາບ ຍ່ອມປ່ອຍວາງທັງບຸນແລະບາບໄດ້ແມ່ນແຕ່ໃນຊີວິດນີ້—ພົ້ນຈາກຜົນທີ່ຜູກມັດຂອງມັນ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງອຸທິດຕົນໃຫ້ແກ່ໂຍຄະແຫ່ງຄວາມເສມພາບ; ເພາະໂຍຄະແມ່ນຄວາມຊຳນານໃນການກະທຳ—ສິລະປະແຫ່ງການເຮັດໂດຍບໍ່ຖືກຜູກມັດ.
Verse 51
कर्मजं बुद्धियुक्ता हि फलं त्यक्त्वा मनीषिण: । जन्मबन्धविनिर्मुक्ता: पद गच्छन्त्यनामयम्र
ສັນຊະຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: ບັນດາຜູ້ຮູ້ທີ່ມີປັນຍາອັນເສມພາບ ແລະຄວາມເຫັນແຈ້ງ ຍ່ອມປ່ອຍວາງຜົນທີ່ເກີດຈາກກຳມະ; ພົ້ນຈາກພັນທະແຫ່ງການເກີດຊ້ຳໆ ແລະເຂົ້າເຖິງສະພາບສູງສຸດອັນບໍ່ຖືກຮົບກວນ ແລະບໍ່ແປປ່ຽນ.
Verse 52
सम्बन्ध-- भगवान्ने कर्मयोगके आचरणद्वारय अनामय पदकी प्राप्ति बतलायी
ສັນຊະຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: ເມື່ອປັນຍາຂອງເຈົ້າໄດ້ຂ້າມພົ້ນຈາກຫຼຸມຕົມແຫ່ງຄວາມຫຼົງຢ່າງສົມບູນ ໃນເວລານັ້ນເຈົ້າຈະເຖິງຄວາມເບື່ອໜ່າຍບໍ່ຍຶດຕິດຕໍ່ທັງສິ່ງທີ່ໄດ້ຍິນແລ້ວ ແລະສິ່ງທີ່ຍັງຈະໄດ້ຍິນ—ຕໍ່ຄຳສັນຍາແຫ່ງຄວາມເພີດເພີນທັງໃນໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າ.
Verse 53
श्रुतिविप्रतिपन्ना* ते यदा स्थास्यति निश्चला । समाधावचला बुद्धिस्तदा योगमवाप्स्यसि
ສັນຊະຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: ເມື່ອປັນຍາຂອງເຈົ້າ—ທີ່ເຄີຍຖືກກວນໃຈໂດຍສຽງຄຳສອນທີ່ຂັດແຍ້ງກັນຈາກສິ່ງທີ່ເຈົ້າໄດ້ຍິນ—ມາພັກຢູ່ຢ່າງໝັ້ນຄົງ ບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ ແລະຢືນຢູ່ຢ່າງບໍ່ເຄື່ອນໃນສະມາທິອັນເລິກ ໃນເວລານັ້ນເຈົ້າຈະບັນລຸໂຍຄະ—ຄວາມສຳພັນອັນຖາວອນກັບພຣະສູງສຸດ ທີ່ບໍ່ຖືກສັ່ນຄອນໂດຍຄວາມສົງໄສຫຼືການກວນໃຈ.
Verse 54
सम्बन्ध-- पूर्वश्लीकोंगें भगवान्ूने यह बात कही कि जब वुम्हारी बुद्धि परमात्मामें निश्चल ठहर जायगी
ອາຈຸນກ່າວວ່າ: «ໂອ ເກສະວະ, ຄໍາອະທິບາຍອັນເປັນເຄື່ອງຊີ້ບອກຂອງຜູ້ທີ່ປັນຍາໝັ້ນຄົງ—ຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນສະມາທິອັນເລິກ—ເປັນແນວໃດ? ຜູ້ມີໃຈໝັ້ນຄົງນັ້ນເວົ້າແນວໃດ? ນັ່ງແນວໃດ? ແລະເຄື່ອນໄຫວໄປມາແນວໃດ?»
