Shloka 9
Bhāgīrathī-tīra-śauca, Kurukṣetra-gamana, and Śatayūpa-āśrama-dīkṣā (गङ्गातीरशौच–कुरुक्षेत्रगमन–शतयूपाश्रमदीक्षा)
जामय: पूजिता: कच्चित् तव गेहे नरर्षभ । नरश्रेष्ठ! तुम्हारे राज्यमें स्त्रियों, बालकों और वृद्धोंको दुःख तो नहीं भोगना पड़ता? वे जीविकाके लिये भीख तो नहीं माँगते हैं? तुम्हारे घरमें सौभाग्यवती बहू-बेटियोंका आदर- सत्कार तो होता है न? ।।
Dhṛtarāṣṭra uvāca: Jāmayaḥ pūjitāḥ kaccit tava gehe nararṣabha? Naraśreṣṭha! Tava rājyaṁe striyo bālakāś ca vṛddhāś ca duḥkhaṁ na bhogayanti? Te jīvikārthaṁ bhikṣāṁ na yācante? Tava gehe saubhāgyavatīnāṁ vadhū-duhitṝṇāṁ ādarasatkāraḥ kaccid bhavati? Kaccid rājarṣivaṁśo ’yaṁ tvām āsādya mahīpatim…
ທຣິຕະຣາດຕະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ເປັນດັ່ງງົວຜູ້ໃນຫມູ່ຊາຍ, ແມ່ຍິງໃນເຮືອນຂອງເຈົ້າ ໄດ້ຮັບການນັບຖືບູຊາຢ່າງສົມຄວນບໍ? ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ມະນຸດ, ໃນອານາຈັກຂອງເຈົ້າ ແມ່ຍິງ, ເດັກນ້ອຍ, ແລະຜູ້ເຖົ້າຊະລາ ຢູ່ໄດ້ໂດຍບໍ່ຕ້ອງທົນທຸກບໍ? ພວກເຂົາບໍ່ຖືກບັງຄັບໃຫ້ຂໍທານເພື່ອດຳລົງຊີວິດບໍ? ແລະໃນເຮືອນຂອງເຈົ້າ ລູກສະໄພແລະລູກສາວຜູ້ມີສິຣິມົງຄຸນ ໄດ້ຮັບຄວາມເຄົາລົບແລະການຕ້ອນຮັບບໍ? ວົງສາລາຊະຣິສີນີ້ ໄດ້ພົບເຈົ້າເປັນກະສັດແລ້ວ ຍັງຄົງເຈຣິນຮຸ່ງເຮືອງຕໍ່ໄປບໍ…?»
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
A king’s legitimacy is measured by dharma in practice: safeguarding the vulnerable (women, children, elders), preventing destitution and begging, and maintaining honor and respectful treatment within the household—especially toward daughters-in-law and daughters.
Dhṛtarāṣṭra poses traditional ‘kaccit’ welfare-questions to a ruler, checking whether the realm and household are well-governed: whether dependents suffer, whether poverty has driven people to beg, and whether women of the family receive due respect—framing good kingship as care and social order.