Adhyaya 222
Jarītā–Śārṅgā-saṃvāda: Ākhu-haraṇa and the Approach of Agni (आखुहरणं अग्न्यागमनश्च)
Upa-parva: Khāṇḍava-dāha (Mandapāla–Śārṅgā Episode)
This chapter presents a dialogue between Jarītā and the Śārṅgā chicks in the Khāṇḍava setting. The chicks report a perceived threat: a hawk has seized a mouse from the burrow’s vicinity, and they fear that further dangers may follow; uncertainty itself is described as more lethal than a known danger. Jarītā replies with corrective counsel, asserting that a death feared through suspicion can feel worse than a death known with certainty, and advises them to act according to propriety. She then provides eyewitness testimony: she saw the hawk seize the mouse near the burrow, followed the hawk in flight, and even uttered a benediction as it carried away what she frames as a hostile presence. After the hawk consumes the prey, she returns and instructs the chicks to re-enter the burrow confidently, emphasizing that the mouse was removed without doubt. The chicks remain skeptical, warning against false reassurance when knowledge is confused and questioning why she bears responsibility for them. They propose an alternative: they will enter the fire to attain auspicious realms, and if fire does not burn them, she may return. The narrator (Vaiśaṃpāyana) closes this unit by describing Śārṅgī leaving the chicks in Khāṇḍava to seek a safe place away from Agni, after which the blazing fire approaches the location of Mandapāla’s offspring.
Chapter Arc: खाण्डववन के समीप खड़े विश्वविख्यात वीर अर्जुन और वासुदेव के सामने एक अतिभोजी ब्राह्मण भिक्षा माँगता है—पर उसकी ‘तृप्ति’ साधारण अन्न से नहीं, किसी असाध्य कर्म से होने वाली है। → ब्राह्मण अपने असली अभिप्राय को खोलता है: वह पावक (अग्निदेव) है और खाण्डववन को अपना ‘अन्न’ मानकर दग्ध करना चाहता है। पर पूर्व प्रयासों में इन्द्र ने वर्षा से अग्नि को बार-बार शांत किया; अतः अग्नि को ऐसे सहायक चाहिए जो अस्त्रविद्या से इन्द्र-प्रतिरोध कर सकें। अर्जुन-कृष्ण के सामने प्रश्न खड़ा होता है—क्या वे देवताओं के विरुद्ध खड़े होकर एक वन-दाह में सहायक बनें? → अग्निदेव स्पष्ट प्रतिज्ञा करता है कि वह ‘दाव’ रूप से खाण्डव को भस्म करेगा और अर्जुन-कृष्ण से उसी हेतु सहायता माँगता है; यह क्षण देव-मानव संधि को निर्णायक बनाता है—अग्नि का आग्रह, इन्द्र का संभावित विरोध, और दोनों वीरों की स्वीकृति/प्रतिबद्धता की दहलीज़। → अग्नि सान्त्वना-प्रार्थना के साथ अपना कार्यार्थ निवेदन दृढ़ करता है और सहायता की शर्तें/आवश्यकता स्पष्ट करता है—यह अध्याय ‘याचना’ और ‘उद्देश्य-प्रकटीकरण’ को पूर्ण कर अगले अध्याय के वास्तविक दाह-प्रसंग की भूमि तैयार करता है। → खाण्डववन के जलते ही वहाँ के निवासी अग्नि को बुझाने का परम प्रयत्न करेंगे और इन्द्र का प्रतिरोध अवश्य उठेगा—अब प्रश्न यह है कि अर्जुन-कृष्ण किस प्रकार अग्नि के दाह को अजेय बनाएँगे?
Shlokas
Verse 1
हि 770 08 (0) हि. 7 मी 7 द्वाविशर्त्याधेकद्विशततमो< ध्याय: अग्निदेवका खाण्डववनको जलानेके लिये श्रीकृष्ण और अर्जुनसे सहायताकी याचना करना
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ທ່ານໄດ້ເວົ້າກັບ ອາຈຸນະ ແລະ ວາສຸເທວະ (ກຣິດສະນະ) ຜູ້ເປັນຊາດວະຕະ—ວິລະຊົນທັງສອງທີ່ໂດ່ງດັງໃນໂລກ—ໃນຂະນະທີ່ພວກເຂົາຢືນຢູ່ໃກ້ປ່າຄານະດະວະ.
Verse 2
ब्राह्मणो बहुभोक्तास्मि भुड्जेडपरिमितं सदा । भिक्षे वार्ष्णेयपार्थो वामेकां तृप्तिं प्रयच्छतम्
«ຂ້ອຍເປັນພຣາຫມັນຜູ້ກິນຫຼາຍ; ຂ້ອຍກິນອາຫານບໍ່ມີຂອບເຂດເສມອ. ໂອ ວາຣະສ໌ນເນຍ (ກຣິດສະນະ) ແລະ ປາຣຖະ (ອາຈຸນະ), ມື້ນີ້ຂ້ອຍຂໍທານຈາກພວກເຈົ້າທັງສອງ—ຂໍໃຫ້ພວກເຈົ້າໃຫ້ຂ້ອຍອິ່ມໃນຄັ້ງດຽວ ໂດຍປ້ອນໃຫ້ຈົນພໍໃຈ».
Verse 3
वैशम्पायनजी कहते हैं-जनमेजय! उन ब्राह्मण-देवताने अर्जुन और सात्वतवंशी भगवान् वासुदेवसे
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ຈະນະເມຊະຍະ, ພຣາຫມັນຜູ້ມີລິດເທວະນັ້ນ ໄດ້ກ່າວກັບ ອາຈຸນະ ແລະ ວາສຸເທວະ ກຣິດສະນະ—ວິລະຊົນຜູ້ໂດ່ງດັງໃນໂລກ ທີ່ຢືນຢູ່ໃກ້ປ່າຄານະດະວະ. ເມື່ອທ່ານເວົ້າດັ່ງນັ້ນແລ້ວ, ກຣິດສະນະ ແລະ ພານະດະວະ ຕອບວ່າ: «ໂອ ພຣາຫມັນ, ດ້ວຍອາຫານຊະນິດໃດທ່ານຈຶ່ງຈະອິ່ມ? ພວກເຮົາທັງສອງຈະພະຍາຍາມຫາອາຫານນັ້ນໃຫ້ທ່ານ».
