Shloka 276
भीष्मस्य शरवर्षः — Bhīṣma’s Arrow-Storm and Kṛṣṇa’s Impulse to Intervene
ध्वानश्ष विविधैनदिर्वाशन्तस्तत्र मारिष | चारों ओरसे गीदड़ और बलशाली कौए वहाँ टूटे पड़ते थे। आर्य! वहाँ कुत्ते भी नाना प्रकारकी आवाजमें भूँकते देखे जाते थे
dhvānaś ca vividhā nadīr vāśantas tatra māriṣa | cāroṃ or se gīṛaṛ aur balaśālī kaue vahāṃ ṭūṭe paṛte the | ārya! vahāṃ kutte bhī nānā prakār kī āvāz meṃ bhūṃkte dekhe jāte the |
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: “ໂອ ຜູ້ຄວນແກ່ການເຄົາລົບ, ທີ່ນັ້ນມີສຽງຮ້ອງແລະຫອນຫວນຫຼາຍຢ່າງ ອັນເປັນລາງຮ້າຍ. ທຸກທິດທາງ ໝາປ່າແລະກາອັນແຂງແຮງພາກັນພຸ້ນລົງມາ, ແລະຍັງເຫັນໝາບ້ານຫອນດ້ວຍສຽງຫຼາຍແບບ. ລາງເຫຼົ່ານີ້ທີ່ເກີດຂຶ້ນກາງທົ່ງສັງຫານ ບອກເຖິງຄວາມມືດມົນທາງຄຸນທຳ ແລະຄວາມພິນາດທີ່ກຳລັງໃກ້ເຂົ້າມາ ອັນມັກຕິດຕາມອະທຳມະໃນສົງຄາມ.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how war driven by adharma is accompanied by inauspicious signs—nature itself reflecting moral disorder. The imagery of scavengers and unsettling cries functions as an ethical warning about the destructive consequences of unrighteous conflict.
Sañjaya reports to the elder listener that the battlefield area is filled with ominous noises: jackals, crows, and dogs gather and cry out in varied ways, suggesting impending calamity and the grim atmosphere surrounding the fighting.