Shloka 20
वृत्ते शरावसम्पाते भैक्ष्यं लिप्सेत मोक्षवित् । बिना याचना किये, बिना संकल्पके दैवात् जो अन्न प्राप्त हो जाय, उस भिक्षासे ही जीवन-निर्वाह करे। प्रातःकालका नित्यकर्म करनेके बाद जब गृहस्थोंके यहाँ रसोई-घरसे धुआँ निकलना बंद हो जाय, घरके सब लोग खा-पी चुकें और बर्तन धो-माजकर रख दिये गये हों, उस समय मोक्षधर्मके ज्ञाता संन्यासीको भिक्षा लेनेकी इच्छा करनी चाहिये ।। १९६ || लाभेन च न हृष्येत नालाभे विमना भवेत् | न चातिकभिक्षां भिक्षेत केवलं प्राणयात्रिक:,भिक्षा मिल जानेपर हर्ष और न मिलनेपर विषाद न करे। (लोभवश) बहुत अधिक भिक्षाका संग्रह न करे। जितनेसे प्राण-यात्राका निर्वाह हो उतनी ही भिक्षा लेनी चाहिये
vṛtte śarāvasampāte bhaikṣyaṁ lipseta mokṣavit | labhena ca na hṛṣyet nālābhe vimanā bhavet | na cātikabhaikṣāṁ bhikṣet kevalaṁ prāṇayātrikaḥ ||
ວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ຮູ້ທາງຫຼຸດພົ້ນຄວນອອກຮັບບິນທະບາດເມື່ອເວລາສົມຄວນເທົ່ານັ້ນ—ບໍ່ອ້ອນວອນ, ບໍ່ວາງແຜນ, ແລະພໍໃຈກັບອາຫານທີ່ຊະຕານໍາພາມາ. ຫຼັງຈາກເຮັດກິດຕອນເຊົ້າແລ້ວ ຈຶ່ງອອກໄປບິນທະບາດເມື່ອຄົວເຮືອນຢຸດປຸງແຕ່ງ, ຄອບຄົວກິນແລ້ວ, ແລະຖ້ວຍຊາມຖືກລ້າງແລະເກັບໄວ້. ໄດ້ບິນທະບາດກໍຢ່າລິ້ນລົມ; ບໍ່ໄດ້ກໍຢ່າຫົວໃຈຫມົດ. ຢ່າສະສົມບິນທະບາດເກີນຄວາມຈໍາເປັນດ້ວຍຄວາມໂລບ; ໃຫ້ຮັບແຕ່ພໍປະຄອງການເດີນທາງແຫ່ງຊີວິດ.»
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches disciplined mendicancy grounded in detachment: seek alms at the proper time without manipulation, remain even-minded in gain or loss, and take only what is necessary for sustaining life—rejecting greed and accumulation.
Vāyudeva is instructing on mokṣa-dharma, outlining the ethical code for a renunciant: when to approach households for alms and the inner attitude to maintain—calm acceptance, restraint, and non-possessiveness.