Adhyaya 232
Chapter Arc: मन्दपाल अपने पुत्रों की चिन्ता में जलता हुआ लपिता से पुकारता है—अग्नि और वायु के वेग में उसके बच्चे कैसे बचेंगे? → वह अपने ही सामर्थ्य और पंखों के होते हुए भी ‘सुहृज्जनों’ को पीड़ित देखकर निष्क्रिय रहने की लज्जा व्यक्त करता है; उधर लपिता/जरिता के बीच तिरस्कार, संदेह और मातृत्व-प्रतिस्पर्धा का तनाव उभरता है। → अग्नि के हटते ही जरिता पुत्र-गृद्धिनी होकर दौड़ती है और मन्दपाल भी पुत्रों के पास पहुँचता है; वहीं संबंधों की गाँठ—‘मैं अपत्यहेतु आया हूँ, फिर भी तिरस्कार?’—तीखी होकर फूट पड़ती है। → पुत्र मन्दपाल के पास यथोचित उपासना करते हैं; मन्दपाल उन्हें आश्वस्त/स्थिर करने को उद्यत होता है, और संकट के बाद परिवार का पुनर्मिलन घटित होता है। → पुत्रों की ओर से जरिता को लेकर कोई स्पष्ट निर्णय-वचन नहीं—वे न साधु कहते हैं, न असाधु; संबंधों का अंतिम संतुलन अगले प्रसंग पर टिका रहता है।
Shlokas
Verse 1
अत--#क्रत द्वात्रिशर्दाधिकद्विशततमो< ध्याय: मन्दपालका अपने बाल-बच्चोंसे मिलना वैशम्पायन उवाच मन्दपालो5पि कौरव्य चिन्तयामास पुत्रकान् | उक्त्वापि च स तिग्मांशुं नैव शर्माधिगच्छति
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ສືບສາຍກຸຣຸ, ມັນດະປາລະ ກໍຖືກຄວາມກັງວົນເຜົາໃຈ ເພາະລູກນ້ອຍຂອງຕົນ. ແມ່ນແຕ່ເຂົາໄດ້ວອນຂໍພຣະເທວະໄຟອັນລຸກໂຊນ ໃຫ້ຄຸ້ມຄອງພວກເຂົາແລ້ວ ແຕ່ໃຈຂອງເຂົາກໍບໍ່ອາດບັນລຸຄວາມສະຫງົບໄດ້»
Verse 2
स तप्यमान: पुत्रार्थे लपितामिदमब्रवीत् | कथं नु शक्ता: शरणे लपिते मम पुत्रका:,पुत्रोंके लिये संतप्त होते हुए वे लपितासे बोले--“लपिते! मेरे बच्चे अपने घोंसलेमें कैसे बच सकेंगे?
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຖືກຄວາມຮ້ອນຮົນເພາະລູກຫຼານບີບຄັ້ນ, ເຂົາໄດ້ກ່າວກັບ ລະປິຕາ ວ່າ: «ໂອ ລະປິຕາ, ລູກນ້ອຍໆຂອງຂ້າຈະຢູ່ລອດໃນທີ່ພັກພິງ—ໃນຮັງ—ຂອງພວກເຂົາໄດ້ແນວໃດ?»
Verse 3
वर्धमाने हुतवहे वाते चाशु प्रवायति । असमर्था विमोक्षाय भविष्यन्ति ममात्मजा:,“जब अग्निका वेग बढ़ेगा और हवा तीव्र गतिसे चलने लगेगी, उस समय मेरे बच्चे अपनेको आगसे बचानेमें असमर्थ हो जायाँगे
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອໄຟແຮງຂຶ້ນ ແລະລົມພັດໄວຢ່າງຮຸນແຮງ ລູກນ້ອຍຂອງຂ້າຈະບໍ່ສາມາດຫຼຸດພົ້ນໄດ້—ບໍ່ອາດໜີພົ້ນຈາກແປວໄຟ».
