Traigarta Attempt to Seize the Aśvamedha Horse; Arjuna’s Restraint and Tactical Victory
हृष्ट-पुष्ट मनुष्यों और वाहनोंसे युक्त बहुत-से रणदुर्मद आर्य नरेश भी पाण्डुपुत्र अर्जुनसे भिड़े थे ।।
vaiśampāyana uvāca | hṛṣṭa-puṣṭa-manuṣyaiś ca vāhanaiś ca samanvitāḥ bahavo raṇa-durmadā ārya-nareśā api pāṇḍuputram arjunaṃ samabhidruvan || evaṃ vṛttāni yuddhāni tatra tatra mahīpate | arjunasya mahīpālair nānā-deśa-samāgataiḥ pṛthvīnātha ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ບັນດາກະສັດອາຣະຍະຫຼາຍພະອົງ—ມີໃຈຮື້ນເຮີງ ມີກຳລັງຄົນແລະພາຫະນະພ້ອມພຽງ ແລະຫຍິ່ງຍະໂສດ້ວຍຄວາມພູມໃຈໃນສົງຄາມ—ກໍໄດ້ອອກມາປະຈັນໜ້າກັບ ອາຣະຈຸນ ບຸດແຫ່ງປານດຸ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ້ ຈອມແຜ່ນດິນ, ຕາມບ່ອນນັ້ນບ່ອນນີ້ ອາຣະຈຸນຈຶ່ງຕ້ອງຮົບພົບສົງຄາມຊ້ຳໆ ກັບກະສັດທີ່ມາຈາກດິນແດນຫຼາຍຫຼາຍ. ຂໍ້ຄວາມນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ການເດີນທາງຂອງອັສວະເມດະ ເປັນການທົດສອບອຳນາດອະທິປະໄຕ ແລະ ທຳມະໜ້າທີ່: ອາຣະຈຸນພົບຜູ້ທ້າທາຍ ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍຄວາມຊັງສ່ວນຕົວ ແຕ່ເປັນຜົນຂອງໜ້າທີ່ກະສັດ ແລະການຢືນຢັນການປົກຄອງອັນຊອບທຳ.
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights kṣatriya-dharma in the context of the Aśvamedha: conflict arises as a function of lawful sovereignty and duty, not merely personal enmity. Arjuna’s repeated battles represent the burdens of kingship—maintaining order and legitimacy when challenged by other rulers.
As the Aśvamedha proceeds, many kings from different regions—confident in their forces and battle-pride—challenge Arjuna. Consequently, Arjuna must fight in many places against these arriving rulers.