Adhyaya 64
Tapovana-praveśaḥ — The King’s Entry into the Sacred Grove and Vision of the Āśrama
Upa-parva: Āśrama-darśana (Kāśyapa/Kaṇva Tapovana Episode)
Vaiśaṃpāyana narrates how the king, after killing many deer, enters another forest alone, afflicted by hunger and thirst. He passes a superior hermitage-region and reaches an expansive, aesthetically perfected woodland: flowering trees, soft grass, cool fragrant winds carrying pollen, constant birdsong, and bees around fruit-laden, thornless plants. The scene intensifies into a near-paradisal ecology (likened to Nandana/Caitraratha), culminating in the discovery of a distinguished āśrama beside a holy, pleasant-watered river (Mālinī), inhabited by diverse beings and marked by ordered ritual life. The king observes Vedic recitations (including padakrama), yajña-competence, linguistic refinement, and philosophical disputation (nyāya, siddhānta, lokāyata referenced as soundscape of learning). He is struck by the careful arrangement of seats and the worship of shrines, feeling as though he stands in Brahmaloka. He then approaches the sage’s residence (Kāśyapa/Kaṇva named), leaves his army at the forest gate, removes royal insignia, and enters with minister and priest to seek darśana of the ascetic leader—an enacted transition from royal force to disciplined reverence.
Chapter Arc: Janamejaya presses Vaishampayana to reveal the hidden purpose for which god-like maharathas are born upon earth—what design stands behind their seemingly human lives. → Vaishampayana discloses a divine secret: in an earlier age, Kshatriyas flourish, uphold Veda and Upanishad-infused rites, and pour gifts in great sacrifices; yet prosperity swells into burden—earth teems with rulers and creatures until the very ground can no longer bear the weight. → The Earth, oppressed by overpopulation and the crush of power, approaches the supreme lord—Shambhu/Prajapati—seeking relief; the gods, led by Indra, then go to Purushottama Hrishikesha (Vishnu), praised as the refuge of all deities, and beg him to descend in a portion to cleanse the world. → Hari assents—‘So be it’—accepting the request to incarnate by an amsha for the purification of the earth, setting the cosmic rationale for the coming births and the eventual great conflict. → The promise of descent is made, but the chapter ends before naming the specific incarnations and the human lineages through which the divine plan will unfold.
Shlokas
Verse 1
/ (दाक्षिणात्य अधिक पाठके ४ ६ श्लोक मिलाकर कुल १३१६ “लोक हैं) चतु:षष्टितमो<5 ध्याय: ब्राह्मणोंद्वारा क्षत्रियवंशकी उत्पत्ति और वृद्धि तथा उस समयके धार्मिक राज्यका वर्णन; असुरोंका जन्म और उनके भारसे पीड़ित पृथ्वीका ब्रह्माजीकी शरणमें जाना तथा ब्रह्माजीका देवताओंको अपने अंशसे पृथ्वीपर जन्म लेनेका आदेश जनमेजय उवाच य एते कीर्तिता ब्रद्मन् ये चान्ये नानुकीर्तिता: । सम्यक् ताउ्छोतुमिच्छामि राज्ञश्चान्यानू सहस्रशः
ຈະນະເມຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣາຫມັນ! ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະນາຈະຟັງໃຫ້ຄົບຖ້ວນ ກ່ຽວກັບກະສັດທັງຫຼາຍທີ່ທ່ານໄດ້ເລົ່າຊື່ໄວ້ ແລະກ່ຽວກັບອື່ນໆອີກຫຼາຍທີ່ບໍ່ໄດ້ກ່າວເຖິງ—ແມ່ນກ່ຽວກັບຜູ້ປົກຄອງນັບພັນເຫຼົ່ານັ້ນທັງໝົດ»។
Verse 2
यदर्थमिह सम्भूता देवकल्पा महारथा: । भुवि तन्मे महाभाग सम्यगाख्यातुमरहसि,महाभाग! वे देवतुल्य महारथी इस पृथ्वीपर जिस उद्देश्यकी सिद्धिके लिये उत्पन्न हुए थे, उसका यथावत् वर्णन कीजिये
ຈະນະເມຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ທ່ານຜູ້ມີບຸນຍະບາລີ, ນັກຮົບລົດສົງຄາມຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ຜູ້ມີລິດດັ່ງເທວະ ເກີດມາໃນແຜ່ນດິນນີ້ເພື່ອຈຸດປະສົງໃດ? ຂໍໃຫ້ທ່ານເລົ່າໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຟັງໃຫ້ຄົບຖ້ວນ ແລະຕາມລຳດັບອັນຖືກຕ້ອງ ກ່ຽວກັບເປົ້າໝາຍແທ້ຂອງການອະວະຕານັ້ນ»។
Verse 3
वैशम्पायन उवाच रहस्यं खल्विदं राजन् देवानामिति न: श्रुतम् । तत्तु ते कथयिष्यामि नमस्कृत्य स्वयम्भुवे
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ພວກເຮົາໄດ້ຍິນມາວ່າ ນີ້ແມ່ນຄວາມລັບຂອງເທວະທັງຫຼາຍ. ບັດນີ້ ຫຼັງຈາກຂ້າພະເຈົ້ານ້ອມນະມັດສະການຕໍ່ ສະວະຍັມພູ (ພຣະພຣົມ) ແລ້ວ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະເລົ່າຄວາມລັບນັ້ນໃຫ້ທ່ານຟັງ»។
Verse 4
त्रि:सप्तकृत्व: पृथिवीं कृत्वा नि:क्षत्रियां पुरा । जामदग्न्यस्तपस्तेपे महेन्द्रे पर्वतोत्तमे
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໃນການກ່ອນ, ຈາມະດັກນະ (ປະຣະຊຸຣາມ) ໄດ້ເຮັດໃຫ້ແຜ່ນດິນປາສະຈາກກະສັດຊັ້ນກະສັດຮົບ (ກະສັດຕຣິຍະ) ຮອດຊາວເອັດຄັ້ງ, ແລ້ວຈຶ່ງບຳເນັດຕະປະຢູ່ເທິງພູມະເຫນທຣະ ອັນປະເສີດທີ່ສຸດ.»
