Shloka 2

Adhyāya 34: Kṣetrajña-Lakṣaṇa and the Araṇi Metaphor

Mind–Intellect Allegory

Devanagari script

उपायं त॑ मम ब्रूहि येनैषा लभ्यते मतिः । तन्मन्ये कारण त्वत्तो यत एषा प्रवर्तते,अतः आप कोई ऐसा उपाय बताइये, जिससे मुझे भी यह बुद्धि प्राप्त हो। मेरा विश्वास है कि वह उपाय आपहीसे ज्ञात हो सकता है

Transliteration

upāyaṃ ta mama brūhi yenaiṣā labhyate matiḥ | tan manye kāraṇaṃ tvatto yata eṣā pravartate |

Translation

ພຣະພຣາຫມັນກ່າວວ່າ: «ຂໍຈົ່ງບອກວິທີທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄດ້ຮັບປັນຍານັ້ນເຊັ່ນກັນ. ຂ້າພະເຈົ້າເຊື່ອໝັ້ນວ່າ ເຫດປັດໃຈທີ່ໃຫ້ປັນຍານີ້ເກີດຂຶ້ນ—ບ່ອນກໍ່ກຳເນີດຂອງຄວາມເຂົ້າໃຈນີ້—ທ່ານຮູ້ຢູ່. ດັ່ງນັ້ນ ຂໍຈົ່ງຊີ້ນຳວິທີໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ»។

Word by Word

• {'upāyam': 'means, method, practical remedy', 'mama': 'to me, my', 'brūhi': 'tell (imperative), explain', 'yena': 'by which, through which', 'eṣā': 'this (feminine

• here referring to the insight/understanding)', 'labhyate': 'is obtained, is attained', 'matiḥ': 'understanding, intelligence, discernment', 'tat': 'that', 'manye': 'I think, I consider', 'kāraṇam': 'cause, reason', 'tvattaḥ': 'from you, by you', 'yataḥ': 'from which, whence', 'pravartate': 'arises, proceeds, becomes active'}

Speaker

ब्राह्मण उवाच

Characters & Entities

• ब्राह्मण (a Brahmin speaker)
• tvam (the addressed interlocutor, unnamed here)