Verse 55
अर्जुन बोले--हे केशव! समाधिमें स्थित परमात्माको प्राप्त हुए स्थिरबुद्धि पुरुषका क्या लक्षण है? वह स्थिरबुद्धि पुरुष कैसे बोलता है, कैसे बैठता है और कैसे चलता है? ।।
ອາຈຸນກ່າວວ່າ: «ໂອ ເກສະວະ, ລັກສະນະຂອງຜູ້ທີ່ປັນຍາໝັ້ນຄົງ ຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນສະມາທິ ແລະໄດ້ບັນລຸອາດຕະອັນສູງສຸດ ເປັນແນວໃດ? ລາວເວົ້າແນວໃດ? ນັ່ງແນວໃດ? ແລະເຄື່ອນໄຫວໄປມາແນວໃດ?»
Verse 56
सम्बन्ध-- अब दी “लोकोमें स्थितप्रज्ञ कैसे बोलता है” इस दूसरे प्रश्नका उत्तर दिया जाता है-- दुःखेष्वनुद्विग्नमना: सुखेषु विगतस्पृह: । वीतरागभयक्रोध: स्थितधीर्मुनिरुच्यते
ຜູ້ທີ່ໃຈບໍ່ຫວັ່ນໄຫວເມື່ອທຸກຂ໌ມາຮອດ, ບໍ່ຫຼົງໄຫຼຢາກໄດ້ເມື່ອສຸກມາຮອດ, ແລະຜູ້ທີ່ລະທິ້ງຄວາມຕິດພັນ, ຄວາມຢ້ານ, ແລະຄວາມໂກດ—ມຸນີຜູ້ນັ້ນເອີ້ນວ່າມີປັນຍາໝັ້ນຄົງ.
Verse 57
यः सर्वत्रानभिस्नेहस्तत् तत् प्राप्प शुभाशुभम् । नाभिनन्दति न द्वेष्टि तस्य प्रज्ञा प्रतेष्ठिता
ຜູ້ໃດບໍ່ຕິດພັນທຸກບ່ອນ, ເມື່ອໄດ້ພົບສິ່ງນັ້ນໆ ຈະດີຫຼືຊົ່ວ, ບໍ່ຍິນດີ ແລະບໍ່ຊັງ—ປັນຍາຂອງຜູ້ນັ້ນຕັ້ງມັ້ນແລ້ວ.
Verse 58
सम्बन्ध-- अब भगवान् 4वह कैसे बैठता है?” इस तीसरे प्रश्नका उत्तर देते हैं यदा संहरते चायं कूर्मो5ड्रानीव सर्वश: । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता
ເມື່ອຜູ້ນີ້ຫົວດຶງອິນຊີທັງຫຼາຍອອກຈາກອາລົມວັດຖຸທຸກດ້ານ—ດັ່ງເຕົ່າທີ່ຫົວດຶງແຂນຂາເຂົ້າ—ໃນເວລານັ້ນ ປັນຍາຂອງລາວຖືກເຂົ້າໃຈວ່າຕັ້ງມັ້ນແລ້ວ.
Verse 59
सम्बन्ध-- पूर्वश्लीकर्में तीसरे प्रश्षका उत्तर देते हुए स्थितप्रज्ञके बैठनेका प्रकार बतलाकर अब उसमें होनेवाली शंकाओंका समाधान करनेके लिये अन्य प्रकारसे किये जानेवाले इन्द्रियसंयमकी अपेक्षा स्थितप्रज्ञके इन्द्रियसंयमकी विलक्षणता दिखलाते हैं-- विषया विनिवर्तन्ते निराहारस्य देहिन: । रसवर्ज रसो<प्यस्य परं दृष्टवा निवर्तते
ອາຣະຈຸນກ່າວວ່າ: ວັດຖຸແຫ່ງອາລົມອາດຖອນຕົວອອກຈາກຜູ້ທີ່ງົດເວັ້ນການເສບສົມໄດ້ ແຕ່ “ລົດຊາດ” ໃນໃຈ—ຄວາມຢາກຢຶດຕິດ—ຍັງຄົງຢູ່. ແຕ່ສໍາລັບຜູ້ທີ່ໄດ້ເຫັນຄວາມເປັນຈິງອັນສູງສຸດ ແມ່ນແຕ່ຄວາມຢາກນັ້ນກໍຈາງຫາຍ ແລະຢຸດລົງ.