Verse 5
तदा निः:क्षत्रिये लोके भार्गवेण कृते सति । ब्राह्मणान् क्षत्रिया राजन् सुतार्थिन्योडभिचक्रमु:
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອໂລກຖືກພາຣະຄະວະ (ປະຣະຊຸຣາມ) ເຮັດໃຫ້ປາສະຈາກກະສັດຮົບ (ກະສັດຕຣິຍະ) ແລ້ວ, ນາງກະສັດຕຣິຍະທັງຫຼາຍຜູ້ປາຖະນາບຸດ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ ເພື່ອຂໍພຶ່ງພາ ແລະຂໍການຊ່ວຍເຫຼືອ.»
Verse 6
ताभि: सह समापेतुर्ब्राह्मणा: संशितव्रता: । ऋतावृतौ नरव्यात्र न कामान्नानृती तथा,नररत्न! वे कठोर व्रतधारी ब्राह्मण केवल ऋतुकालमें ही उनके साथ मिलते थे; न तो कामवश और न बिना ऋतुकालके ही
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ບັນດາພຣາຫມັນຜູ້ມັ່ນຄົງໃນວຣະຕະອັນເຂັ້ມງວດ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາ ແລະ ຮ່ວມສຳພັນກັບນາງເຫຼົ່ານັ້ນ ແຕ່ໃນລະດູການທີ່ຄວນເທົ່ານັ້ນ. ໂອ ເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ, ບໍ່ແມ່ນເພາະຕັນຫາລ້ວນໆ ແລະ ບໍ່ແມ່ນໃນເວລາບໍ່ຖືກການ; ດັ່ງນັ້ນພວກເຂົາຈຶ່ງຮັກສາຄວາມສຳລວມ ແລະ ຄວາມສັດຈິງໃນຈະລິຍາວັດຕະ.
Verse 7
तेभ्यश्न लेभिरे गर्भ क्षत्रियास्ता: सहस्रश: । ततः सुषुविरे राजन क्षत्रियान् वीर्यवत्तरान्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຈາກພຣາຫມັນເຫຼົ່ານັ້ນ ນາງກະສັດຕຣິຍະນັບພັນໄດ້ຕັ້ງຄັນ. ຕໍ່ມາ ໂອ ພຣະຣາຊາ, ພວກນາງໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດລູກຫຼານກະສັດຕຣິຍະຜູ້ມີພະລັງກຳລັງກ້າແຂງ; ດັ່ງນັ້ນສາຍກະສັດຕຣິຍະຈຶ່ງຖືກຟື້ນຟູ ແລະ ເພີ່ມພູນຢ່າງຖືກຕ້ອງຕາມທຳມະ ໂດຍອາໄສພຣາຫມັນຜູ້ບຳເນັດຕະປະ. ລູກຫຼານເຫຼົ່ານັ້ນມີອາຍຸຍືນ, ແລະຕໍ່ມາ ວັນນະທັງສີ່ກໍກັບມາຕັ້ງມັ່ນໃນໂລກ ໂດຍມີພຣາຫມັນເປັນຜູ້ນຳ.
Verse 8
कुमारांश्व कुमारीश्व पुन: क्षत्राभिवृद्धये । एवं तद् ब्राह्माणै: क्षत्रं क्षत्रियासु तपस्विभि:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເພື່ອໃຫ້ສາຍກະສັດຕຣິຍະເພີ່ມພູນຂຶ້ນອີກ ພຣາຫມັນຜູ້ບຳເນັດຕະປະເຫຼົ່ານັ້ນ ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດລູກຊາຍແລະລູກສາວ ຜ່ານນາງກະສັດຕຣິຍະ. ດັ່ງນີ້ ຕາມທຳມະ ລູກຫຼານກະສັດຕຣິຍະຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ ແລະ ລະບຽບວັນນະແຫ່ງກະສັດກໍຖືກຟື້ນຟູໃຫ້ແຂງແຮງ. ເດັກນ້ອຍເຫຼົ່ານັ້ນມີອາຍຸຍືນ; ແລະຕໍ່ມາ ວັນນະທັງສີ່ກໍຕັ້ງມັ່ນອີກຄັ້ງໃນໂລກ ໂດຍມີພຣາຫມັນເປັນຜູ້ນຳ.
Verse 9
जात॑ वृद्ध च धर्मेण सुदीर्घेणायुषान्वितम् । चत्वारो5पि ततो वर्णा बभूवुर््रल्मिणोत्तरा:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ລູກຫຼານເຫຼົ່ານັ້ນ ເກີດຂຶ້ນ ແລະ ເພີ່ມພູນຕາມທຳມະ, ພ້ອມດ້ວຍອາຍຸອັນຍືນຍາວຢ່າງຫຼາຍ; ພວກເຂົາເຈີຣິນຮຸ່ງເຮືອງ. ຕໍ່ມາ ໂອ ພຣະຣາຊາ, ວັນນະທັງສີ່ກໍກັບມາຕັ້ງມັ່ນໃນໂລກອີກຄັ້ງ ໂດຍມີພຣາຫມັນຢູ່ໃນຕຳແໜ່ງສູງສຸດ.
Verse 10
अभ्यगच्छन्नृतौ नारीं न कामान्नानृतो तथा । तथैवान्यानि भूतानि तिर्यग्योनिगतान्यपि
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໃນຍຸກເກົ່ານັ້ນ ຜູ້ຄົນເຂົ້າໄປຫາພັນລະຍາຂອງຕົນ ແຕ່ໃນເວລາທີ່ເໝາະສົມສຳລັບການຕັ້ງຄັນເທົ່ານັ້ນ; ບໍ່ໄດ້ເຮັດເພາະຄວາມປາຖະໜາລ້ວນໆ ແລະ ບໍ່ໃນເວລາບໍ່ຖືກການ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ສັດມີຊີວິດອື່ນໆດ້ວຍ—ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ເກີດໃນຍອນິສັດແລະນົກ—ກໍຮ່ວມກັບເພດຍິງຂອງຕົນ ແຕ່ໃນເວລາອັນຄວນເທົ່ານັ້ນ.