Verse 4
एवमुक्त: स भगवाननब्रवीत् तायुभौ ततः । भाषमाणौ तदा वीरौ किमन्नं क्रियतामिति
ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ພຣະອົງຜູ້ປະເສີດ (ອັກນິ) ຈຶ່ງເວົ້າກັບທັງສອງ. ໃນຂະນະທີ່ວິລະຊົນທັງສອງຍັງຖາມຊ້ຳໆວ່າ «ຈະຈັດອາຫານອັນໃດໃຫ້ທ່ານ?» ພຣະເທວະໄຟ ອັກນິ ຈຶ່ງຕອບພວກເຂົາດັ່ງນີ້.
Verse 5
ब्राह्मण उवाच नाहमन्न बुभुक्षे वै पावकं॑ मां निबोधतम् | यदन्नमनुरूपं मे तद् युवां सम्प्रयच्छतम्
ພຣາຫມັນກ່າວວ່າ: «ແທ້ຈິງແລ້ວ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຫິວອາຫານທົ່ວໄປ. ຈົ່ງຮູ້ວ່າຂ້າພະເຈົ້າແມ່ນໄຟ (ອັກນິ) ເອງ. ດັ່ງນັ້ນ ພວກເຈົ້າທັງສອງຈົ່ງຖວາຍແຕ່ “ອາຫານ” ທີ່ເໝາະກັບທາດຂອງຂ້າພະເຈົ້າ».
Verse 6
इदमिन्द्र: सदा दावं खाण्डवं परिरक्षति । न च शवक्नोम्यहं दग्धुं रक्ष्यमाणं महात्मना,इन्द्र सदा इस खाण्डववनकी रक्षा करते हैं। उन महामनासे सुरक्षित होनेके कारण मैं इसे जला नहीं पाता
ພຣາຫມັນກ່າວວ່າ: «ພຣະອິນທຣາຄຸ້ມຄອງປ່າຂານດະວະນີ້ຢູ່ເປັນນິດ ບໍ່ໃຫ້ໄຟກິນ. ເພາະຖືກຄຸ້ມຄອງໂດຍຜູ້ມີໃຈໃຫຍ່ນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງບໍ່ອາດເຜົາມັນໄດ້».
Verse 7
वसत्यत्र सखा तस्य तक्षक: पन्नग: सदा । सगणस्तत्कृते दावं परिरक्षति वज्ञभूत्,इस वनमें इन्द्रका सखा तक्षक नाग अपने परिवारसहित सदा निवास करता है। उसीके लिये वज्रधारी इन्द्र सदा इसकी रक्षा करते हैं
ພຣາຫມັນກ່າວວ່າ: «ທີ່ນີ້ມີຕັກສະກະ ພະນັງຄະ (ນາກ) ຜູ້ເປັນມິດຂອງພຣະອິນທຣາ ອາໄສຢູ່ເປັນນິດ ພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ. ເພາະເຂົານັ້ນ ພຣະອິນທຣາ ຜູ້ຖືວັຊຣະ ຈຶ່ງຄຸ້ມຄອງປ່ານີ້ຢູ່ເລື້ອຍໆ».
Verse 8
तत्र भूतान्यनेकानि रक्षतेडस्य प्रसड्भतः । तं॑ दिथक्षुर्न शकनोमि दग्धुं शक्रस्य तेजसा
ພຣາຫມັນກ່າວວ່າ: «ເນື່ອງຈາກຕັກສະກະນີ້ ພຣະອິນທຣາຍັງຄຸ້ມຄອງສັດມີຊີວິດອື່ນໆອີກຫຼາຍທີ່ອາໄສຢູ່ທີ່ນີ້. ດັ່ງນັ້ນ ດ້ວຍອານຸພາບຂອງສັກຣະ (ອິນທຣາ) ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງບໍ່ອາດເຜົາປ່ານີ້ໄດ້—ແມ່ນແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະເຜົາມັນຢູ່ເປັນນິດ».
Verse 9
स मां प्रज्वलितं दृष्टवा मेघाम्भोभि: प्रवर्षति । ततो दग्धुं न शकनोमि दिशधक्षुर्दावमीप्सितम्
ພຣາຫມັນກ່າວວ່າ: «ເມື່ອພຣະອິນທຣາເຫັນຂ້າພະເຈົ້າລຸກໄຟໂຊນ ພຣະອົງກໍໃຫ້ເມກຝົນຕົກລົງຢ່າງໜັກ. ດັ່ງນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະໃຫ້ໄຟແຜ່ໄປທຸກທິດ ແລະເຜົາປ່າຂານດະວະນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າກໍບໍ່ອາດກິນມັນດ້ວຍໄຟໄດ້».
Verse 10
स युवाभ्यां सहायाभ्यामस्त्रविदभ्यां समागत: । दहेयं खाण्डवं दावमेतदन्नं वृतं मया
ພຣະພຣາຫມັນໄດ້ກ່າວວ່າ: «ຂ້າພະເຈົ້າມາຫາທ່ານທັງສອງ ຜູ້ເປັນຜູ້ຊ່ວຍເຫຼືອຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ແລະເປັນຜູ້ຊໍານານໃນວິຊາອາວຸດ. ດ້ວຍກໍາລັງຊ່ວຍຂອງທ່ານ ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະເຜົາປ່າຂານດະວະ. ນີ້ແຫຼະແມ່ນ ‘ອາຫານ’ ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຂໍ ແລະໄດ້ເລືອກໄວ້».
Verse 11
युवां हुदकधारास्ता भूतानि च समन्तत: । उत्तमास्त्रविदौ सम्यक् सर्वतो वारयिष्यथ:
«ທ່ານທັງສອງເປັນຜູ້ຮູ້ຊໍານານໃນອາວຸດອັນສູງສຸດ. ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າເລີ່ມເຜົາປ່ານີ້ ຂໍໃຫ້ທ່ານທັງສອງກັ້ນຂວາງທັງສາຍນ້ໍາທີ່ຕົກລົງຈາກເທິງ ແລະສັດທັງຫຼາຍທີ່ຫນີອອກຈາກປ່ານີ້ໄປທຸກທິດ».
Verse 12
जनमेजय उवाच किमर्थ भगवानग्नि: खाण्डवं दग्धुमिच्छति । रक्ष्यमाणं महेन्द्रेण नानासत््वसमायुतम्
ຈະນະເມຊະຍະໄດ້ຖາມວ່າ: «ເພາະເຫດໃດ ພຣະເຈົ້າອັກນິ ເທວະແຫ່ງໄຟ ຈຶ່ງປາຖະໜາຈະເຜົາປ່າຂານດະວະ ທັງໆທີ່ມັນຖືກປົກປ້ອງໂດຍມະຫາອິນທຣະ ແລະເຕັມໄປດ້ວຍສັດມີຊີວິດຫຼາຍຊະນິດ?»