Verse 4
कथं त्वशक्ता त्राणाय माता तेषां तपस्विनी । भविष्यति हि शोकार्ता पुत्रत्राणमपश्यती
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ແມ່ຜູ້ຖືຕະປະຂອງເຂົາເຈົ້າ ກໍອ່ອນແຮງບໍ່ສາມາດປົກປ້ອງໄດ້ເອງ; ນາງຈະຊ່ວຍລູກໄດ້ແນວໃດ? ເມື່ອບໍ່ເຫັນທາງໃດເລີຍສໍາລັບການພົ້ນໄພຂອງລູກຊາຍ, ນາງຈະຖືກຄວາມໂສກຄອບງໍາແນ່ນອນ».
Verse 5
कथमुडुयने5शक्तान् पतने च ममात्मजान् | संतप्यमाना बहुधा वाशमाना प्रधावती
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ລູກນ້ອຍຂອງຂ້າ ບໍ່ສາມາດບິນໄດ້ ແມ່ນແຕ່ກະພືກປີກກໍບໍ່ໄດ້. ເມື່ອເຫັນເຂົາເຈົ້າຢູ່ໃນສະພາບນັ້ນ, ຈະຣິຕາຈະຖືກຄວາມເຈັບໃຈເຜົາໄໝ້, ຮ້ອງໄຫ້ຊໍ້າໆ ແລະວິ່ງວຸ່ນວາຍດ້ວຍຄວາມທຸກ».
Verse 6
जरितारि: कथं पुत्र: सारिसृकक: कथं च मे । स्तम्बमित्र: कथं द्रोण: कथं सा च तपस्विनी
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ລູກຊາຍຂອງຂ້າ ຈະຣິຕາຣິ ເປັນແນວໃດ? ແລ້ວ ສາຣິສຣຶກະ ຂອງຂ້າເປັນແນວໃດ? ສຕັມພະມິຕຣະ ແລະ ໂດຣະນະ ຢູ່ໃນສະພາບໃດ? ແລະນາງຜູ້ຖືຕະປະນັ້ນ—ຈະຣິຕາ—ຢູ່ໃນພາວະໃດ?»
Verse 7
लालप्यमानं तमृषिं मन्दपालं तथा वने । लपिता प्रत्युवाचेदं सासूयमिव भारत,भारत! मन्दपाल मुनि जब इस प्रकार वनमें (अपनी स्त्री एवं बच्चोंके लिये) विलाप कर रहे थे, उस समय लपिताने ईर्ष्यापूर्वक कहा--
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພາຣະຕະ! ເມື່ອລະສີ ມັນດະປາລະ ຄໍາຄວນຮ້ອງໄຫ້ຢູ່ໃນປ່າ ອາໄລຫາເມຍແລະລູກ, ລະປິຕາ ກໍຕອບກັບດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາທີ່ຄ້າຍມີຄວາມອິດສາ.»
Verse 8
न ते पुत्रेष्ववेक्षास्ति यानृषीनुक्तवानसि । तेजस्विनो वीर्यवन्तो न तेषां ज्वलनादू भयम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເຈົ້າບໍ່ຈໍາເປັນຕ້ອງກັງວົນເລື່ອງການເບິ່ງແຍງລູກຊາຍຂອງເຈົ້າ. ບັນດາລະສີທີ່ເຈົ້າໄດ້ອ້າງນາມນັ້ນ ລ້ວນມີລັດສະໝີແລະພະລັງອັນກ້າແຂງ; ພວກເຂົາບໍ່ມີຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ໄຟທີ່ລຸກໂຊນເລີຍ».