Verse 11
ऋतौ दारांश्ष गच्छन्ति तत् तथा भरतर्षभ | ततो<वर्धन्त धर्मेण सहस्र्शतजीविन:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ເປັນດັ່ງງົວຜູ້ກ້າໃນວົງພາຣະຕະ, ໃນຍຸກນັ້ນ ຜູ້ຄົນເຂົ້າຫາພັນລະຍາຂອງຕົນແຕ່ໃນລະດູການທີ່ຖືກຕ້ອງເທົ່ານັ້ນ; ເປັນເຊັ່ນນັ້ນແທ້. ເມື່ອດຳລົງຊີວິດຕາມທຳມະ ພວກເຂົາຈຶ່ງເຈີຣິນຮຸ່ງເຮືອງ ແລະອາຍຸຍືນເຖິງພັນປີ ຫຼືຮ້ອຍປີ ກ້າວໜ້າໃນຄວາມຜາສຸກຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ»។
Verse 12
ता: प्रजा: पृथिवीपाल धर्मव्रतपरायणा: । आधिभिव्यचिभिश्वैव विमुक्ता: सर्वशो नरा:,भूपाल! उस समयकी प्रजा धर्म एवं व्रतके पालनमें तत्पर रहती थी; अतः सभी लोग रोगों तथा मानसिक चिन्ताओंसे मुक्त रहते थे
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ, ປະຊາຊົນໃນຍຸກນັ້ນ ອຸທິດຕົນໃຫ້ແກ່ທຳມະ ແລະໝັ້ນຄົງໃນວຣະຕະອັນສັກສິດ. ດັ່ງນັ້ນ ມະນຸດທັງປວງຈຶ່ງພົ້ນຈາກຄວາມທຸກໃຈ ແລະໂຣກໄພທາງກາຍໂດຍສິ້ນເຊີງ»។
Verse 13
अथेमां सागरापाडज़ीं गां गजेन्द्रगताखिलाम् । अध्यतिष्ठत् पुन: क्षत्रं सशैलवनपत्तनाम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ໂອ ພະຣາຊາຈະນະເມຊະຍະ ຜູ້ມີການເຄື່ອນໄຫວດັ່ງຈອມຊ້າງ, ວັນນະກະສັດຕຣິຍະ (Kṣatriya) ໄດ້ສ້າງອຳນາດຂຶ້ນອີກຄັ້ງເທິງແຜ່ນດິນທັງປວງນີ້ ທີ່ຖືກທະເລລ້ອມຮອບ ແລະພ້ອມດ້ວຍພູເຂົາ ປ່າໄມ້ ແລະນະຄອນທັງຫຼາຍ.
Verse 14
प्रशासति पुन: क्षत्रे धर्मेणेमां वसुन्धराम् । ब्राह्म॒णाद्यास्ततो वर्णा लेभिरे मुदमुत्तमाम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອອຳນາດກະສັດຕຣິຍະ ກັບມາປົກຄອງແຜ່ນດິນນີ້ອີກຄັ້ງຕາມທຳມະ, ວັນນະທັງຫຼາຍ ເລີ່ມຈາກພຣາຫມະນະ (brāhmaṇa) ກໍໄດ້ຮັບຄວາມຍິນດີອັນສູງສຸດ»។
Verse 15
कामक्रोधोद्धवान् दोषान् निरस्य च नराधिपा: । धर्मेण दण्डं दण्ड्येषु प्रणयन््तोडन््वपालयन्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໃນຍຸກນັ້ນ ບັນດາກະສັດໄດ້ຂັບໄລ່ຄວາມຜິດທີ່ເກີດຈາກກາມະແລະໂກຣດ, ແລ້ວປົກຄອງແຜ່ນດິນໂດຍກຳນົດໂທດແກ່ຜູ້ຄວນຖືກໂທດ ຕາມທຳມະ»។
Verse 16
तथा धर्मपरे क्षत्रे सहस्राक्ष: शतक्रतुः । स्वादु देशे च काले च वर्षेणापालयत् प्रजा:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອກະສັດຊັ້ນກະສັດຮົບ (ກະສັດຕະຣິຍະ) ຍຶດຖືທຳມະ ແລະປົກຄອງດ້ວຍຈິດໃຈແຫ່ງທຳມະ ແຜ່ນດິນແລະການເວລາກໍດູຈະຮື່ນລົມ ແລະດີງາມ. ໃນຍຸກນັ້ນ ພຣະອິນທຣາ—ຜູ້ມີຕາພັນ ແລະຜູ້ປະກອບຍັດຮ້ອຍ—ໄດ້ປົກປ້ອງປະຊາຊົນ ໂດຍປະທານຝົນໃຫ້ຕາມການເວລາ.
Verse 17
न बाल एव ग्रियते तदा कश्चिज्जनाधिप । न च स्त्रियं प्रजानाति कक्षिदप्राप्तयौवन:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງມະນຸດ, ໃນຍຸກນັ້ນ ບໍ່ມີໃຜຕາຍໃນວັຍເດັກ; ແລະບໍ່ມີຊາຍໃດ ກ່ອນຈະຮອດວັຍໜຸ່ມ ໄດ້ຮູ້ຈັກຍິງ.”
Verse 18
एवमायुष्मतीभिस्तु प्रजाभिर्भरतर्षभ । इयं सागरपर्यन्ता समापूर्यत मेदिनी,भरतश्रेष्ठ! ऐसी व्यवस्था हो जानेसे समुद्रपर्यन्त यह सारी पृथ्वी दीर्घकालतक जीवित रहनेवाली प्रजाओंसे भर गयी
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ຜູ້ກ້າແຫ່ງວົງພະຣະຕະ, ດັ່ງນັ້ນແຜ່ນດິນນີ້—ມີທະເລເປັນຂອບເຂດ—ຈຶ່ງເຕັມໄປດ້ວຍປະຊາຊົນຜູ້ມີອາຍຸຍືນ.”