Verse 13
न होतत् कारणं ब्रह्मन्नल्पं सम्प्रतिभाति मे । यद् ददाह सुसंक्रुद्ध: खाण्डवं हव्यवाहन:
ຈະນະເມຊະຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣາຫມັນ, ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຫັນເຫດຜົນອັນນ້ອຍນິດ ຫຼືທຳມະດາໃດໆ ທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ ຮະວະຍະວາຫະນະ (ອັກນິ) ໂກດເກຣີຍວ ແລະເຜົາປ່າຂານດະວະທັງໝົດໃຫ້ເປັນຂີ້ເທົ່າ».
Verse 14
एतदू विस्तरशो ब्रह्माछ्छोतुमिच्छामि तत्त्वत: । खाण्डवस्य पुरा दाहो यथा समभवन्मुने,ब्रह्मन! मुने! पूर्वकालमें खाण्डववनका दाह जिस प्रकार हुआ, वह सब विस्तारके साथ मैं ठीक-ठीक सुनना चाहता हूँ
ຈະນະເມຊະຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣາຫມັນມຸນີ, ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະຟັງເລື່ອງນີ້ໃຫ້ລະອຽດຄົບຖ້ວນ ແລະຕາມຄວາມຈິງ—ວ່າໃນການກ່ອນ ການເຜົາປ່າຂານດະວະເກີດຂຶ້ນແນວໃດ».
Verse 15
वैशम्पायन उवाच शृणु मे ब्रुवतो राजन् सर्वमेतद् यथातथम् । यन्निमित्तं ददाहाग्नि: खाण्डवं पृथिवीपते
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ, ຈົ່ງຟັງຂ້າພະເຈົ້າເວົ້າ—ທຸກຢ່າງຕາມຄວາມເປັນຈິງດັ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນ. ໂອ ຈອມແຜ່ນດິນ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະເລົ່າເຫດອັນແທ້ຈິງທີ່ອັກນິເທວະໄດ້ເຜົາປ່າຄານດະວະ».
Verse 16
हन्त ते कथयिष्यामि पौराणीमृषिसंस्तुताम् । कथामिमां नरश्रेष्ठ खाण्डवस्य विनाशिनीम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ມາເຖີດ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະເລົ່ານິທານບູຮານອັນຖືກສັນລະເສີນໂດຍພວກລະສີ. ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນມະນຸດ, ເລື່ອງນີ້ເກືອບກັບການພິນາດຂອງປ່າຄານດະວະ».
Verse 17
पौराण: श्रूयते राजन् राजा हरिहयोपम: । श्वेतकिर्नाम विख्यातों बलविक्रमसंयुत:,राजन! सुना जाता है, प्राचीनकालमें इन्द्रके समान बल और पराक्रमसे सम्पन्न श्वेतकि नामके एक राजा थे
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ, ຕາມຕຳນານບູຮານເລົ່າກັນວ່າ ເຄີຍມີກະສັດຜູ້ໂດງດັງນາມ ສເວຕະກິ, ມີພະລັງແລະວິລະກຳ, ເທົ່າທຽມກັບພວກຮະຣິຫະຍະ».
Verse 18
यज्वा दानपतिर्धीमान् यथा नान्यो<स्ति कश्नन । ईजे च स महायजै: क्रतुभिश्चाप्तदक्षिणै:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງເປັນຜູ້ປະກອບຍັດ, ເປັນຈອມແຫ່ງການໃຫ້ທານ, ແລະເປັນຜູ້ມີປັນຍາ—ຈົນບໍ່ມີໃຜເທົ່າທຽມ. ພຣະອົງໄດ້ປະກອບຍັດໃຫຍ່ໆ ແລະພິທີກຣະຕຸຫຼາຍປະເພດ ໂດຍມອບດັກຊິນາ (dakṣiṇā) ຢ່າງພໍຄວນແລະອຸດົມແກ່ພຣາຫມະນຜູ້ປະກອບພິທີ».
Verse 19
तस्य नान्याभवद् बुद्धिर्दिवसे दिवसे नूप | सत्रे क्रियासमारम्भे दानेषु विविधेषु च
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ມື້ແລ້ວມື້ເລົ່າ, ໂອ ພະຣາຊາ, ໃນໃຈຂອງພຣະອົງບໍ່ມີຄວາມຄິດອື່ນໃດນອກຈາກຍັດແລະການໃຫ້ທານ. ພຣະອົງຈົ່ງຈົມຢູ່ໃນການເລີ່ມແລະການປະກອບສັດຣະ (satra) ແລະການໃຫ້ທານຫຼາຍປະເພດ».
Verse 20
ऋच्विग्भि: सहितो धीमानेवमीजे स भूमिप: । ततस्तु ऋत्विजश्चलास्य धूमव्याकुललोचना:,इस प्रकार वे बुद्धिमान नरेश ऋत्विजोंके साथ यज्ञ किया करते थे। यज्ञ करते-करते उनके ऋत्विजोंकी आँखें धूएँसे व्याकुल हो उठीं
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ດັ່ງນັ້ນ ພະຣາຊາຜູ້ມີປັນຍາ ໄດ້ປະກອບພິທີຍັດ ຮ່ວມກັບພຣາມຜູ້ປະກອບພິທີ (ṛtvij). ແຕ່ເມື່ອພິທີດໍາເນີນໄປ ພຣາມຜູ້ປະກອບພິທີນັ້ນ—ໃບໜ້າສັ່ນໄຫວ ແລະດວງຕາຖືກລົບກວນ—ກໍຖືກຄວັນຍັດອັນໜາແນ່ນັ້ນທໍາໃຫ້ລໍາບາກ.
