Shloka 1
Vyāsa’s Boon-Offer and Dhṛtarāṣṭra’s Remorse in the Forest Assembly (आश्रमवासिक पर्व, अध्याय ३६)
न२््च्स््््तसाि्य्सि हु £:-/शप्ट (नारदागमनपर्व) सप्तत्रिशो<ध्याय: नारदजीसे धृतराष्ट्र आदिके दावानलमें दग्ध हो जानेका हाल जानकर युधिष्ठिर आदिका शोक करना वैशम्पायन उवाच द्विवर्षोपनिवृत्तेषु पाण्डवेषु यदृच्छया । देवर्षिनरिदो राजन्नाजगाम युधिष्ठिरम्,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! पाण्डवोंको तपोवनसे आये जब दो वर्ष व्यतीत हो गये, तब एक दिन देवर्षि नारद दैवेच्छासे घूमते-घामते राजा युधिष्ठिरके यहाँ आ पहुँचे
Vaiśampāyana uvāca: Dvivarṣopanivṛtteṣu pāṇḍaveṣu yadṛcchayā | Devarṣir Nārado rājan ājagāma Yudhiṣṭhiram ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະຣາຊາ (ຈະນະເມໄຈຍະ), ເມື່ອພົ້ນໄປສອງປີນັບແຕ່ພວກປານດະວະກັບຄືນມາ (ຈາກຊີວິດອາສຣົມໃນປ່າ), ມື້ໜຶ່ງ ພຣະຣິສີເທວະ ນາຣະດະ ຜູ້ເດີນທາງໄປມາຕາມແຕ່ພຣະປະສົງ ໄດ້ມາຮອດຫາ ພຣະຣາຊາ ຍຸທິສຖິຣ.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharmic narrative device: divine seers appear at pivotal moments to disclose truth and guide rulers. It underscores that governance and ethical clarity often require listening to higher counsel, especially in the post-war, post-renunciation aftermath.
Two years after the Pāṇḍavas have returned from their forest-āśrama period, the celestial sage Nārada arrives to meet King Yudhiṣṭhira—setting up the forthcoming disclosure that will intensify the brothers’ grief and moral reflection.