Verse 9
त्वयाग्नौ ते परीताश्ष स्वयं हि मम संनिधौ । प्रतिश्रुतं तथा चेति ज्वलनेन महात्मना,“मेरे पास ही तुमने अग्निदेवको स्वयं अपने पुत्र सौंपे थे और उन महात्मा अग्निने भी उनकी रक्षाके लिये प्रतिज्ञा की थी
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຕໍ່ໜ້າຂ້າເອງ ເຈົ້າໄດ້ມອບລູກຊາຍເຫຼົ່ານັ້ນໃຫ້ແກ່ພຣະອັກນິເທວະໂດຍຕົນເອງ; ແລະພຣະເຈົ້າແຫ່ງໄຟຜູ້ມີໃຈກວ້າງໃຫຍ່ນັ້ນ ກໍໄດ້ໃຫ້ຄໍາສັນຍາຈະປົກປ້ອງພວກເຂົາ. ດັ່ງນັ້ນ ຄໍາສັນຍານັ້ນເປັນຄໍາປະກາດທີ່ເຮັດຢ່າງເປີດເຜີຍ ບໍ່ອາດຖືກລະເລີຍໄດ້».
Verse 10
लोकपालो न तां वाचमुकक्त्वा मिथ्या करिष्यति । समक्ष बन्धुकृत्ये न तेन ते स्वस्थ मानसम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງເປັນໂລກະປາລະ—ຜູ້ພິທັກໂລກ. ເມື່ອໃຫ້ຄໍາແລ້ວ ຈະບໍ່ເຮັດໃຫ້ຄໍານັ້ນເປັນຄໍາຕົວະ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ມີໃຈສະຫງົບເອີຍ ຈົ່ງໃຫ້ໃຈເຈົ້າຢູ່ຢ່າງສະບາຍ: ພຣະອົງຈະບໍ່ຂາດຕໍ່ໜ້າທີ່ຕໍ່ຍາດພີ່ນ້ອງ—ໂດຍສະເພາະການປົກປ້ອງລູກຂອງຕົນ—ທີ່ເຮັດຢ່າງເປີດເຜີຍ ແລະບໍ່ມີການຫລອກລວງ».
Verse 11
तामेव तु ममामित्रां चिन्तयन् परितप्यसे । ध्रुवं मयि न ते स्नेहो यथा तस्यां पुराभवत्
«ເຈົ້າກໍາລັງຮ້ອນຮົ່ມດ້ວຍຄວາມກັງວົນ ເພາະຄິດແຕ່ນາງຜູ້ນັ້ນ—ຄູ່ປະລະ ແລະສັດຕູຂອງຂ້າ. ແນ່ນອນ ເຈົ້າບໍ່ມີຄວາມຮັກຕໍ່ຂ້າ ເທົ່າກັບທີ່ເຈົ້າເຄີຍມີຕໍ່ນາງໃນອະດີດ».
Verse 12
न हि पक्षवता न्याय्यं निःस्नेहेन सुहृज्जने । पीड्यमान उपद्रष्टूं शक्तेनात्मा कथंचन
«ຜູ້ທີ່ມີພວກພ້ອມຊ່ວຍໜຸນ ແລະມີກໍາລັງ ບໍ່ຄວນເປັນຄົນບໍ່ມີຄວາມຮັກຕໍ່ມິດສະຫາຍຜູ້ໃກ້ຊິດ; ແລະເມື່ອເຫັນຍາດພີ່ນ້ອງຂອງຕົນຖືກທຸກທໍລະມານ ກໍບໍ່ອາດຈະຢືນເບິ່ງຢ່າງເຉີຍເມີຍໄດ້; ນັ້ນບໍ່ແມ່ນຄວາມຖືກຕ້ອງແຕ່ຢ່າງໃດ».
Verse 13
गच्छ त्वं जरितामेव यदर्थ परितप्यसे । चरिष्याम्यहमप्येका यथा कुपुरुषाश्रिता
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ບັດນີ້ ເຈົ້າຈົ່ງໄປຫາ ຈະຣິຕາ ນາງເອງ—ນາງຜູ້ທີ່ເຮັດໃຫ້ເຈົ້າຮ້ອນໃຈດ້ວຍຄວາມທຸກ. ສ່ວນຂ້ອຍ ຂ້ອຍຈະພະເດີນຢູ່ຜູ້ດຽວ ເຫມືອນແມ່ຍິງຜູ້ຕ້ອງພຶ່ງພາຊາຍຊົ່ວ».