Verse 19
ईजिरे च महायज्ञैः क्षत्रिया बहुदक्षिणै: । साज़्रोपनिषदान वेदान् विप्राश्नाधीयते तदा
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໃນຍຸກນັ້ນ ກະສັດຕະຣິຍະທັງຫຼາຍ ປະກອບມະຫາຍັດອັນໃຫຍ່ ມີທານແລະຄ່າບູຊາຫຼາຍແກ່ຜູ້ປະກອບພິທີ. ສ່ວນພຣາຫມະນະທັງຫຼາຍ ສຶກສາພຣະເວດທັງປວງ—ພ້ອມວິຊາປະກອບ ແລະ ອຸປະນິສັດ—ດ້ວຍຄວາມເຂັ້ມງວດ.
Verse 20
नच विक्रीणते ब्रह्म ब्राह्मणाश्न॒ तदा नूप । न च शूद्रसमभ्याशे वेदानुच्चारयन्त्युत,राजन्! उस समय ब्राह्मण न तो वेदका विक्रय करते और न शूद्रोंके निकट वेदमन्त्रोंका उच्चारण ही करते थे
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະຣາຊາ, ໃນຍຸກນັ້ນ ພຣາຫມະນະບໍ່ໄດ້ຂາຍຄວາມຮູ້ອັນສັກສິດ (ພຣະເວດ) ແລະບໍ່ໄດ້ສະດຸດສຽງມັນຕຣາເວດໃນທີ່ໃກ້ຊິດກັບຊູດຣະ. ດັ່ງນັ້ນ ຄວາມບໍລິສຸດແຫ່ງການຮຽນຮູ້ ແລະຂອບເຂດແຫ່ງການຖ່າຍທອດພິທີກຳ ຈຶ່ງຖືກຮັກສາໄວ້ຕາມທຳມະຂອງຍຸກນັ້ນ.”
Verse 21
कारयन्त: कृषिं गोभिस्तथा वैश्या: क्षिताविह । युज्जते धुरि नो गाश्न कृशाज्रांशज्षाप्पजीवयन्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ໃຫ້ເຮັດກະສິກຳໃນແຜ່ນດິນນີ້ໂດຍອາໄສງົວ ພວກໄວສະຍະກໍບໍ່ນຳງົວໄປຜູກເຂົ້າຄານແບກພາລະ ບໍ່ບັງຄັບໃຫ້ມັນຂົນຂອງໜັກ. ແມ່ນແຕ່ສັດທີ່ແຂນຂາອ່ອນແອ ບໍ່ເໝາະກັບວຽກຫນັກ ກໍຍັງໄດ້ຮັບຫຍ້າແລະເຂົ້າເປັນອາຫານ ເພື່ອຮັກສາຊີວິດຂອງມັນ.
Verse 22
फेनपांश्व तथा वत्सान् न दुहन्ति सम मानवा: | न कूटमानैर्वणिज: पाण्यं विक्रीणते तदा
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໃນຄາວນັ້ນ ຜູ້ຄົນບໍ່ຮີດນົມງົວ ໃນຂະນະທີ່ລູກງົວຍັງພຶງພານົມຢ່າງດຽວ ຍັງບໍ່ອອກກິນຫຍ້າ. ແລະພໍ່ຄ້າກໍບໍ່ຂາຍສິນຄ້າດ້ວຍນ້ຳໜັກແລະມາດຕາວັດທີ່ປອມ. ດັ່ງນັ້ນ ນິທານນີ້ຈຶ່ງລະລຶກເຖິງຍຸກເກົ່າທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຍັບຍັ້ງ ຄວາມຍຸດຕິທຳ ແລະການເຄົາລົບສ່ວນທີ່ຄວນໄດ້ຂອງຜູ້ອື່ນ.
Verse 23
कर्माणि च नरव्याप्र धर्मोपेतानि मानवा: । धर्ममेवानुपश्यन्तश्नक्रुर्धर्मपरायणा:,नरश्रेष्ठ) सब मनुष्य धर्मकी ही ओर दृष्टि रखकर धर्ममें ही तत्पर हो धर्मयुक्त कर्मोंका ही अनुष्ठान करते थे
ແລະຜູ້ຄົນທັງຫຼາຍ ຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມພາກພຽນຂອງມະນຸດ ໄດ້ປະກອບການງານທີ່ສອດຄ່ອງກັບທັມມະ. ເຂົາເຈົ້າຈ້ອງເບິ່ງແຕ່ທັມມະພຽງຢ່າງດຽວ ແລະປະພຶດໂດຍຖືທັມມະເປັນທີ່ພຶ່ງສູງສຸດ ແລະເປັນເປົ້າໝາຍ.
Verse 24
स्वकर्मनिरताश्नासन् सर्वे वर्णा नराधिप । एवं तदा नरव्यात्र धर्मो न हसते क्वचित्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາ, ໃນຄາວນັ້ນ ຄົນທຸກວັນນະລະບົບລ້ວນມຸ່ງໝັ້ນຢູ່ໃນໜ້າທີ່ຂອງຕົນ ແລະດຳລົງຊີວິດຕາມນັ້ນ. ໂອ ເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ, ໃນເວລານັ້ນ ທັມມະບໍ່ເຄີຍເສື່ອມຖອຍຢູ່ແຫ່ງໃດ; ຄວາມຖືກຕ້ອງບໍ່ຖືກເຢາະເຍີ້ຍ ຫຼືຖືກຫຼຸດຄ່າ.
Verse 25
काले गाव: प्रसूयन्ते नार्यश्व भरतर्षभ । भव्न्त्यृतुषु वृक्षाणां पुष्पाणि च फलानि च,भरतश्रेष्ठ! गौएँ तथा स्त्रियाँ भी ठीक समयपर ही संतान उत्पन्न करती थीं। ऋतु आनेपर ही वृक्षोंमें फूल और फल लगते थे
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ພາຣະຕະ, ໃນຄາວນັ້ນ ງົວອອກລູກຕາມລະດູການອັນຄວນຂອງມັນ ແລະແມ່ຍິງກໍຕັ້ງຄັນແລະຄອດລູກໃນເວລາອັນຖືກຕ້ອງ. ເມື່ອລະດູການມາຮອດ ຕົ້ນໄມ້ກໍອອກດອກແລະອອກໝາກຕາມລຳດັບອັນຄວນ.
