Shloka 16
Umā’s Inquiry and the Manifestation of the Third Eye (उमा–प्रश्नः तृतीयनेत्रोत्पत्तिः)
(अग्निसंरक्षणपरा गृहशुद्धि च कारये । कुमारान् पालये नित्यं कुमारी परिशिक्षये ।।
agnisaṁrakṣaṇaparā gṛhaśuddhiṁ ca kāraye | kumārān pālaye nityaṁ kumārī pariśikṣaye || ātmapriyāṇi hitvāpi garbhasaṁrakṣaṇe ratā | bālānāṁ varjaye nityaṁ śāpaṁ kopaṁ pratāpanam || avikṣiptāni dhānyāni nānnavikṣepaṇaṁ gṛhe | ratnavat spṛhaye gehe gāvaḥ sayavasodakāḥ || samudgamya ca śuddhāhaṁ bhikṣāṁ dadyāṁ dvijātiṣu || pravāsaṁ yadi me yāti bhartā kāryeṇa kenacit | maṅgalair bahubhir yuktā bhavāmi niyatā tadā ||
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ຂ້ອຍອຸທິດໃຈໃນການປົກປັກຮັກສາໄຟສັກສິດໃນເຮືອນ ແລະໃຫ້ເຮືອນບໍລິສຸດດ້ວຍການກວາດຖູຊໍາລະເປັນປະຈໍາ. ຂ້ອຍດູແລລູກນ້ອຍທຸກມື້ ແລະຝຶກສອນເດັກຍິງໃຫ້ຮູ້ໜ້າທີ່ ແລະຄວາມປະພຶດຂອງສະຕຣີ. ແມ່ນແຕ່ຈະລະທິ້ງອາຫານທີ່ຂ້ອຍຮັກກໍຕາມ ຂ້ອຍກໍຍັງມຸ່ງໝັ້ນປົກປ້ອງການຕັ້ງຄັນຢູ່ເສມອ. ຂ້ອຍໄດ້ລະທິ້ງການດ່າສາບ ການໂກດ ຫຼືການທໍາຮ້າຍລູກນ້ອຍໃນທຸກຮູບແບບຢ່າງຖາວອນ. ໃນເຮືອນຂອງຂ້ອຍ ເຂົ້າເມັດບໍ່ເຄີຍຖືກຫວ່ານກະຈາຍ ແລະອາຫານບໍ່ເຄີຍຖືກປະມາດໃຫ້ກະຈັດກະຈາຍ. ຂ້ອຍດູແລງົວໃນເຮືອນ ໃຫ້ຫຍ້າອາຫານ ແລະນ້ໍາ ຖະນອມຄວາມປອດໄພຂອງພວກມັນດຸດດັ່ງແກ້ວມະນີ. ແລະເມື່ອຢູ່ໃນສະພາບບໍລິສຸດ ຂ້ອຍຈະກ້າວອອກໄປ ເພື່ອໃຫ້ທານແກ່ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ. ຖ້າຜົວຂອງຂ້ອຍເດີນທາງໄປເພາະວຽກງານໃດໜຶ່ງ ຂ້ອຍຈະຢູ່ດ້ວຍວິໄນ ແລະການສໍາລວມ ພ້ອມທັງປະພຶດພິທີມົງຄຸນຫຼາຍປະການເພື່ອຄວາມສຸກສະຫວັດດີຂອງທ່ານ».
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse presents an ideal of household ethics: protect the sacred fire and maintain cleanliness, nurture children with patience (without curses or harshness), safeguard pregnancy through self-denial, avoid wasting food, care for cows as precious dependents, and give alms to the twice-born while observing purity and disciplined auspicious conduct—especially during the husband’s absence.
In Bhishma’s discourse on dharma, a woman’s exemplary domestic conduct is described in the first person: she recounts her daily responsibilities—ritual care, household purification, child-rearing, instruction of girls, restraint in speech and anger, careful management of food, attentive care of cows, and charitable giving—then adds that when her husband travels for work she remains self-controlled and engaged in auspicious observances.