Verse 21
कालेन महता खिन्नास्तत्यजुस्ते नराधिपम् | ततः प्रचोदयामास ऋत्विजस्तान् महीपति:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອເວລາຜ່ານໄປດົນນານ ພຣາມຜູ້ປະກອບພິທີເຫຼົ່ານັ້ນກໍເມື່ອຍລ້າ ແລະລະທິ້ງພະຣາຊາໄປ. ຕໍ່ມາ ພະຣາຊາໄດ້ເຊີນຊວນໃຫ້ເຂົາເຈົ້າກັບມາສືບຕໍ່ຍັດ; ແຕ່ພຣາມຜູ້ປະກອບພິທີທີ່ຖືກທໍາລາຍດ້ວຍຄວາມຍາວນານ—ທັງຕາແລະກາຍ—ບໍ່ກັບຄືນມາ. ໂດຍໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກເຂົາເຈົ້າ ພະຣາຊາຈຶ່ງແຕ່ງຕັ້ງພຣາມອື່ນເປັນຣຕວິຈ ແລະຮ່ວມກັບເຂົາເຈົ້າ ສໍາເລັດພິທີສັດຣະ (satra) ທີ່ກໍາລັງດໍາເນີນຢູ່ນັ້ນໃຫ້ຈົບສິ້ນ.
Verse 22
चक्षुविकलतां प्राप्ता न प्रपेदुश्च ते क्रतुम् । ततस्तेषामनुमते तदू विप्रैस्तु नराधिप:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ດວງຕາຂອງເຂົາເຈົ້າຈະອ່ອນແອລົງ ກໍບໍ່ໄດ້ລະທິ້ງພິທີກຣະຕຸ (ພິທີຍັດ) ນັ້ນ. ຕໍ່ມາ ໂດຍຄໍາຍິນຍອມຂອງເຂົາເຈົ້າ ໂອ ພະຣາຊາ, ພຣາມທັງຫຼາຍຈຶ່ງດໍາເນີນພິທີນັ້ນຕາມຄວນ.
Verse 23
तस्यैवं वर्तमानस्य कदाचित् कालपर्यये
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອພະຣາຊາດໍາລົງຢູ່ໃນວິຖີນັ້ນ ຢູ່ໃນຄັ້ງໜຶ່ງຕາມການຜັນຜວນຂອງກາລະ ຄວາມຕັ້ງໃຈໜຶ່ງເກີດຂຶ້ນໃນພຣະທັຍ: “ຂ້າພະເຈົ້າຈະເລີ່ມພິທີສັດຣະ (satra) ທີ່ດໍາເນີນຕໍ່ເນື່ອງເຕັມໜຶ່ງຮ້ອຍປີ.” ແຕ່ເຖິງຈະມີໃຈຮັກຍັດຢ່າງແຮງກ້າ ພະອົງກໍບໍ່ອາດຫາຣຕວິຈ (ṛtvij) ທີ່ຈໍາເປັນເພື່ອເລີ່ມພິທີໃຫຍ່ນັ້ນໄດ້.
Verse 24
सत्रमाहर्तुकामस्य संवत्सरशतं किल । ऋषत्विजो नाभ्यपद्यन्त समाहर्तु महात्मन:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເຂົາເວົ້າກັນວ່າ ເມື່ອພະຣາຊາຜູ້ມີໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ປາຖະໜາຈະສ້າງພິທີສັດຣະ (satra) ທີ່ຍາວນານໜຶ່ງຮ້ອຍປີ ບັນດາຣິຊີ-ພຣາມຜູ້ເປັນຣຕວິຈ (ṛtvija) ກໍບໍ່ຍິນຍອມຮັບເຮັດ ແລະບໍ່ຍອມເລີ່ມປະກອບພິທີໃຫ້ພະອົງ.
Verse 25
स च राजाकरोद् यत्नं महान्तं ससुह्ृज्जन: । प्रणिपातेन सान्त्वेन दानेन च महायशा:
ກະສັດຜູ້ມີກຽດສະຫງ່ານັ້ນ ພ້ອມດ້ວຍມິດສະຫາຍຜູ້ປາດຖະນາດີ ໄດ້ພາກພຽນຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງເພື່ອກິດການນີ້. ດ້ວຍການກົ້ມກາບຢ່າງຖ່ອມຕົນ ຄໍາປອບໂຍນ ແລະການໃຫ້ທານຕາມທີ່ພວກພຣາຫມັນປາດຖະນາ ພຣະອົງໄດ້ພະຍາຍາມຊັກຊວນພຣາຫມັນຜູ້ປະກອບພິທີໃຫ້ທໍາຍັດ; ແຕ່ພວກເຂົາກໍບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄວາມປາດຖະນາຂອງກະສັດຜູ້ມີອໍານາດນັ້ນສໍາເລັດ.
Verse 26
ऋत्विजो5नुनयामास भूयो भूयस्त्वतन्द्रित: । ते चास्य तमभिप्रायं न चक्कुरमितौजस:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ກະສັດນັ້ນບໍ່ຍອມເມື່ອຍ ໄດ້ພະຍາຍາມຊັກຊວນພຣາຫມັນຜູ້ປະກອບພິທີຢ່າງຊໍ້າໆ. ຄັ້ງແລ້ວຄັ້ງເລົ່າ ພຣະອົງກົ້ມກາບທີ່ຕີນ ເວົ້າຄໍາປອບໂຍນ ແລະໃຫ້ທານຕາມທີ່ພວກເຂົາປາດຖະນາ ເພື່ອຊັກຊວນໃຫ້ທໍາຍັດ; ແຕ່ພຣາຫມັນເຫຼົ່ານັ້ນບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເຈດຈໍານົງຂອງກະສັດຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍອໍານາດນັ້ນສໍາເລັດ ແລະຄວາມຕັ້ງໃຈຂອງພຣະອົງກໍຍັງບໍ່ສໍາເລັດ.
Verse 27
स चाश्रमस्थान् राजर्षिस्तानुवाच रुषान्वित: । यद्यहं पतितो विप्रा: शुश्रूषायां न च स्थित:
ແລ້ວພຣະອົງດ້ວຍຄວາມໂກດ ໄດ້ກ່າວກັບບັນດາຣາຊະຣິສີຜູ້ຢູ່ໃນອາສຣົມວ່າ: “ໂອ ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ, ຖ້າຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ຕົກຕໍ່າແທ້—ຖ້າຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຢືນຢັນໃນການຮັບໃຊ້ ແລະຄວາມເຄົາລົບຕໍ່ພວກທ່ານ—ເມື່ອນັ້ນ ເພາະເປັນຜູ້ຄວນຕໍານິ ຂ້າພະເຈົ້າກໍຄວນຖືກພວກທ່ານລະທິ້ງໂດຍໄວ. ແຕ່ຖ້າບໍ່ແມ່ນດັ່ງນັ້ນ ພວກທ່ານຢ່າໄດ້ຂັດຂວາງສັດທາ ແລະຄວາມຕັ້ງໃຈທີ່ເພີ່ມພູນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ໃນການໃຫ້ທໍາຍັດນີ້.”