Verse 26
एवं कृतयुगे सम्यग् वर्तमाने तदा नूप । आपूर्यत मही कृत्स्ना प्राणिभिर्बहुभिर्भूशम्,नरेश्वर! इस तरह उस समय सब ओर सत्ययुग छा रहा था। सारी पृथ्वी नाना प्रकारके प्राणियोंसे खूब भरी-पूरी रहती थी
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໃນເວລານັ້ນ ໂອ້ ພະຣາຊາ, ເມື່ອກຣິຕະຍຸກ (ສັດຕະຍຸກ) ດຳລົງຢູ່ຢ່າງສົມບູນ ແຜ່ນດິນທັງປວງຖືກເຕັມໄປຢ່າງອຸດົມ—ແອອັດທົ່ວທຸກທີ່—ດ້ວຍສັດມີຊີວິດຫຼາຍຫຼາຍປະເພດ.
Verse 27
एवं समुदिते लोके मानुषे भरतर्षभ । असुरा वक्त क्षेत्रे राज्ञां तु मनुजेश्वर,भरतश्रेष्ठ) इस प्रकार सम्पूर्ण मानव-जगत् बहुत प्रसन्न था। मनुजेश्वर! इसी समय असुरलोग राजपतल्नियोंके गर्भसे जन्म लेने लगे
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ເມື່ອໂລກມະນຸດທັງປວງຈະເຈີຣິນ ແລະ ເປັນລະບຽບດີແລ້ວ ໂອ້ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງພັນພາຣະຕະ, ໃນເວລານັ້ນ—ໂອ້ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງມະນຸດ—ອະສຸຣະບາງພວກໄດ້ເລີ່ມເກີດໃນຄັນຂອງມະຫາຣາຊະນີ.”
Verse 28
आदित्यैहि तदा दैत्या बहुशो निर्जिता युधि । ऐश्वर्याद् भ्रंशिता: स्वर्गात् सम्बभूवु: क्षिताविह
ໃນຄາວນັ້ນ ພວກໄດຕະຍະຖືກບຸດຂອງອະດິຕິ (ເທວະ) ປະລາຍຊະນະໃນສົງຄາມຫຼາຍເທື່ອ. ເມື່ອຖືກຫຼຸດລົງຈາກອຳນາດອັນຮຸ່ງເຮືອງໃນສະຫວັນ ພວກເຂົາຈຶ່ງເລີ່ມເກີດຢູ່ໃນແຜ່ນດິນນີ້ແທນ.
Verse 29
इह देवत्वमिच्छन्तो मानुषेषु मनस्विन: । जज्षिरे भुवि भूतेषु तेषु तेष्वसुरा विभो,प्रभो! यहीं रहकर देवत्व प्राप्त करनेकी इच्छासे वे मनस्वी असुर भूतलपर मनुष्यों तथा भिन्न-भिन्न प्राणियोंमें जन्म लेने लगे
ໂອ້ ພຣະອົງ, ຢາກໄດ້ຄວາມເປັນເທວະ ແລະ ຢູ່ໃນໂລກນີ້ເອງ, ອະສຸຣະຜູ້ມີໃຈແນ່ວແນ່ເຫຼົ່ານັ້ນ ໄດ້ເກີດຢູ່ເທິງແຜ່ນດິນ ທັງໃນຫມູ່ມະນຸດ ແລະ ໃນຫມູ່ສັດມີຊີວິດຫຼາຍປະເພດ.
Verse 30
गोष्वश्वेषु च राजेन्द्र खरोष्ट्रमहिषेषु च । क्रव्यात्सु चैव भूतेषु गजेषु च मृगेषु च
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ້ ພະຣາຊາ, ອະສຸຣະເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ເກີດຢູ່ນີ້ ທັງໃນງົວ ແລະ ມ້າ, ໃນລາ, ອູດ, ແລະ ຄວາຍ; ໃນສັດກິນເນື້ອດິບດ້ວຍ; ແລະໃນຊ້າງ ແລະ ສັດປ່າ. ພວກເຂົາຍັງຄົງຮັບການເກີດຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ. ເພາະພວກເຂົາທັງປວງ ແຜ່ນດິນຈຶ່ງເຕັມແນ່ນຈົນບໍ່ອາດຮັບນ້ຳໜັກຂອງຕົນເອງໄດ້ອີກ.”
Verse 31
जातैरिह महीपाल जायमानैश्न तैर्मही । न शशाकात्मना55त्मानमियं धारयितुं धरा
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະຣາຊາ, ເມື່ອບັນດາຜູ້ປົກຄອງເກີດຂຶ້ນໃນທີ່ນີ້ ແລະຍັງເກີດຕໍ່ໆໄປ, ແຜ່ນດິນກໍເຕັມແນ່ນດ້ວຍພວກເຂົາ ຈົນແມ່ນແຜ່ນດິນນີ້ ດ້ວຍກຳລັງຂອງນາງເອງ ກໍບໍ່ອາດຮັບພາລະໄດ້ແມ່ນແຕ່ຕົນເອງ.
Verse 32
अथ जाता महीपाला: केचिद् बहुमदान्विता: । दिते: पुत्रा दनोश्वैव तदा लोक इह च्युता:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ມີກະສັດບາງພະອົງເກີດຂຶ້ນ ມີຄວາມຈອງຫອງເກີນຂອບ—ເປັນລູກຂອງ ດິຕິ ແລະ ດະນຸ—ຜູ້ຕົກຈາກໂລກສະຫວັນ ແລ້ວລົງມາສູ່ໂລກມະນຸດນີ້. ເມົາມົນດ້ວຍອຳນາດແລະອະຫັງການ, ພວກເຂົາທ່ອງໄປທົ່ວແຜ່ນດິນຈົນຮອດຂອບທະເລ, ປ່ຽນຮູບໄດ້ຫຼາຍຢ່າງ ແລະຢ່ຳຢີກຽດສັກສີຂອງສັດຕູ.