Verse 60
सम्बन्ध-- आसक्तिका नाश और इन्द्रियसंयम नहीं होनेसे क्या हानि है? इसपर कहते हैं-- यततो हापि कौन्तेय पुरुषस्य विपश्चित: । इन्द्रियाणि प्रमाथीनि हरन्ति प्रसभं मन:
ອາຣະຈຸນກ່າວວ່າ: ໂອ ລູກແຫ່ງກຸນຕີ, ແມ່ນແຕ່ຜູ້ມີປັນຍາທີ່ພາກພຽນຢ່າງແທ້ຈິງ ອິນທຣີຍທີ່ຮຸນແຮງ ແລະກົດຂີ່ໄດ້ ກໍອາດຈະຊິງເອົາໃຈໄປດ້ວຍກໍາລັງ.
Verse 61
तानि सर्वाणि संयम्य युक्त आसीत मत्पर: । वशे हि यस्येन्द्रियाणि तस्य प्रज्ञा प्रतेष्ठिता
ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ປະຕິບັດຄວນຂັບຄຸມອິນທຣີຍທັງປວງ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ໃນສະມາທິຢ່າງມັ່ນຄົງ ໂດຍຍຶດເອົາພຣະອົງເປັນເປົ້າໝາຍສູງສຸດ. ເພາະຜູ້ໃດທີ່ອິນທຣີຍຢູ່ໃນອໍານາດ ປັນຍາຂອງຜູ້ນັ້ນຈະຕັ້ງມັ່ນ.
Verse 62
सम्बन्ध-- उपर्युक्त प्रकारसे मनसहित इन्द्रियॉको वशर्मोें न करनेसे और भगवत्परायण न होनेसे क्या हानि है? यह बात अब दो *लोकोंमें बतलायी जाती है-- ध्यायतो विषयान् पुंस: सड़स्तेषूपजायते । सड्त् संजायते काम: कामात् क्रोधोडभिजायते
ຜູ້ໃດທີ່ຄິດຄໍານຶງຫາວັດຖຸແຫ່ງອາລົມຢູ່ເລື້ອຍໆ ຄວາມຢຶດຕິດຕໍ່ວັດຖຸນັ້ນຈະເກີດຂຶ້ນ. ຈາກຄວາມຢຶດຕິດ ເກີດເປັນຄວາມປາຖະໜາ; ແລະເມື່ອຄວາມປາຖະໜາຖືກຂັດຂວາງ ຄວາມໂກດກໍເກີດຂຶ້ນ.
Verse 63
क्रोधाद् भवति सम्मोह: सम्मोहात् स्मृतिविशभ्रम: । स्मृतिभ्रंशाद् बुद्धिनाशो बुद्धिनाशात् प्रणश्यति
ຈາກຄວາມໂກດ ເກີດຄວາມຫຼົງ. ຈາກຄວາມຫຼົງ ເກີດຄວາມສັບສົນໃນຄວາມຈໍາ. ເມື່ອຄວາມຈໍາພັງທະລາຍ ປັນຍາວິນິດໄສກໍຖືກທໍາລາຍ; ແລະເມື່ອປັນຍາຖືກທໍາລາຍ ຄົນນັ້ນກໍຕົກຕໍ່າ—ພິນາດຈາກທາງທີ່ຄວນເປັນ.
Verse 64
सम्बन्ध--इस प्रकार मनसहित इन्द्रियोंको वशर्ें न करनेवाले मनुष्यके पतनका क्रम बतलाकर अब भगवान् :स्थितप्रज्ञ योगी कैसे चलता है” इस चौथे प्रश्कका उत्तर आरम्भ करते हुए पहले दो शलोकोरमें जिसके मन और इन्रियाँ वशरमें होते हैं. ऐसे साधकद्वारा विषयोंगें विचरण किये जानेका प्रकार और उसका फल बतलाते हैं-- रागद्वेषवियुक्तैस्तु विषयानिन्द्रियै श्षरन् । आत्मवश्यैर्विधियात्मा प्रसादमधिगच्छति
ອາຣະຈຸນກ່າວວ່າ: ແຕ່ຜູ້ປະພຶດວິນັຍ—ຜູ້ທີ່ຄວບຄຸມຈິດໃນໄດ້—ເຄື່ອນໄຫວຢູ່ທ່າມກາງອາຣົມວັດຖຸ ໂດຍອິນຊີທີ່ພົ້ນຈາກຄວາມຕິດພັນແລະຄວາມຊັງ ແລະຖືກນໍາມາຢູ່ໃນອໍານາດ. ດ້ວຍການປະພຶດຢ່າງມີລະບຽບນີ້ ລາວໄດ້ຮັບຄວາມສະຫງົບ ແລະຄວາມແຈ້ງໃສໃນໃຈ.
