Shloka 54
रथनेमिनिकृत्तैश्न गजैश्वैवावपोथितै: । पादाताक्षाप्यधावन्त साश्षराश्ष हययोधिन:
sañjaya uvāca | rathanemi-nikṛttaiś ca gajaiś caivāvapothitaiḥ | pādātāś cāpy adhāvanta saśastrāś ca hayayodhinaḥ ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ຫຼາຍຄົນຖືກຕັດລົງໂດຍຂອບລໍ້ລົດຮົບ, ແລະ ຫຼາຍຄົນຖືກຊ້າງຈັບແລ້ວຂວ້າງລົງສູ່ດິນ. ທະຫານຍ່າງກໍຫນີດ້ວຍຄວາມຕົກໃຈ, ແລະ ນັກຮົບມ້າ—ຍັງຖືອາວຸດ ແລະ ມີມ້າຂອງຕົນ—ກໍພາກັນຫນີອອກຈາກບ່ອນນັ້ນ. ຂໍ້ຄວາມນີ້ຊີ້ວ່າ ເມື່ອຄວາມຢ້ານກົວລົງທັບວິໄນ ລະບຽບການຮົບຈະພັງທະລາຍ ແລະ ຄວາມຮຸນແຮງຈະກວາດໄປຢ່າງບໍ່ເລືອກໜ້າ ພາໄປແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ພ້ອມພຽງ ແລະ ຖືອາວຸດ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral and practical breakdown that occurs when fear overtakes discipline in war: even armed warriors abandon their station, and violence becomes uncontrolled, harming many without discernment.
Sañjaya describes a fierce moment in the battle where some fighters are cut down by chariot wheels, others are grabbed and slammed down by elephants, and many infantry and cavalry—though still armed—flee the scene.