Verse 33
वीर्यवन्तो5वलिप्तास्ते नानारूपधरा महीम् । इमां सागरपर्यन्तां परीयुररिमर्दना:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ພວກເຂົາມີລິດແຮງ ແຕ່ກໍຈອງຫອງ, ຖືຮູບຫຼາຍຢ່າງ; ເປັນຜູ້ບົດຂີ້ສັດຕູ, ພວກເຂົາທ່ອງໄປທົ່ວແຜ່ນດິນນີ້ທີ່ມີທະເລເປັນຂອບເຂດ.
Verse 34
ब्राह्मणान् क्षत्रियान् वैश्याउछूद्रांश्नैवाप्पपीडयन् । अन्यानि चैव सत्त्वानि पीडयामासुरोजसा
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ພວກເຂົາກົດຂີ່ບີບຄັ້ນ ທັງພຣາຫມັນ, ກະສັດນັກຮົບ, ໄວຊະ ແລະ ຊູດຣະ; ແລະດ້ວຍກຳລັງອັນຫຍາບຄາຍ ພວກເຂົາຍັງທຳຮ້າຍສັດມີຊີວິດອື່ນໆອີກດ້ວຍ.
Verse 35
त्रासयन्तो5भिनिध्नन्तः सर्वभूतगणांश्न ते । विचेरु: सर्वशो राजन् महीं शतसहसत्रश:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະຣາຊາ, ພວກເຂົາທ່ອງໄປທົ່ວແຜ່ນດິນທຸກທິດ ເປັນແສນໆ, ທຳໃຫ້ຝູງສັດມີຊີວິດທັງປວງຫວາດກົວ ແລະລົງມືທຳຮ້າຍພວກມັນ.
Verse 36
आश्रमस्थान् महर्षीश्न धर्षयन्तस्ततस्तत: । अब्रद्याण्या वीर्यमदा मत्ता मदबलेन च
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມົາມົນດ້ວຍຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ແຫ່ງວິລະກຳ ເປັນສັດຕູຕໍ່ພຣະເວດ ແລະພຣາຫມັນ ແລະຖືກຄວາມອວດອ້າງກັບກຳລັງດິບໆເຮັດໃຫ້ເມົາມົນ ພວກເຂົາເດີນໄປມາທຸກທີ່ ກໍ່ກວນແມ່ນແຕ່ມະຫາຣິຊີຜູ້ຢູ່ໃນອາສຣົມປ່າ.
Verse 37
एवं वीर्यबलोल्सिक्ति भूरियत्नैर्महासुरै: । पीड्यमाना मही राजन् ब्रह्माणमुपचक्रमे
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະຣາຊາ, ເມື່ອແຜ່ນດິນຖືກມະຫາອະສຸຣາຜູ້ເມົາມົນດ້ວຍກຳລັງແລະວິລະກຳ ພາກພຽນຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງໃນການກົດຂີ່ ຈົນບໍ່ອາດທົນໄດ້ອີກ ນາງຈຶ່ງອອກໄປຂໍພຶ່ງພາພຣະພຣະຫມາ.”
Verse 38
न हामी भूतसत्त्वौधा: पन्नगा: सनगां महीम् | तदा धारयितुं शेकुः संक्रान्तां दानवैर्बलातू
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໃນເວລານັ້ນ ແມ່ນແຕ່ຫມູ່ພະລັງອັນແຂງກ້າຂອງສັດທັງຫຼາຍ—ພວກນາກ ແລະຜູ້ຄ້ຳຈຸນໂລກອື່ນໆ—ພ້ອມທັງພູເຂົາ ກໍບໍ່ອາດຮັບໄວ້ໄດ້ ເພາະແຜ່ນດິນຖືກດານະວະຍຶດຄອງດ້ວຍກຳລັງ. ຖືກກົດທັບດ້ວຍນ້ຳໜັກຂອງອະສຸຣາ ແລະສັ່ນສະທ້ານດ້ວຍຄວາມຢ້ານ ແຜ່ນດິນຈຶ່ງໄປຂໍພຶ່ງພາພຣະພຣະຫມາ ປິຕາມະຫະ ບິດາໃຫຍ່ແຫ່ງສັດທັງປວງ ເຂົ້າໄປຍັງພຣະຫມາໂລກ ທ່າມກາງສະພາເທວະ ຣິຊີ ແລະດວິຊະ.
Verse 39
ततो मही महीपाल भारार्ता भयपीडिता । जगाम शरण देव॑ सर्वभूतपितामहम्
ຕໍ່ມາ ໂອ ພຣະຣາຊາ, ແຜ່ນດິນຜູ້ຖືກກົດທັບດ້ວຍພາລະອັນໜັກ ແລະຖືກທຸກທໍລະມານດ້ວຍຄວາມຢ້ານ ໄດ້ໄປຂໍພຶ່ງພາພຣະພຣະຫມາ ປິຕາມະຫະ ບິດາໃຫຍ່ແຫ່ງສັດທັງປວງ.
Verse 40
सा संवृतं महाभागैर्देवद्धिजमहर्षिभि: । ददर्श देवं ब्रह्माणं लोककर्तारमव्ययम्
ຖືກຫ້ອມລ້ອມໂດຍເທວະຜູ້ສູງສົ່ງ ພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ ແລະມະຫາຣິຊີ, ນາງ (ແຜ່ນດິນ) ໄດ້ເຫັນພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ ຜູ້ສ້າງແລະຈັດລະບຽບໂລກທັງປວງ.
Verse 41
गन्धर्वैरप्सतेभिश्व दैवकर्मसु निछितै: । वन्द्यमानं मुदोपेतैर्ववन्दे चैनमेत्य सा
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ພວກຄັນທະວະ (Gandharva) ແລະ ອັບສະຣາ (Apsara) ຜູ້ມຸ່ງໝັ້ນຢູ່ໃນພິທີກຳອັນສັກສິດຂອງເທວະ ໄດ້ສັນລະເສີນ ແລະ ກົ້ມຄຳນັບທ່ານດ້ວຍຄວາມປິຕິ. ແລ້ວຕໍ່ມາ ແມ່ພື້ນດິນ (ປະຖະວີ) ກໍເຂົ້າມາໃກ້ ແລະ ຖວາຍຄວາມນົບນ້ອມຢ່າງເຄົາລົບ.
