Shloka 13
Adhyāya 42 — Mahābhūta–Indriya–Adhyātma-Vyavasthā
Brahmā’s Instruction on Elements and Faculties
श्रोत्रं त्वक् चक्षुषी जिह्नवा नासिका चैव पठचमी । पादौ पायुरुपस्थश्व हस्तौ वागू दशमी भवेत्
śrotraṁ tvak cakṣuṣī jihvā nāsikā caiva pañcamī | pādau pāyur upasthaś ca hastau vāk ca daśamī bhavet | manas tv ekādaśaṁ proktaṁ pūrvaṁ jayet tu tat-samūham | tataḥ sa brahmaṇaḥ sākṣātkāraṁ labhate naraḥ ||
ພຣະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ການໄດ້ຍິນ, ການສຳຜັດ, ການເຫັນ, ການຮັບລົດ, ແລະ ການດົມກິ່ນ—ນີ້ແມ່ນອິນທຣີຮັບຮູ້ຫ້າ. ມື, ຕີນ, ທະວານ, ອະວັຍະວະເພດ, ແລະ ວາຈາ (ຄໍາເວົ້າ) ແມ່ນອິນທຣີການກະທໍາຫ້າ—ດັ່ງນັ້ນຮວມເປັນສິບ. ມະນະຖືກປະກາດເປັນອັນທີສິບເອັດ. ມະນຸດຄວນຊະນະກຸ່ມນີ້ທັງໝົດກ່ອນ; ແລ້ວຈຶ່ງໄດ້ປະຈັກພຣະພຣະຫມັນໂດຍກົງ».
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Mastery over the senses and organs of action—together with the mind that coordinates them—is presented as the necessary preliminary discipline; when this inner group is conquered, one becomes fit for direct realization of Brahman.
Vāyudeva instructs the listener by enumerating the faculties that bind a person to outward experience (five senses, five action-organs, and the mind) and states a spiritual sequence: first self-conquest, then Brahman-realization.