Verse 28
आशा त्याज्यो5स्मि युष्माभिव्रहद्वाणैश्न जुगुप्सित: । तन्नार्ह थ क्रतुश्रद्धां व्याघातयितुमद्य ताम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ, ຖ້າຂ້າພະເຈົ້າກາຍເປັນຜູ້ຕົກຕໍ່າ ແລະຫັນຫຼັງຈາກການຮັບໃຊ້ພວກທ່ານ, ເມື່ອນັ້ນ ເພາະເປັນຜູ້ຄວນຕໍານິ ຂ້າພະເຈົ້າກໍຄວນຖືກພວກທ່ານລະທິ້ງໂດຍໄວ. ແຕ່ຖ້າບໍ່ແມ່ນດັ່ງນັ້ນ, ພວກທ່ານບໍ່ຄວນຂັດຂວາງໃນວັນນີ້ ສັດທາທີ່ເພີ່ມພູນຂອງຂ້າພະເຈົ້າໃນພິທີບູຊາ (ກຣະຕຸ).”
Verse 29
अस्थाने वा परित्यागं कर्तु मे द्विजसत्तमा: | प्रपन्न एव वो विप्रा: प्रसाद कर्तुमरह थ
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ, ບໍ່ຄວນເລີຍທີ່ພວກທ່ານຈະລະທິ້ງຂ້າພະເຈົ້າໂດຍບໍ່ມີເຫດອັນສົມຄວນ. ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ມາພຶ່ງພາພວກທ່ານແລ້ວ; ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ, ພວກທ່ານຄວນໂປດປານ ແລະມີເມດຕາກັບຂ້າພະເຈົ້າ.”
Verse 30
सान्त्वदानादिभिर्वाक्यैस्तत्त्वत: कार्यवत्तया । प्रसादयित्वा वक्ष्यामि यन्न: कार्य द्विजोत्तमा:
ໂອ ດວິຊະຜູ້ປະເສີດ! ດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາປອບໃຈ ແລະການສະເໜີຂອງຂວັນເປັນຕົ້ນ ພ້ອມດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາຈິງທີ່ເໝາະກັບກິດທີ່ຢູ່ຕໍ່ໜ້າ ຂ້າພະເຈົ້າຈະເຮັດໃຫ້ທ່ານທັງຫຼາຍເກີດຄວາມເມດຕາກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງກ່າວສິ່ງທີ່ພວກເຮົາຕ້ອງການ.
Verse 31
अथतवाहं परित्यक्तो भवद्धिर्देषकारणात् | ऋत्विजो<न्यान् गमिष्यामि याजनार्थ द्विजोत्तमा:,'द्विजोत्तमो! यदि आपलोगोंने द्वेषवश मुझे त्याग दिया तो मैं यह यज्ञ करानेके लिये दूसरे ऋत्विजोंके पास जाऊँगा'
ໂອ ດວິຊະຜູ້ປະເສີດ! ຖ້າທ່ານທັງຫຼາຍລະທິ້ງຂ້າພະເຈົ້າເນື່ອງຈາກຄວາມຊັງ ແລ້ວເພື່ອໃຫ້ພິທີຍັດນີ້ສໍາເລັດຖືກຕ້ອງ ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປຫາຣິຕວິຊະ (ພຣາຫມັນຜູ້ປະກອບພິທີ) ອື່ນໆ.
Verse 32
एतावदुक्त्वा वचन॑ विरराम स पार्थिव: । यदा न शेकू राजानं याजनार्थ परंतप
ເມື່ອກ່າວພຽງເທົ່ານັ້ນ ພຣະຣາຊາກໍຢຸດນິ່ງ. ແຕ່ເມື່ອພວກຣິຕວິຊະບໍ່ອາດຈັດພິທີຍັດໃຫ້ພຣະຣາຊາໄດ້ ພວກເຂົາກໍໂກດ ແລະເວົ້າກັບພຣະນະເຣນທຣະຜູ້ປະເສີດນັ້ນ.
Verse 33
ततस्ते याजकाः क्रुद्धास्तमूचुर्नूपसत्तमम् । तव कमण्यजसंर वै वर्तन्ते पार्थिवोत्तम
ຕໍ່ມາ ພວກຜູ້ປະກອບພິທີຍັດນັ້ນໂກດ ແລະກ່າວກັບພຣະຣາຊາຜູ້ປະເສີດວ່າ: “ໂອ ຜູ້ນໍາເຫນືອບັນດາຜູ້ປົກຄອງ! ພິທີຍັດຂອງທ່ານດໍາເນີນຕໍ່ເນື່ອງ ບໍ່ຂາດຕອນ.”
Verse 34
ततो वयं परिश्रान्ता: सततं कर्मवाहिन: । श्रमादस्मात् परिश्रान्तान् स त्वं नस्त्यक्तुमहसि
“ດັ່ງນັ້ນ ພວກເຮົາຜູ້ແບກຫາບພາລະກິດພິທີຢູ່ເປັນນິດ ຈຶ່ງເຫນື່ອຍລ້າຫຼາຍ. ຖືກກົດທັບດ້ວຍຄວາມເຫນື່ອຍນີ້ ແລະເມື່ອຍລ້າຢູ່ແລ້ວ ທ່ານບໍ່ຄວນລະທິ້ງພວກເຮົາ.”
Verse 35
बुद्धिमोहं समास्थाय त्वरासम्भावितोडनघ । गच्छ रुद्र सकाशं त्वं स हि त्वां याजयिष्यति
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂດຍຖືກຄວາມຫຼົງໃນປັນຍາປົກຄຸມ ແລະຖືກຄວາມຮີບຮ້ອນບໍ່ຮອບຄອບຜັກດັນ, ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ, ເຈົ້າອາດເລືອກຈະລະທິ້ງພວກເຮົາກໍໄດ້. ຈົ່ງໄປຫາພຣະຣຸດຣະ (Rudra) ໂດຍກົງ; ເພາະພຣະອົງນັ້ນແທ້ ຈະໃຫ້ພິທີຍັດຂອງເຈົ້າສຳເລັດ».