Verse 14
मन्दपाल उवाच नाहमेवं चरे लोके यथा त्वमभिमन्यसे । अपत्यहेतोर्विचरे तच्च कृच्छूगतं मम
ມັນດະປາລະ ກ່າວວ່າ: «ຂ້ອຍບໍ່ໄດ້ພະເດີນໃນໂລກນີ້ດ້ວຍໃຈຄິດຢ່າງທີ່ເຈົ້າເຂົ້າໃຈ. ຂ້ອຍພະເດີນເພື່ອລູກຫຼານເທົ່ານັ້ນ—ແລະລູກຂອງຂ້ອຍນັ້ນເອງ ກໍຕົກຢູ່ໃນຄວາມລຳບາກແລ້ວ».
Verse 15
भूतं हित्वा च भाव्यर्थे योडवलम्बेत् स मन्दधी: । अवमन्येत तं लोको यथेच्छसि तथा कुरु
ມັນດະປາລະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດປະຖິ້ມສິ່ງທີ່ມີຢູ່ແລ້ວ ແລ້ວໄປຍຶດຕິດກັບສິ່ງທີ່ເປັນແຕ່ຄວາມຫວັງໃນອະນາຄົດ ຜູ້ນັ້ນແມ່ນຄົນປັນຍາຕ່ຳ. ຊາວໂລກຈະດູໝິ່ນເຂົາ. ດັ່ງນັ້ນ ເຈົ້າປາດຖະນາຢ່າງໃດ ກໍຈົ່ງເຮັດຕາມນັ້ນ».
Verse 16
एष हि प्रज्वलन्नग्निर्लेलिहानो महीरुहान् । आगविग्ने हृदि संतापं जनयत्यशिवं मम,यह प्रज्वलित आग सारे वृक्षोंको अपनी लपटोंमें लपेटती हुई मेरे उद्विग्न हृदयमें अमंगलसूचक संताप उत्पन्न कर रही है
ມັນດະປາລະ ກ່າວວ່າ: «ເບິ່ງເຖີດ—ໄຟນີ້ກຳລັງລຸກໂຊນ ລີ້ນໄຟລະບາຍໄປລີ້ນກິນຕົ້ນໄມ້ທັງຫຼາຍ. ໃນໃຈຂ້ອຍທີ່ສັ່ນຫວາດຕໍ່ໄຟນັ້ນ ມັນກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມຮ້ອນຮົ່ມອັນເປັນລາງຮ້າຍ—ຄວາມທຸກອັນອັບມົງຄົນ».
Verse 17
वैशम्पायन उवाच तस्माद् देशादतिक्रान्ते ज्वलने जरिता पुन: । जगाम पुत्रकानेव त्वरिता पुत्रगृद्धिनी
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອພຣະອັກນິໄດ້ເຄື່ອນຜ່ານພົ້ນຈາກບ່ອນນັ້ນແລ້ວ ຈະຣິຕາ—ຜູ້ຖືກຄວາມອາລົມຄິດຮອດລູກຊາຍຂັບດັນ—ກໍຮີບຮ້ອນກັບໄປຫາລູກນ້ອຍໆຂອງນາງອີກ ເຫມືອນແມ່ຜູ້ຮີບໄປຫາລູກຂອງຕົນ.
