Shloka 49
तत्पश्चात् प्रतापी द्रोणपुत्रने होशमें आकर कुपित हो समरभूमिमें सात्यकिको नाराचसे घायल कर दिया ।। शैनेयं स तु निर्भिद्य प्राविशद् धरणीतलम् । वसन्तकाले बलवान बिल॑ सर्पशिशुर्यथा,वह नाराच सात्यकिको छेदकर उसी प्रकार धरतीमें समा गया, जैसे वसन्त-ऋतुमें बलवान सर्प-शिशु बिलमें घुसता है
śaineyaṃ sa tu nirbhidya prāviśad dharaṇītalam | vasantakāle balavān bilaṃ sarpaśiśur yathā ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ຫຼັງຈາກນັ້ນ ບຸດຂອງ ໂດຣະນະ ຜູ້ມີອຳນາດ ໄດ້ຟື້ນສະຕິ ແລະດ້ວຍໂທສະໃນສະໜາມຮົບ ໄດ້ທຳໃຫ້ ສາຕະຍະກີ (ໄຊເນຍ) ບາດເຈັບດ້ວຍລູກສອນນາຣາຈະ. ລູກສອນນັ້ນທະລຸຜ່ານໄຊເນຍ ແລ້ວຈົມເຂົ້າໃນດິນ ເຫມືອນລູກງູທີ່ແຂງແຮງໃນລະດູໃບໄມ້ຜຸດ ລື່ນເຂົ້າໄປໃນຮູຂອງມັນ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນອະນຸພາບອັນບໍ່ເລືອກໜ້າຂອງສົງຄາມ: ການກະທຳດຽວທີ່ເກີດຈາກໂທສະແລະຝີມື ທຳໃຫ້ນັກຮົບບາດເຈັບແລ້ວຫາຍໄປ ປະໄວ້ແຕ່ຜົນຕາມມາ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how martial prowess, when driven by anger, produces swift harm and then ‘disappears’ like an arrow sinking into the earth—yet the moral weight remains. It invites reflection on restraint (dama) and responsibility in the exercise of power, even within kṣatriya warfare.
Sañjaya describes an arrow that has pierced Śaineya (Sātyaki) and then plunged into the ground. The poet reinforces the action with a simile: like a strong young serpent entering its burrow in spring.