Shloka 5
धृतराष्ट्रस्य पाण्डवेषु प्रीति-वृत्तान्तः | Dhṛtarāṣṭra’s Affectionate Disposition toward the Pāṇḍavas
भीमसेन गुप्त रीतिसे धृतराष्ट्रको अप्रिय लगनेवाले काम किया करते थे तथा अपने द्वारा नियुक्त किये हुए कृतज्ञ पुरुषोंसे उनकी आज्ञा भी भंग करा दिया करते थे ।।
smaran durmantritaṃ tasya vṛttāny apy asya kānicit | atha bhīmaḥ suhṛn-madhye bāhu-śabdaṃ tathākarot, provācedaṃ susaṃrabdho bhīmaḥ sa paruṣaṃ vacaḥ |
ເມື່ອພີມະລະລຶກເຖິງແຜນການອັນຊົ່ວຮ້າຍທີ່ຖືກຊັກນຳດ້ວຍຄຳປຶກສາອັນຜິດ ແລະການປະພຶດຜິດບາງຢ່າງໃນອະດີດຂອງທຣິຕະຣາດ ຄວາມເຄືອງໃຈຂອງພີມະກໍບໍ່ອາດກົດໄວ້ໄດ້. ແລ້ວໃນທ່າມກາງສະຫາຍຂອງຕົນ ລາວຕົບແຂນຂອງຕົນເອງຊ້ຳໆໃຫ້ເກີດສຽງດັງ ແລະ—ເພື່ອໃຫ້ທຣິຕະຣາດ ແລະ ຄັນທາຣີ ໄດ້ຍິນ—ພີມະຜູ້ເດືອດດານດ້ວຍໂທສະ ໄດ້ເວົ້າຖ້ອຍຄຳຮຸນແຮງ. ເມື່ອລະລຶກເຖິງສັດຕູຂອງຕົນ—ດຸຣໂຢທະນະ, ກັນນະ, ແລະ ດຸຫະຊາສະນະ—ລາວຈຶ່ງເລີ່ມເວົ້າໃນທຳນອງນັ້ນ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how ill counsel (durmantrita) and unethical conduct leave lasting moral consequences: even after the war, unresolved resentment can erupt into harsh speech. It implicitly warns that anger and vindictive remembrance can undermine restraint and dharmic speech.
Vaiśampāyana narrates that Bhīma, remembering Dhṛtarāṣṭra’s past wrongs and schemes, becomes enraged. In front of his companions he strikes his arms loudly and speaks harshly, intending Dhṛtarāṣṭra and Gāndhārī to hear, while recalling Duryodhana, Karṇa, and Duḥśāsana.