Verse 18
सा तान् कुशलिन: सर्वान् विमुक्ताज्जातवेदस: । रोखूयमाणान् ददृशे वने पुत्रान् निरामयान्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ນາງໄດ້ເຫັນລູກຊາຍທັງຫມົດນັ້ນປອດໄພ ແລະ ສະບາຍດີ ພົ້ນຈາກໄຟອັນລຸກໂຊນ. ບໍ່ຖືກທຸກຂ໌ໃດໆກະທົບ ພວກເຂົາຢູ່ໃນປ່າ ຮ້ອງເອີ້ນດັງໆ—ຍັງມີຊີວິດ, ແຂງແຮງ, ແລະ ພົ້ນພິບັດ.
Verse 19
अश्रूणि मुमुचे तेषां दर्शनात् सा पुनः पुनः । एकैकश्येन तान् सर्वान् क्रोशमानान्वपद्यत,उन्हें बार-बार देखकर वह नेत्रोंसे आँसू बहाने लगी और बारी-बारीसे पुकारकर वह सभी बच्चोंसे मिली
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອເຫັນພວກເຂົາ ນາງກໍ່ປ່ອຍນ້ຳຕາລົງຊ້ຳໆ. ແລ້ວນາງໄດ້ເຂົ້າໄປຫາເດັກນ້ອຍເຫຼົ່ານັ້ນທີລະຄົນ ຜູ້ກຳລັງຮ້ອງເອີ້ນ ຕອບຮັບສຽງເຂົາ ແລະ ພົບພາກັນຕາມລຳດັບ—ຄວາມໂສກແລະຄວາມຮັກຂອງນາງໄຫຼລົ້ນໃນການກັບມາພົບກັນ.
Verse 20
ततो<भ्यगच्छत् सहसा मन्दपालो5पि भारत । अथ ते सर्व एवैनं नाभ्यनन्दंस्तदा सुता:,भारत! इतनेमें ही मन्दपाल मुनि भी सहसा वहाँ आ पहुँचे; किंतु उन बच्चोंमेंसे किसीने भी उस समय उनका अभिनन्दन नहीं किया
ຕໍ່ມາ ໂອ ພາຣະຕະ, ມັນດະປາລະ ມຸນີ ກໍ່ມາຮອດທີ່ນັ້ນຢ່າງກະທັນຫັນ. ແຕ່ໃນເວລານັ້ນ ລູກຊາຍທັງຫມົດບໍ່ມີໃຜຕ້ອນຮັບລາວເລີຍ—ເປັນສັນຍາວ່າ ສາຍສຳພັນທີ່ຕຶງຕັນ ແລະ ໜ້າທີ່ທີ່ບໍ່ຖືກປະຕິບັດ ອາດເຮັດໃຫ້ຄວາມຮັກຕາມທຳມະຊາດໃນຄອບຄົວເຢັນລົງໄດ້.
Verse 21
वे एक-एक बच्चेसे बोलते और जरिताको भी बारबार बुलाते, परंतु वे लोग उन मुनिसे भला या बुरा कुछ भी नहीं बोले
ພວກເຂົາເວົ້າກັບເດັກແຕ່ລະຄົນ ແລະ ເອີ້ນຫາ ຈາຣິຕາ ຊ້ຳໆ ດ້ວຍ; ແຕ່ຕໍ່ໜ້າມຸນີນັ້ນ ພວກເຂົາບໍ່ໄດ້ເວົ້າຫຍັງເລີຍ ທັງດີທັງຮ້າຍ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມສະຫງົບທີ່ລະມັດລະວັງ: ຄວາມໃສ່ໃຈຖືກມອບໃຫ້ແກ່ຜູ້ອ່ອນໄຫວ, ແຕ່ການຕັດສິນຕໍ່ນັກບວດຖືກປະວິ້ງໄວ້ໃນຄວາມເງີຍ.
Verse 22
मन्दपाल उवाच ज्येष्ठ: सुतस्ते कतम: कतमस्तस्य चानुज: । मध्यम: कतमश्नचैव कनीयान् कतमश्च ते,मन्दपालने पूछा-्रिये! तुम्हारा ज्येष्ठ पुत्र कौन है, उससे छोटा कौन है, मझला कौन है और सबसे छोटा कौन है?