Verse 36
साधिक्षेपं वच: श्रुत्वा संक्रुद्धः श्वेतकिर्न॒प: । कैलासं पर्वतं गत्वा तप उग्र॑ समास्थित:
ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳຂອງພຣາຫມັນທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍການຕຳນິ, ພຣະຣາຊາ ສເວຕະກິ (Śvetaki) ກໍເກີດໂທສະຢ່າງແຮງ. ພຣະອົງໄດ້ໄປຍັງພູເຂົາ ໄກລາສ (Kailāsa) ແລະເຂົ້າສູ່ຕະປະສະອັນດຸຮ້າຍ.
Verse 37
आराधयन् महादेवं नियत: संशितब्रतः । उपवासपरो राजन् दीर्घकालमतिष्ठत,राजन! तीक्ष्ण व्रतका पालन करनेवाले राजा श्वेतकि मन-इन्द्रियोंके संयमपूर्वक महादेवजीकी आराधना करते हुए बहुत दिनोंतक निराहार खड़े रहे
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະຣາຊາ, ພຣະຣາຊາ ສເວຕະກິ ຜູ້ຍຶດຖືວຣະຕະ (vrata) ອັນເຂັ້ມງວດ ແລະໝັ້ນຄົງ, ໄດ້ບູຊາອາຣາທະນາ ພຣະມະຫາເທວະ (Mahādeva) ດ້ວຍໃຈແລະອິນທຣີຍທີ່ຖືກຝຶກຝົນ. ພຣະອົງອຸທິດຕົນໃນການອົດອາຫານ ແລະຢືນຢູ່ໂດຍບໍ່ຮັບອາຫານເປັນເວລາດົນ.
Verse 38
कदाचिद् द्वादशे काले कदाचिदपि षोडशे । आहारमकरोदू राजा मूलानि च फलानि च,वे कभी बारहवें दिन और कभी सोलहवें दिन फल-मूलका आहार कर लेते थे
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ບາງຄັ້ງໃນວັນທີ 12 ແລະບາງຄັ້ງກໍເຖິງວັນທີ 16, ພຣະຣາຊາຈຶ່ງຮັບອາຫານ—ດຳລົງຊີວິດດ້ວຍແຕ່ຮາກໄມ້ແລະໝາກໄມ້.
Verse 39
ऊर्ध्वबाहुस्त्वनिमिषस्तिष्ठन् स्थाणुरिवाचल: । षण्मासानभवद् राजा श्वेतकि: सुसमाहितः,दोनों बाहें ऊपर उठाकर एकटक देखते हुए राजा श्वेतकि एकाग्रचित हो छ: महीनोंतक टहूँठकी तरह अविचल भावसे खड़े रहे
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ພຣະຣາຊາ ສເວຕະກິ ຍົກແຂນທັງສອງຂຶ້ນສູງ ແລະຈ້ອງມອງໂດຍບໍ່ກະພິບຕາ, ຢືນນິ່ງດັ່ງຕໍໄມ້ ແລະໝັ້ນຄົງດັ່ງພູເຂົາ. ດັ່ງນັ້ນ ຕະຫຼອດຫົກເດືອນ ພຣະອົງຢູ່ໃນສະພາບຈິດທີ່ຮວບຮວມສົມບູນ.
Verse 40
त॑ तथा नृपशार्दूलं तप्यमानं महत् तप: । शंकर: परमप्रीत्या दर्शयामास भारत,भारत! उन नृपश्रेष्ठको इस प्रकार भारी तपस्या करते देख भगवान् शंकरने अत्यन्त प्रसन्न होकर उन्हें दर्शन दिया
ເມື່ອເຫັນ “ເສືອໃນຫມູ່ກະສັດ” ນັ້ນ ກໍາລັງບໍາເນັດຕະປະສະຍາອັນໜັກໜ່ວງ ພຣະສັງກະຣະ (ພຣະສິວະ) ຊົມຊື່ນຢ່າງຍິ່ງ ແລະໄດ້ປະທານການປາກົດພຣະອົງແກ່ເຂົາ—ໂອ ພາຣະຕະ!
Verse 41
उवाच चैनं भगवान् स्निग्धगम्भीरया गिरा । प्रीतो5स्मि नरशार्दूल तपसा ते परंतप,और स्नेहपूर्वक गम्भीर वाणीमें भगवानने उनसे कहा--'परंतप! नरश्रेष्ठ! मैं तुम्हारी तपस्यासे बहुत प्रसन्न हूँ
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ແລ້ວພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ຕັດກັບເຂົາ ດ້ວຍສຽງອ່ອນໂຍນແຕ່ຫນັກແນ່ນລຶກຊຶ້ງ: “ໂອ ຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ, ໂອ ເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ—ຕະປະສະຍາຂອງເຈົ້າໄດ້ເຮັດໃຫ້ເຮົາຊົມຊື່ນຢ່າງຍິ່ງ.”
Verse 42
वरं वृणीष्व भद्रं ते यं त्वमिच्छसि पार्थिव । एतच्छुत्वा तु वचन रुद्रस्यामिततेजस:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ຈົ່ງເລືອກພອນ—ຂໍໃຫ້ເປັນມົງຄຸນແກ່ເຈົ້າ—ສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ເຈົ້າປາດຖະໜາ, ໂອ ກະສັດ.” ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄໍາຂອງຣຸດຣະ ຜູ້ມີຣັດສະມີຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້…
Verse 43
यदि मे भगवान् प्रीत: सर्वलोकनमस्कृत:
ກະສັດກ່າວວ່າ: “ຖ້າພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ—ຜູ້ທົ່ວສັບພະໂລກນົບນ້ອມ—ພໍພຣະໄທຕໍ່ຂ້າພະອົງ, ຂໍໂອ ພຣະເທວະເທວະເອດ, ຈອມເທວະ, ຈົ່ງເສດັດມາດ້ວຍພຣະອົງເອງ ແລະປະກອບພິທີຍັດຍະຂອງຂ້າພະອົງ.” ເມື່ອພຣະສິວະໄດ້ຍິນຄໍານັ້ນ ກໍຊົມຊື່ນ ແລະຕັດດ້ວຍຮອຍຍິ້ມວ່າ—
Verse 44
स्वयं मां देवदेवेश याजयस्व सुरेश्वर । एतच्छुत्वा तु वचन राज्ञा तेन प्रभाषितम्
ກະສັດກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະເທວະເທວະເອດ, ໂອ ຈອມເທວະ, ຂໍໃຫ້ພຣະອົງປະກອບພິທີຍັດຍະໃຫ້ຂ້າພະອົງດ້ວຍພຣະອົງເອງ.” ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄໍາທີ່ກະສັດນັ້ນເວົ້າ…
Verse 45
नास्माकमेष विषयो वर्तते याजनं प्रति,“राजन! यज्ञ कराना हमारा काम नहीं है; परंतु तुमने यही वर माँगनेके लिये भारी तपस्या की है, अतः परंतप नरेश! मैं एक शर्तपर तुम्हारा यज्ञ कराऊँगा'
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ, ການນໍາພາປະກອບພິທີຍັດຍະ ບໍ່ແມ່ນໜ້າທີ່ໃນຂອບເຂດຂອງພວກເຮົາ. ແຕ່ພະອົງໄດ້ບໍາເນົາຕະປະຢ່າງຫນັກໜ່ວງ ເພື່ອຂໍພອນນີ້ໂດຍຈົງໃຈ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ, ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງມະນຸດ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະໃຫ້ພິທີຍັດຍະຂອງພະອົງສໍາເລັດ—ແຕ່ຕ້ອງມີເງື່ອນໄຂຫນຶ່ງ».