Verse 65
प्रसादे सर्वदु:ःखानां हानिरस्योपजायते । प्रसन्नचेतसो हाशु बुद्धि: पर्यवतिछते
ອາຣະຈຸນກ່າວວ່າ: ເມື່ອຄວາມແຈ້ງໃສແລະພຣະກະລຸນາໃນໃຈເກີດຂຶ້ນ ຄວາມທຸກທັງປວງກໍດັບຫາຍ. ສໍາລັບຜູ້ທີ່ຈິດສະຫງົບ ປັນຍາຈະຫັນກັບຈາກການໄລ່ຕາມອັນກະຈາຍ ແລະຕັ້ງມັ່ນຢ່າງແນ່ນອນ—ຢູ່ໃນສະພາວະສູງສຸດອັນດຽວ.
Verse 66
सम्बन्ध--इस प्रकार मन और इन्द्रियोंको वशर्में करके अनासक्तभावसे इन्द्रियोंद्रारा व्यवहार करनेवाले साधकको युख
ຜູ້ທີ່ບໍ່ຖືກຝຶກຝົນບໍ່ມີປັນຍາອັນແນ່ນອນ; ແລະຜູ້ທີ່ບໍ່ຮ່ວມຈິດໃນໂຍຄະ ກໍບໍ່ມີການພິຈາລະນາຕັ້ງມັ່ນ. ຜູ້ບໍ່ມີການພິຈາລະນາຕັ້ງມັ່ນ ບໍ່ມີສັນຕິ; ແລະຜູ້ບໍ່ມີສັນຕິ ຈະມີຄວາມສຸກໄດ້ແນວໃດ?
Verse 67
इन्द्रियाणां हि चरतां यन्मनो5नु विधीयते । तदस्य हरति प्रज्ञां वायुर्नावमिवाम्भसि
ເພາະດັ່ງລົມພັດເຮືອໃນນ້ໍາໃຫ້ເສຍທິດ, ສັນໃດກໍສັນນັ້ນ: ເມື່ອຈິດໄປຕາມອິນຊີທີ່ທ່ອງໄປໃນອາຣົມວັດຖຸ, ອິນຊີອັນດຽວທີ່ຈິດເກາະຕິດນັ້ນ ຈະພາເອົາປັນຍາຂອງຜູ້ບໍ່ຖືກຝຶກຝົນໄປ.
Verse 68
तस्माद् यस्य महाबाहो निगृहीतानि सर्वश: । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ແຂນແຮງ, ຜູ້ໃດທີ່ອິນຊີຖືກຂົ່ມໄວ້ທຸກດ້ານ ຈາກອາຣົມວັດຖຸຂອງອິນຊີ, ປັນຍາຂອງຜູ້ນັ້ນຍ່ອມຕັ້ງມັ່ນ.
Verse 69
या निशा सर्वभूतानां तस्यां जागर्ति संयमी । यस्यां जाग्रति भूतानि सा निशा पश्यतो मुने:
ສິ່ງໃດທີ່ເປັນເຫມືອນ «ຄືນ» ສໍາລັບສັດທັງປວງ—ໃນນັ້ນ ໂຍຄີຜູ້ສໍາລວມຕົນ (ຜູ້ຄວບຄຸມຕົນ) ຍັງຕື່ນຢູ່; ແລະສິ່ງໃດທີ່ສັດທັງປວງຕື່ນຢູ່—ໄລ່ຕາມຄວາມສຸກໂລກີອັນເສື່ອມສະລາຍ—ສໍາລັບມຸນີຜູ້ເຫັນຕາມຄວາມເປັນຈິງ ມັນເປັນເຫມືອນ «ຄືນ» ເທົ່ານັ້ນ.