ມັນດະປາລະ ກ່າວວ່າ: “ແມ່ຍິງເອີຍ, ໃນບັນດາລູກຊາຍຂອງເຈົ້າ ຜູ້ໃດແມ່ນຜູ້ໃຫຍ່ສຸດ? ຜູ້ໃດແມ່ນຜູ້ທີ່ອ່ອນກວ່າເຂົາ? ຜູ້ໃດແມ່ນຄົນກາງ, ແລະ ຜູ້ໃດແມ່ນຜູ້ນ້ອຍສຸດ?”
Verse 23
एवं ब्रुवन्तं दुःखार्त कि मां न प्रतिभाषसे । कृतवानपि हि त्यागं नैव शान्तिमितो लभे
ມັນດະປາລາ ຜູ້ຖືກຄວາມໂສກເສົ້າບີບຄັ້ນ ກ່າວວ່າ: «ໃນຄວາມທຸກທໍລະມານນີ້ ຂ້ອຍເວົ້າກັບເຈົ້າ ເປັນຫຍັງເຈົ້າຈຶ່ງບໍ່ຕອບ? ແມ່ນແທ້ ຂ້ອຍເຄີຍລະທິ້ງເຈົ້າ ແຕ່ເມື່ອອອກຈາກບ່ອນນີ້ແລ້ວ ຂ້ອຍກໍບໍ່ໄດ້ພົບຄວາມສະຫງົບໃຈ»។
Verse 24
जरितोवाच कि नु ज्येष्ठेन ते कार्य किमनन्तरजेन ते । कि वा मध्यमजातेन कि कनिष्ठेन वा पुन:
ຈະຣິຕາ ກ່າວວ່າ: «ເຈົ້າມີທຸລະຫຍັງກັບລູກຊາຍຄົນໃຫຍ່ຂອງຂ້ອຍ? ເຈົ້າຕ້ອງການຫຍັງກັບຄົນທີ່ເກີດຕາມຫຼັງ? ແລະກັບຄົນກາງ—ຫຼືກັບຄົນນ້ອຍສຸດ—ເຈົ້າຈະເອົາຫຍັງອີກ?»
Verse 25
यां त्वं मां सर्वतो हीनामुत्सूज्यासि गत: पुरा । तामेव लपितां गच्छ तरुणीं चारुहासिनीम्,पहले तुम मुझे सबसे हीन समझकर त्यागकर जिसके पास चले गये थे, उसी मनोहर मुसकानवाली तरुणी लपिताके पास जाओ
ມັນດະປາລາ ກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງກັບໄປຫາ ລະປິຕາ ນາງສາວຜູ້ຍິ້ມງາມ—ນາງນັ້ນແຫຼະທີ່ເຈົ້າເຄີຍລະທິ້ງຂ້ອຍ ໂດຍເຫັນຂ້ອຍຕໍ່າຕ້ອຍທຸກດ້ານ»។
Verse 26
मन्दपाल उवाच न ्त्रीणां विद्यते किंचिदमुत्र पुरुषान्तरात् । सापत्नकमृते लोके नान्यदर्थविनाशनम्
ມັນດະປາລາ ກ່າວວ່າ: «ສໍາລັບແມ່ຍິງ ໃນໂລກໜ້າ ບໍ່ມີສິ່ງໃດທີ່ທໍາລາຍຄວາມຜາສຸກອັນສູງສຸດ ນອກຈາກການໄປພົວພັນກັບຊາຍອື່ນ. ນອກຈາກຄວາມອິດສາ ແລະການແຂ່ງຂັນຂອງເມຍຮ່ວມ ບໍ່ມີສິ່ງອື່ນໃດໃນໂລກນີ້ທີ່ທໍາລາຍຄຸນຄ່າສູງສຸດຂອງນາງ»។
Verse 27
वैराग्निदीपनं चैव भृशमुद्वेगकारि च | सुव्रता चापि कल्याणी सर्वभूतेषु विश्रुता