Verse 42
अथ विज्ञापयामास भूमिस्तं शरणार्थिनी । संनिधौ लोकपालानां सर्वेषामेव भारत
ແລ້ວຕໍ່ມາ ແມ່ພື້ນດິນ ຜູ້ຂໍພຶ່ງພາ ໄດ້ທູນຮ້ອງ—ຕໍ່ໜ້າຜູ້ພິທັກໂລກທັງຫຼາຍ (Lokapāla) ໂອ ພາຣະຕະ. ໃນທີ່ປະຊຸມນັ້ນ ນາງໄດ້ເລົ່າຄວາມທຸກທ້ອນຂອງນາງ ເພື່ອຂໍການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ໃຫ້ຟື້ນຟູດຸນຍະພາບໃຫ້ກັບຄືນ.
Verse 43
तत् प्रधानात्मनस्तस्य भूमे: कृत्यं स्वयम्भुवः । पूर्वमेवाभवद् राजन् विदितं परमेछ्िन:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະຣາຊາ, ໂອ ພາຣະຕະ, ພາລະກິດອັນຈຳເປັນຂອງແມ່ພື້ນດິນ—ຜູ້ມີສະພາບຝັງຮາກຢູ່ໃນຫຼັກການດັ້ງເດີມ—ໄດ້ເປັນທີ່ຮູ້ຢູ່ແຕ່ກ່ອນແລ້ວແກ່ ສະວະຍັມພູ (Svayambhū) ພຣະປະຣະເມດຖິນ (Parameṣṭhin) ຜູ້ສ້າງທີ່ເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຕົນເອງ. ດັ່ງນັ້ນ ກ່ອນທີ່ນາງຈະຂໍພຶ່ງພາ ແລະ ທູນຄວາມໂສກ, ພຣະອົງຜູ້ເປັນເຫດປັດໃຈແຫ່ງສັບພະສິ່ງ ກໍຮູ້ຄວາມຈຳເປັນຂອງນາງແລ້ວ.
Verse 44
स्रष्टा हि जगत: कस्मान्न सम्बुध्येत भारत । ससुरासुरलोकानामशेषेण मनोगतम्,भारत! भला जो जगतके स्रष्टा हैं, वे देवताओं और असुरोंसहित समस्त जगत्का सम्पूर्ण मनोगत भाव क्यों न समझ लें
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພາຣະຕະ, ຜູ້ສ້າງໂລກທັງປວງ ຈະບໍ່ເຂົ້າໃຈໄດ້ແນວໃດ ກ່ຽວກັບເຈດຈຳນົງໃນໃຈຂອງສັບພະສັດທັງຫມົດ—ທັງໃນໂລກເທວະ ແລະ ອະສຸຣະ—ໂດຍບໍ່ເຫຼືອຫຍັງ?»
Verse 45
तामुवाच महाराज भूमिं भूमिपति: प्रभु: । प्रभव: सर्वभूतानामीश: शम्भु: प्रजापति:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະຣາຊາ, ໃນເວລານັ້ນ ພຣະອົງຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງພື້ນດິນ—ພຣະປະຊາປະຕິ, ພຣະຊັມພູ ຜູ້ເປັນມົງຄຸນ, ຜູ້ເປັນອຳນາດສູງສຸດ ແລະ ເປັນເຫດແຫ່ງການເກີດຂອງສັບພະສັດທັງປວງ—ໄດ້ກ່າວກັບແມ່ພື້ນດິນ ດັ່ງນີ້.
Verse 46
ब्रह्मोवाच यदर्थमभिसम्प्राप्ता मत्सकाशं वसुन्धरे । तदर्थ संनियोक्ष्यामि सर्वानेव दिवौकस:
ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: «ໂອ ວະສຸນທະຣາ (ແຜ່ນດິນ) ເຈົ້າມາຫາເຮົາດ້ວຍເຫດປະສົງໃດ; ເພື່ອໃຫ້ເຫດປະສົງນັ້ນສຳເລັດ ເຮົາຈະແຕ່ງຕັ້ງເທວະທັງປວງໃຫ້ປະຕິບັດຫນ້າທີ່ຂອງຕົນ».
Verse 47
वैशग्पायन उवाच इत्युक्त्वा स महीं देवो ब्रह्मा राजन् विसृज्य च । आदिदेश तदा सर्वान् विबुधान् भूतकृत् स्वयम्
ໄວສັມປາຍະນະກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະຣາຊາ, ພຣະພຣະຫມາ—ຜູ້ສ້າງສັດທັງປວງ—ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ກໍສົ່ງແຜ່ນດິນກັບໄປ; ແລ້ວພຣະອົງກໍມີພຣະບັນຊາດ້ວຍພຣະອົງເອງແກ່ເທວະທັງປວງວ່າ: «ເພື່ອໃຫ້ພາລະຂອງແຜ່ນດິນເບົາລົງ ຈົ່ງເກີດໃນດິນແດນຕ່າງໆ ແຍກກັນໄປ ໂດຍອາໄສສ່ວນແຫ່ງພຣະອຳນາດຂອງຕົນ. ທີ່ນັ້ນ ຈົ່ງຕໍ່ຕ້ານອະສຸຣະ ແລະໃຫ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍທີ່ປະສົງ».
Verse 48
अस्या भूमेर्निरसितुं भारं भागै: पृथक् पृथक् । अस्यामेव प्रसूयध्वं विरोधायेति चाब्रवीत्
ໄວສັມປາຍະນະກ່າວວ່າ: «ເພື່ອຂັບອອກພາລະຂອງແຜ່ນດິນນີ້ ພຣະພຣະຫມາໄດ້ສັ່ງເທວະທັງປວງວ່າ: ‘ຈົ່ງເກີດໃນແຜ່ນດິນນີ້ເອງ ແຕ່ລະອົງຖືສ່ວນແຫ່ງພຣະອຳນາດຂອງຕົນແຍກກັນໄປ ໃນດິນແດນຕ່າງໆ. ທີ່ນັ້ນ ຈົ່ງຕໍ່ຕ້ານກຳລັງອະສຸຣະ ເພື່ອໃຫ້ເປົ້າໝາຍສຳເລັດ’».