Verse 46
त्वया च सुमहत् तप्तं तपो राजन् वरार्थिना । याजयिष्यामि राजंस्त्वां समयेन परंतप
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ, ພະອົງໄດ້ບໍາເນົາຕະປະອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ເພື່ອຂໍພອນ. ແມ່ນແທ້ວ່າການນໍາພາພິທີຍັດຍະ ບໍ່ແມ່ນວິຊາຊີບປົກກະຕິຂອງຂ້າພະເຈົ້າ, ແຕ່ເນື່ອງຈາກພະອົງໄດ້ທໍາຕະປະຢ່າງເຂັ້ມງວດເພື່ອຄໍາຂໍນີ້, ຂ້າພະເຈົ້າຈະໃຫ້ພິທີຍັດຍະຂອງພະອົງສໍາເລັດ—ແຕ່ຕ້ອງຢູ່ໃນເງື່ອນໄຂທີ່ກໍານົດໄວ້, ໂອ ຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ».
Verse 47
रुद्र उ्वाच समा द्वादश राजेन्द्र ब्रह्मचारी समाहित: । सतत त्वाज्यधाराभिय॑दि तर्पयसेडनलम्
ຣຸດຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ, ຖ້າພະອົງດໍາລົງຢູ່ເປັນພຣະຫມະຈາຣິນ (brahmacārin) ຢ່າງມີວິໄນ, ມີຈິດໃຈໝັ້ນຄົງ ແລະສະຫງົບຮວບຮວມ ຕະຫຼອດສິບສອງປີເຕັມ, ແລະຖ້າພະອົງຫຼຽວລ້ຽງໄຟສັກສິດໃຫ້ອິ່ມໃຈຢູ່ເລື້ອຍໆ ດ້ວຍສາຍນ້ໍາເນີຍໃສ (ghee), ແລ້ວ (ຄໍາປະຕິຍານແລະການບູຊານັ້ນຈະໃຫ້ຜົນຕາມປາດຖະໜາ)».
Verse 48
एवमुक्तश्च रुद्रेण श्वेतकिर्मनुजाधिप:,भगवान् रुद्रके ऐसा कहनेपर राजा श्वेतकिने शूलयाणि शिवकी आज्ञाके अनुसार सारा कार्य सम्पन्न किया। बारहवाँ वर्ष पूर्ण होनेपर भगवान् महेश्वर पुन: आये
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຮັບຄໍາຊີ້ນໍາຈາກຣຸດຣະແລ້ວ, ພະຣາຊາ ສະເວຕະກິ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງມະນຸດ, ໄດ້ປະຕິບັດກິດທັງປວງໃຫ້ສໍາເລັດ ຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະສິວະຜູ້ມີພຣະພາກ. ເມື່ອປີທີສິບສອງຄົບຖ້ວນ, ພຣະມະເຫສະວະຣະ ຈອມເຈົ້າອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ກໍກັບມາອີກຄັ້ງ.
Verse 49
तथा चकार तत् सर्व यथोक्त शूलपाणिना । पूर्णे तु द्वादशे वर्षे पुनरायान्महेश्वर:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ພະຣາຊາໄດ້ປະຕິບັດທຸກຢ່າງຢ່າງຖືກຕ້ອງ ຕາມທີ່ສູລະປານິ (ພຣະສິວະ) ໄດ້ກ່າວໄວ້. ເມື່ອຄົບກໍານົດສິບສອງປີ, ພຣະມະເຫສະວະຣະ ກໍກັບມາອີກຄັ້ງ—ເພື່ອຊູ້ຊັດພະລັງທາງທໍາຂອງການເຊື່ອຟັງຄໍາບັນຊາອັນສັກສິດຢ່າງມັ່ນຄົງ ແລະຜົນສໍາເລັດຂອງການປະພຶດວິໄນອັນຍາວນານ.