ມັນດະປາລາ ກ່າວວ່າ: «ສິ່ງນີ້ແທ້ໆແລ້ວ ຈຸດໄຟແຫ່ງຄວາມອາຄາດ ແລະເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມຫວັ່ນໄຫວຢ່າງແຮງ. ແມ່ນແຕ່ ອະຣຸນທະຕີ ຜູ້ເປັນມງຄົນ ໂດງດັງໃນຫມູ່ສັດທັງປວງ ແລະມັ່ນຄົງໃນວັດດີງາມ ກໍເຄີຍເກີດຄວາມສົງໄສຕໍ່ ມະຫາມຸນີ ວະສິດຖະ ຜູ້ມີໃຈບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງ ຜູ້ອຸທິດຕົນເພື່ອປະໂຫຍດຂອງນາງ ແລະສ່ອງສະຫວ່າງຢູ່ທ່າມກາງສັດຕະຣິຊີ. ເນື່ອງຈາກເຫດຢ່າງນີ້ ແມ່ນແຕ່ຕະປະສີຜູ້ອົດທົນນັ້ນ ກໍຖືກດູໝິ່ນ»។
Verse 28
अरुन्धती महात्मानं वसिष्ठ पर्यशशड्कत । विशुद्धभावमत्यन्तं सदा प्रियहिते रतम्
ມັນດະປາລາ ກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ ອະຣຸນທະຕີ ກໍເຄີຍເກີດຄວາມສົງໄສຕໍ່ ວະສິດຖະ ຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່—ຜູ້ມີຈິດບໍລິສຸດຢ່າງຫາທີ່ສຸດ ແລະ ມຸ່ງໝັ້ນຕໍ່ສິ່ງທີ່ເປັນທີ່ຮັກ ແລະ ເປັນປະໂຫຍດຢູ່ເສມອ. ຂໍ້ຄວາມນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ເມື່ອຄວາມສົງໄສເຂົ້າສູ່ໃຈ ມັນອາດເຮັດໃຫ້ຜູ້ມີຄຸນທຳກໍຕັດສິນຜິດຕໍ່ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ ແລະ ຄວາມຜິດໃນໃຈນັ້ນກໍເຮັດໃຫ້ຄວາມສະຫວ່າງ ແລະ ປັນຍາຈຳແນກຂອງຕົນມົວມົນລົງ.
Verse 29
सप्तर्षिमध्यगं धीरमवमेने च त॑ मुनिम् । अपध्यानेन सा तेन धूमारुणसमप्रभा । लक्ष्यालक्ष्या नाभिरूपा निमित्तमिव पश्यति
ມັນດະປາລາ ກ່າວວ່າ: ນາງຍັງໄດ້ດູໝິ່ນມຸນີຜູ້ໝັ້ນຄົງ ຜູ້ນັ່ງຢູ່ກາງຫມູ່ສັບຕະຣິສີ. ເນື່ອງຈາກການຄິດຄຳນຶງອັນອັບມົງຄົນນັ້ນ ຄວາມສະຫວ່າງຂອງນາງກໍມົວມົນ ດັ່ງຄວັນ ແລະ ສີແດງຂອງໄຟ. ບັດນີ້ ບາງຄັ້ງກໍເຫັນ ບາງຄັ້ງກໍບໍ່ເຫັນ—ບໍ່ງາມດັ່ງເກົ່າ—ນາງເຄື່ອນໄຫວໄປມາ ດັ່ງກັບເປັນລາງບອກເຫດເອງ.
