Previous Verse
Next Verse

Shloka 83

धृतराष्ट्रस्य वनप्रस्थानानुज्ञा | Permission for Dhṛtarāṣṭra’s Forest-Retirement

गान्धारी पुत्रशोकार्ता युष्मान्‌ याचति वै मया । यह बेचारी वृद्धा तपस्विनी गान्धारी, जिसके सभी पुत्र मारे गये हैं तथा जो पुत्रशोकसे व्याकुल रहती है, मेरे साथ आपलोगोंसे क्षमा-याचना करती है

gāndhārī putraśokārtā yuṣmān yācati vai mayā |

ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຄານທາຣີ ຜູ້ຖືກຄວາມໂສກເພາະບຸດທັງຫຼາຍກົດທັບ ກຳລັງ—ຜ່ານຂ້າພະເຈົ້າ—ວອນຂໍຕໍ່ທ່ານທັງປວງ»។

गान्धारीGandhārī
गान्धारी:
Karta
TypeNoun
Rootगान्धारी
FormFeminine, Nominative, Singular
पुत्रशोकार्ताafflicted by grief for (her) sons
पुत्रशोकार्ता:
Karta
TypeAdjective
Rootपुत्रशोक-आर्त
FormFeminine, Nominative, Singular
युष्मान्you (all)
युष्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine, Accusative, Plural
याचतिrequests/begs
याचति:
TypeVerb
Rootयाच्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
मयाby me / through me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormMasculine, Instrumental, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
G
Gāndhārī

Educational Q&A

Even after irreparable loss, dharma points toward kṣamā (forbearance/forgiveness) and reconciliation: grief need not harden into perpetual enmity, and elders may seek peace to restore moral order after war.

Vaiśampāyana reports that Gāndhārī, devastated by the death of her sons, is making an earnest request to the assembled people through him—positioning her as a grieving mother seeking a response marked by compassion and restraint.