Shloka 1
राजपूजाविधानम् / Royal Reception Protocols during Āśvamedha Preparations
अपना बछ। अंक अष्टाशीतितमो<् ध्याय: उलूपी और चित्राड़दाके सहित बभ्रुवाहनका रत्न-आभूषण आदिसे सत्कार तथा अभ्रमेध-यज्ञका आरम्भ वैशम्पायन उवाच स प्रविश्य महाबाहु: पाण्डवानां निवेशनम् | पितामहीमभ्यवन्दत् साम्ना परमवल्गुना
Vaiśampāyana uvāca | sa praviśya mahābāhuḥ pāṇḍavānāṁ niveśanam | pitāmahīm abhyavandat sāmnā paramavalguna ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ວິລະບຸລຸດແຂນແຮງນັ້ນ ໄດ້ເຂົ້າໄປໃນທີ່ພຳນັກຂອງປານດະວະ ແລະດ້ວຍຖ້ອຍຄຳອັນຫວານຊື່ນ ອ່ອນໂຍນຢ່າງຍິ່ງ ໄດ້ຖວາຍຄວາມນົບນ້ອມແກ່ຍ່າຂອງຕົນ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນການຟື້ນຟູລະບຽບຫຼັງສົງຄາມ ຜ່ານມາລະຍາດ ການເຄົາລົບຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ ແລະການປະພຶດຕາມທຳມະໃນຄອບຄົວ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic refinement: entering another’s home with propriety and honoring elders with respectful, gentle speech—an ethical ideal for restoring harmony after conflict.
A heroic figure arrives at the Pāṇḍavas’ dwelling and formally pays homage to the family’s grandmother, signaling respectful reception and orderly social conduct in the Ashvamedha-period narrative.