Verse 70
आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठं समुद्रमाप: प्रविशन्ति यद्धत् तद्वत् कामा यं प्रविशन्ति सर्वे स शान्तिमाप्रोति न कामकामी
ເຫມືອນນ້ໍາຈາກແມ່ນ້ໍາຫຼາຍສາຍໄຫຼເຂົ້າສູ່ທະເລ—ທີ່ຖືກເຕີມຢູ່ເລື້ອຍໆ ແຕ່ຍັງຕັ້ງຢູ່ໝັ້ນຄົງ—ໂດຍບໍ່ກໍ່ໃຫ້ມັນຫວັ່ນໄຫວ; ສັນດານຄວາມປາຖະໜາທັງປວງກໍເຂົ້າສູ່ຜູ້ມີປັນຍາມັ້ນຄົງໂດຍບໍ່ເຮັດໃຫ້ໃຈກະເທືອນ. ຜູ້ນັ້ນໄດ້ຮັບສັນຕິ; ຜູ້ຫິວຫາກາມບໍ່ໄດ້.
Verse 71
सम्बन्ध-- स्थितप्रज्ञ कैसे चलता है?” अर्जुनका यह चौथा प्रश्न परमात्माको प्राप्त हुए पुरुषके विषयमें ही था; किंतु यह प्रश्न आचरणविषयक होनेके कारण उसके उत्तरमें चौंसठवें *लोकसे यहॉतक किस प्रकार आचरण करनेवाला मनुष्य शीघ्र स्थितप्रज्ञ बन सकता है, कौन नहीं बन सकता और जब मनुष्य स्थितप्रज्ञ हो जाता है उस समय उसकी कैसी स्थिति होती है--ये सब बातें बतलायी ययीं। अब उस चौथे प्रश्नका स्पष्ट उत्तर देते हुए स्थितप्रज्ञ पुरुषके आचरणका प्रकार बतलाते हैं-- विहाय कामान् य: सर्वान् पुमां श्वरति निःस्पृहः । निर्ममो निरहंकार: स शान्तिमधिगच्छति
ຜູ້ໃດລະທິ້ງຄວາມປາຖະໜາທັງປວງ ແລ້ວດໍາເນີນຊີວິດໂດຍບໍ່ຍຶດກ່ຽວ—ບໍ່ຫວັງຫາ, ບໍ່ຖືກຄອບຄອງດ້ວຍ “ຂອງຂ້ອຍ”, ແລະບໍ່ມີອັດຕາ—ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມເຖິງສັນຕິອັນແທ້ຈິງ.
Verse 72
जो पुरुष सम्पूर्ण कामनाओंको त्यागकर ममतारहित, अहंकाररहित और स्पृहारहित हुआ विचरता है, वही शान्तिको प्राप्त होता है अर्थात् वह शान्तिको प्राप्त है ।।
ໂອ ປາຣຖະ! ນີ້ແມ່ນສະພາບພຣາຫມະ (ສະພາບແຫ່ງພຣະພຣົມ). ເມື່ອໄດ້ບັນລຸແລ້ວ ໂຍຄີຈະບໍ່ຖືກຫຼອກລວງດ້ວຍຄວາມຫຼົງອີກ. ແມ່ນແຕ່ໃນວາລະສຸດທ້າຍຂອງຊີວິດ—ຖ້າຍັງຕັ້ງຢູ່ໃນສະພາບນີ້—ຍ່ອມເຖິງນິຣະວານໃນພຣະພຣົມ (Brahman).
Frequently Asked Questions
The problem of acting under ethical strain without accruing binding consequence is addressed by prescribing action grounded in duty and discipline, while relinquishing possessiveness toward outcomes and dissolving desire-based intention.
Avatāra is presented as a periodic self-manifestation oriented to stabilizing moral order: protecting constructive conduct, curbing disruptive conduct, and re-establishing dharma when it declines, without compromising the divine’s imperishability.
Yes: it asserts that true understanding of the divine nature of birth and action, and the acquisition of knowledge that cuts doubt, leads to liberation from rebirth and prevents action from binding the agent.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.