Shloka 3
हयानां ह्रेषमाणानां योधानां चैव गर्जताम् | क्षणेनैव नभो भूमि: शब्देनापूरितं तदा,घोड़ोंके हींसने और योद्धाओंके गर्जनेके शब्दोंसे एक ही क्षणमें वहाँकी पृथ्वी और आकाशका सारा प्रदेश गूँज उठा
hayānāṁ hreṣamāṇānāṁ yodhānāṁ caiva garjatām | kṣaṇenaiva nabho bhūmiḥ śabdenāpūritaṁ tadā ||
ສັນຈະຍະ ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍສຽງຮ້ອງຮີດຂອງມ້າ ແລະສຽງຄໍາຮ້ອງກັງວານຂອງນັກຮົບ, ໃນພຽງຊົ່ວພິບຕາ ທັງແຜ່ນດິນແລະຟ້າທີ່ນັ້ນ ຖືກເຕັມໄປດ້ວຍສຽງ. ຄໍານີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນແຮງກະແສອັນທ່ວມທົ່ວຂອງສົງຄາມ—ເມື່ອຈິດໃຈຮ່ວມຂອງມະນຸດ ແລະຄວາມຮຸນແຮງແຫ່ງການຮົບ ສາມາດກົດທັບໂລກໃຫ້ຈົມໃນສຽງ, ເປັນລາງບອກຄວາມໜັກທາງຈິດທຳຂອງຄວາມຂັດແຍ້ງທີ່ກໍາລັງຈະເກີດ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how war rapidly overwhelms the natural and moral landscape: the collective roar of armies can ‘fill’ earth and sky, suggesting the immense force of human passion and the grave ethical weight of entering battle.
Sanjaya describes the battlefield atmosphere at Kurukṣetra: horses neigh and warriors shout so powerfully that, in an instant, the entire region seems to resound—setting the scene for the clash between the armies.