Shloka 12
सैन्यसंनिवेशः (Sainyasaṃniveśaḥ) — Deployment, Omens, and Yuddha-Dharma Conventions
अभिश्ञानानि सर्वेषां संज्ञाक्षाभरणानि च । योजयामास कौरव्यो युद्धकाल उपस्थिते,तात! रातके समय युधिष्ठिरने उन सबके सोनेके लिये नाना प्रकारकी शय्याओंका भी प्रबन्ध कर दिया था। युद्धकाल उपस्थित होनेपर कुरुनन्दन युधिष्ठिरने सभी सैनिकोंके पहचानके लिये उन्हें भिन्न-भिन्न प्रकारके संकेत और आभूषण दे दिये थे, जिससे यह जान पड़े कि यह पाण्डवपक्षका सैनिक है
abhijñānāni sarveṣāṁ saṁjñākṣābharaṇāni ca | yojayāmāsa kauravyo yuddhakāla upasthite, tāta ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອເວລາສົງຄາມມາຮອດ ເຈົ້າຊາຍແຫ່ງກຸຣຸ (ຢຸທິສຖິຣະ) ໄດ້ຈັດໃຫ້ທະຫານທັງປວງມີເຄື່ອງໝາຍຈຳແນກ—ທັງສັນຍາລັກ ແລະ ເຄື່ອງປະດັບ—ເພື່ອໃຫ້ຮູ້ໄດ້ວ່າແຕ່ລະຄົນແມ່ນໃຜ ແລະຢູ່ຝ່າຍໃດ. ໃນຄວາມຮຸນແຮງທີ່ກຳລັງຄືບເຂົ້າມາ ການຈັດລະບຽບອັນເປັນປະໂຫຍດນີ້ຍັງຮັບໃຊ້ເປົ້າໝາຍແຫ່ງທຳ—ປ້ອງກັນຄວາມສັບສົນ ແລະການຈຳຜິດໃນກອງຂອງຕົນເອງ.
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in war, leadership must uphold order and responsibility: clear identification and disciplined organization reduce confusion and prevent harm caused by misrecognition, aligning practical conduct with dharma.
As battle becomes imminent, Yudhiṣṭhira equips the forces with distinctive signs and ornaments—recognition tokens—so soldiers can be identified and distinguished, ensuring coordinated action in the coming conflict.