Verse 30
अपत्यहेतो: सम्प्राप्तं तथा त्वमपि मामिह । इष्टमेवं गते हि त्वं सा तथैवाद्य वर्तते
ມັນດະປາລາ ກ່າວວ່າ: “ຂ້ອຍມາທີ່ນີ້ເພື່ອເຫດແຫ່ງລູກຫຼານ; ແຕ່ເຈົ້າກໍຍັງດູໝິ່ນຂ້ອຍ. ແລະເມື່ອສິ່ງທີ່ເຈົ້າປາຖະໜາໄດ້ບັນລຸແລ້ວ ເຈົ້າກໍຍັງປະພຶດຕໍ່ຂ້ອຍດ້ວຍຄວາມສົງໄສ—ເຊັ່ນດຽວກັບ ລະປິຕາ ທີ່ຍັງປະພຶດຢູ່ໃນມື້ນີ້.”
Verse 31
न हि भार्येति विश्वास: कार्य: पुंसा कथंचन । न हि कार्यमनुध्याति नारी पुत्रवती सती
ມັນດະປາລາ ກ່າວວ່າ: “ບຸລຸດບໍ່ຄວນໄວ້ໃຈຍິງ ໂດຍອ້າງແຕ່ວ່າ ‘ນາງແມ່ນເມຍຂອງຂ້ອຍ’ ບໍ່ວ່າກໍລະນີໃດ. ເພາະເມື່ອນາງເປັນແມ່ຂອງລູກຊາຍແລ້ວ ນາງບໍ່ໄດ້ໃສ່ໃຈຢ່າງໝັ້ນຄົງຕໍ່ໜ້າທີ່ຂອງນາງ (ເຊັ່ນ ການປະຄອງຮັບໃຊ້ຜົວ).”
Verse 32
वैशम्पायन उवाच ततस्ते सर्व एवैनं पुत्रा: सम्यगुपासते । स च तानात्मजानू् सर्वानाश्चवासयितुमुद्यतः
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຫຼັງຈາກນັ້ນ ລູກຊາຍທັງຫມົດນັ້ນໄດ້ມາຊຸມຮອບລາວ ດ້ວຍການປະຄອງຕົນຢ່າງຖືກຄວນ. ແລະທ່ານ—ພໍ່ຂອງເຂົາເຈົ້າ, ມຸນີ—ກໍຕຽມຈະປອບໂຍນ ແລະ ໃຫ້ຄວາມໝັ້ນໃຈແກ່ລູກທຸກຄົນ ດ້ວຍຖ້ອຍຄຳແຫ່ງຄວາມເຊື່ອມັ່ນ ແລະ ຄວາມເມດຕາ.
Verse 231
लालप्यमानमेकैकं जरितां च पुन: पुनः । न चैवोचुस्तदा किंचित् तमृषिं साध्वसाधु वा
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອລະສີນັ້ນຄົງຄວນຮ້ອງໄຫ້ຄ່ຳຄວນ—ທີ່ນີ້ທີ່ນັ້ນ—ແລະເອີ້ນຫາ ຈະຣິຕາ ຊ້ຳໆ ອີກເທື່ອຫຼາຍເທື່ອ, ໃນເວລານັ້ນ ພວກເຂົາກໍບໍ່ໄດ້ເວົ້າຫຍັງເລີຍຕໍ່ລະສີນັ້ນ—ບໍ່ທັງຄຳຊົມ ແລະບໍ່ທັງຄຳຕຳນິ.
Verse 232
इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि मयदर्शनपर्वणि शार्कहकोपाख्याने द्वात्रिंशयदधिकद्धिशततमो<ध्याय:
ດັ່ງນັ້ນ ຈຶ່ງສິ້ນສຸດ ບົດທີ 232 ໃນ ອາດິປະຣະວະ ແຫ່ງ «ສຣີມະຫາພາຣະຕະ», ຢູ່ໃນພາກທີ່ເອີ້ນວ່າ «ມະຍະດັຣຊະນະປະຣະວະ», ໃນອະນຸນິທານທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ «ຕອນສາຣກະກະ».
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.