Shloka 27
Abhimanyu’s Śrāddha; Vyāsa’s Assurance of the Unborn Heir (अभिमन्योः श्राद्धं तथा गर्भरक्षणोपदेशः)
भुजाभ्यां परिगृहौनां चुक्कुशु: परमार्तवत्,“इसकी बात सुनकर कुरुकुलकी सारी स्त्रियाँ इसे दोनों हाथोंसे पकड़कर अत्यन्त आर्त-सी होकर करुण विलाप करने लगीं
bhujābhyāṃ parigṛhītāṃś cukruśuḥ paramārtavat
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຍິນຄໍາເຫຼົ່ານັ້ນ ບັນດາຍິງໃນວົງສາກຸຣຸທັງໝົດ ກໍກອດຈັບນາງໄວ້ດ້ວຍແຂນທັງສອງ ແລະຖືກຄວາມທຸກທ້ອນບີບຄັ້ນ ກໍເລີ່ມຮ້ອງໄຫ້ຄໍາຄວນຢ່າງນ່າສົງສານ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ເມື່ອຄວາມໂສກເສົ້າບໍ່ຖືກຄວບຄຸມ ມັນຈະປະທຸເປັນການໄວ້ທຸກຮ່ວມກັນ ເຜີຍໃຫ້ເຫັນຄ່າແລະຄ່າໃຊ້ຈ່າຍຂອງມະນຸດ ທີ່ຍັງຄົງຢູ່ ແມ່ນແຕ່ສົງຄາມໃຫຍ່ຈະສິ້ນສຸດລົງພາຍນອກແລ້ວກໍຕາມ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the enduring moral and emotional aftermath of violence: even when political aims are achieved, the suffering of families remains. It implicitly urges restraint, compassion, and awareness of consequences—key ethical concerns in the Mahābhārata’s dharma discourse.
After hearing a distressing statement, the women of the Kuru household physically cling to the person addressed (as implied by the context) and break into intense, collective lamentation, expressing overwhelming sorrow.