Verse 49
तथैव स समानीय गन्धर्वाप्सरसां गणान् | उवाच भगवान् सर्वानिदं वचनमर्थवत्,इसी प्रकार भगवान् ब्रह्माने सम्पूर्ण गन्धरवों और अप्सराओंको भी बुलाकर यह अर्थसाधक वचन कहा
ໃນທຳນອງດຽວກັນ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ເອີ້ນຝູງຄະນະຄົນທັງປວງແຫ່ງຄັນທະວະ ແລະ ອັບສະຣາ ມາຊຸມນຸມ; ແລ້ວພຣະອົງກໍກ່າວຖ້ອຍຄຳອັນມີເນື້ອຫາ ແລະມີເປົ້າໝາຍ ແກ່ພວກເຂົາທັງປວງ.
Verse 50
ब्रह्मोवाच स्वै: स्वैरंशै: प्रसूयध्व॑ यथेष्टं मानुषेषु च । अथ शक्रादय: सर्वे श्रुत्वा सुरगुरोर्वच: । तव्यमर्थ्य च पथ्यं च तस्य ते जगृहुस्तदा
ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງເກີດໃນຫມູ່ມະນຸດຕາມທີ່ປາຖະໜາ, ແຕ່ລະອົງໂດຍສ່ວນແຫ່ງຕົນ»। ແລ້ວພຣະອິນທຣະ ແລະເທວະອື່ນໆທັງປວງ ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄຳຂອງພຣະພຣະຫມາ—ຄູອາຈານແຫ່ງເທວະ—ອັນເປັນຄວາມຈິງ ມີເປົ້າໝາຍ ແລະເປັນປະໂຫຍດ, ກໍຮັບໄວ້ໃນໃຈດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບໃນຂະນະນັ້ນ.
Verse 51
अथ ते सर्वशों5शै: स्वैर्गन्तुं भूमिं कृतक्षणा: । नारायणममित्रघ्नं वैकुण्ठमुपचक्रमुः
ແລ້ວພວກເຂົາທັງຫມົດ ໄດ້ຕັ້ງໃຈແນ່ນອນວ່າຈະລົງໄປສູ່ໂລກມະນຸດ ຕາມສ່ວນອະວະຕານຂອງຕົນໆ ແລະໄດ້ອອກເດີນທາງໄປຫາໄວກຸນຖະ ເພື່ອເຂົ້າເຝົ້ານາຣາຍະນະ ຜູ້ທຳລາຍສັດຕູ ຂໍການອະນຸຍາດແລະຄຳນຳທາງສຳລັບການລົງມານັ້ນ.
Verse 52
य:ः स चक्रगदापाणि: पीतवासा: शितिप्रभ: । पद्मनाभ: सुरारिघ्न: पृथुचार्वज्चितेक्षण:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ພຣະອົງນັ້ນ ຖືຈັກຣະແລະຄະທາໃນພຣະຫັດ ນຸ່ງຜ້າສີເຫຼືອງ ມີປະກາຍສີຄ່ຳອັນເງົາງາມ; ຈາກພຣະນາບີເກີດດອກບົວ; ທຳລາຍສັດຕູຂອງເທວະ; ແລະມີດວງຕາກວ້າງ ງາມ ແລະເຝົ້າລະວັງ.”
Verse 53
प्रजापतिपतिर्देव: सुरनाथो महाबल: । श्रीवत्साड्को हृषीकेश: सर्वदैवतपूजित:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ພຣະອົງແມ່ນເຈົ້າເຫນືອກວ່າປຣະຊາປະຕິທັງຫມົດ ມີສະພາບເທວະ ເປັນຜູ້ອຸປະຖຳແລະນຳພາເທວະທັງປວງ ມີພະລັງອັນຍິ່ງໃຫຍ່; ປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງໝາຍ ສຣີວັດສະ (Śrīvatsa); ເປັນຮຣິສີເກດສະ (Hṛṣīkeśa) ຜູ້ຄອບຄອງອິນທຣີຍະ; ແລະໄດ້ຮັບການບູຊາຈາກເທວະທັງປວງ.”
Verse 54
तं॑ भुवः शोधनायेन्द्र उवाच पुरुषोत्तमम् । अंशेनावतरेत्येवं तथेत्याह च तं हरि:
ແລ້ວອິນທຣະ ໄດ້ເຂົ້າເຝົ້າພຣະປຸຣຸສົດຕະມະ (Puruṣottama) ແລະກ່າວວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ, ເພື່ອຊຳລະໂລກ—ເພື່ອຍົກພາລະອັນກົດທັບອອກ—ຂໍໃຫ້ພຣະອົງລົງມາໂດຍສ່ວນໜຶ່ງຂອງພຣະອົງ.” ພຣະຫຣິ (Viṣṇu) ຮັບຄຳຂໍ ແລະຕອບວ່າ: “ຈົ່ງເປັນໄປຕາມນັ້ນ.”
Verse 64
इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि अंशावतरणपर्वणि चतु:षष्टितमो5ध्याय:
ດັ່ງນີ້ ຈຶ່ງສິ້ນສຸດບົດທີ 64 ໃນພາກອຳສາວະຕາຣະນະ (Aṃśāvataraṇa) ພາຍໃນອາດິປະຣະວະ (Ādi Parva) ຂອງມະຫາພາຣະຕະອັນສັກສິດ.
Frequently Asked Questions
The implicit dharma-choice is the king’s shift from pursuit and domination (hunting, armed movement) to reverent engagement with an āśrama. He must balance kṣatriya capacity for force with the obligation to protect and not disturb ascetic sanctuaries.
The chapter teaches that power is ethically completed by restraint: legitimate sovereignty includes recognizing domains where learning, ritual, and renunciation govern. The āśrama is portrayed as a parallel order that stabilizes society through knowledge and discipline.
No explicit phalaśruti is stated in the provided verses. The meta-function is descriptive and normative: by depicting the āśrama as Brahmaloka-like, the text elevates the value of darśana, study, and ritual order as civilizational ideals.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.