Verse 50
दृष्टवैव च स राजानं शंकरो लोकभावन: । उवाच परमप्रीत: श्वेतकिं नृपसत्तमम्,सम्पूर्ण लोकोंकी उत्पत्ति करनेवाले भगवान् शंकर नृपश्रेष्ठ श्वेतकिको देखते ही अत्यन्त प्रसन्न होकर बोले--
ພຣະສັງກະຣະ ຜູ້ເກີດກໍ່ແລະອຸ້ມຊູໂລກທັງປວງ ເມື່ອເຫັນກະສັດນັ້ນແຕ່ທັນທີ ກໍເກີດຄວາມປິຕິຍິນດີຢ່າງຍິ່ງ ແລະໄດ້ກ່າວຕໍ່ ສະເວຕະກິ ຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງກະສັດທັງຫຼາຍ।
Verse 51
तोषितो5हं नृपश्रेष्ठ त्वयेहाद्यंन कर्मणा । याजन ब्राह्मणानां तु विधिदृष्टं परंतप
«ໂອ ກະສັດຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່, ວັນນີ້ເຮົາພໍໃຈຢ່າງເຕັມທີ່ດ້ວຍກຳຂອງເຈົ້າ. ແຕ່ໂອ ຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ, ຕາມຫຼັກທີ່ປາກົດໃນສາດສະຕຣາ ສິດໃນການເປັນຜູ້ປະກອບແລະນຳພາພິທີຍັດນະ ເປັນຂອງພຣາຫມັນເທົ່ານັ້ນ»។
Verse 52
अतोऊहं त्वां स्वयं नाद्य याजयामि परंतप । ममांशस्तु क्षितितले महाभागो द्विजोत्तम:,“अतः परंतप! मैं स्वयं तुम्हारा यज्ञ नहीं कराऊँगा। पृथ्वीपर मेरे ही अंशभूत एक महाभाग श्रेष्ठ द्विज हैं
«ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ, ວັນນີ້ເຮົາຈະບໍ່ເປັນຜູ້ປະກອບຍັດນະໃຫ້ເຈົ້າດ້ວຍຕົນເອງ. ແຕ່ໃນແຜ່ນດິນນີ້ ມີພຣາຫມັນຜູ້ມີບຸນຍິ່ງ ເປັນຍອດແຫ່ງດວິຊະ ດັ່ງເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງເຮົາ ຜູ້ຈະຮັບພາລະນັ້ນໄດ້»។
Verse 53
दुर्वासा इति विख्यात: स हि त्वां याजयिष्यति । मन्नियोगान्महातेजा: सम्भारा: सम्मश्रियन्तु ते,वे दुर्वासा नामसे विख्यात हैं। महातेजस्वी दुर्वासा मेरी आज्ञासे तुम्हारा यज्ञ करायेंगे; तुम सामग्री जुटाओ”
«ຜູ້ນັ້ນມີນາມລືຊາວ່າ ດຸຣວາສາ. ຜູ້ນັ້ນແຫຼະຈະເປັນຜູ້ປະກອບຍັດນະໃຫ້ເຈົ້າ. ດ້ວຍຄຳສັ່ງຂອງເຮົາ ລະສີຜູ້ມີເຕຊະອັນຍິ່ງນັ້ນຈະນຳພາພິທີຂອງເຈົ້າ; ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງຮວບຮວມແລະຈັດຕຽມເຄື່ອງບູຊາໃຫ້ພ້ອມ»।
Verse 54
एतच्छुत्वा तु वचन रुद्रेण समुदाह्मतम् । स्वपुरं पुनरागम्य सम्भारान् पुनरार्जयत्,भगवान् रुद्रका कहा हुआ यह वचन सुनकर राजा पुनः अपने नगरमें आये और यज्ञसामग्री जुटाने लगे
ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄຳອັນສົມພຣະກຽດທີ່ ຣຸດຣະ ກ່າວໄວ້ແລ້ວ, ກະສັດກໍກັບໄປຍັງນະຄອນຂອງຕົນ ແລະເລີ່ມຮວບຮວມເຄື່ອງບູຊາສຳລັບຍັດນະອີກຄັ້ງ—ມຸ່ງໝັ້ນຈະດຳເນີນຕາມພຣະບັນຊາອັນເທວະດາປະທານ.
Verse 55
ततः सम्भृतसम्भारो भूयो रुद्रमुपागमत् । सम्भूता मम सम्भारा: सर्वोपकरणानि च
ຕໍ່ມາ ເມື່ອໄດ້ຮວບຮວມເຄື່ອງບູຊາ ແລະ ອຸປະກອນທີ່ຈໍາເປັນຄົບຖ້ວນແລ້ວ ພະຣາຊານັ້ນກໍໄປເຂົ້າເຝົ້າພຣະຣຸດຣະອີກຄັ້ງ ແລະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ມະຫາເທວ, ໂດຍພຣະກະຣຸນາຂອງພຣະອົງ ເຄື່ອງຍັດ ແລະ ອຸປະກອນທັງປວງໄດ້ຈັດພ້ອມແລ້ວ; ຂໍໃຫ້ຂ້າພະອົງໄດ້ຮັບພິທີດີກສາ (ການອຸປະນະຍະ) ສໍາລັບຍັດໃນມື້ພູ່ນນີ້»។ ເມື່ອພຣະຣຸດຣະຜູ້ມີພຣະທັຍກວ້າງໃຫຍ່ໄດ້ຍິນ ກໍເອີ້ນ ທຸຣວາສາ ມາ ແລະ ຮັບສັ່ງວ່າ: «ໂອ ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງຜູ້ປະເສີດ, ນີ້ແມ່ນພະຣາຊາ ສເວຕະກິ ຜູ້ມີສິຣິ; ໂດຍຄໍາສັ່ງຂອງເຮົາ ຈົ່ງປະກອບຍັດໃຫ້ແກ່ຜູ້ປົກຄອງນີ້»។ ຣິສີກໍຕອບວ່າ «ເປັນດັ່ງນັ້ນ» ແລະ ຮັບຄໍາສັ່ງນັ້ນໄວ້.
Verse 56
त्वत्प्रसादान्महादेव श्वो मे दीक्षा भवेदिति । एतच्छुत्वा तु वचन तस्य राज्ञों महात्मन:
ພະຣາຊາກ່າວວ່າ: «ໂອ ມະຫາເທວ, ໂດຍພຣະກະຣຸນາຂອງພຣະອົງ ເຄື່ອງຍັດຂອງຂ້າພະອົງໄດ້ຈັດພ້ອມແລ້ວ; ຂໍໃຫ້ຂ້າພະອົງໄດ້ຮັບດີກສາໃນມື້ພູ່ນນີ້»។ ເມື່ອພຣະຣຸດຣະໄດ້ຍິນຄໍາຂອງຜູ້ປົກຄອງຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່ນັ້ນ ກໍເອີ້ນ ທຸຣວາສາ ມາ ແລະ ຮັບສັ່ງວ່າ: «ໂອ ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງຜູ້ປະເສີດ, ນີ້ແມ່ນພະຣາຊາ ສເວຕະກິ ຜູ້ມີສິຣິ; ໂດຍຄໍາສັ່ງຂອງເຮົາ ຈົ່ງປະກອບຍັດໃຫ້ແກ່ພະຣາຊານີ້»។ ຣິສີຕອບວ່າ «ເປັນດັ່ງນັ້ນ» ແລະ ຮັບຄໍາສັ່ງ.
Verse 57
दुर्वाससं समाहूय रुद्रो वचनमत्रवीत् । एष राजा महाभाग: श्वेतकिद्धिजसत्तम
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ພຣະຣຸດຣະໄດ້ເອີ້ນ ທຸຣວາສາ ມາ ແລະ ກ່າວຄໍານີ້: «ໂອ ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງຜູ້ປະເສີດ, ນີ້ແມ່ນພະຣາຊາ ສເວຕະກິ ຜູ້ມີສິຣິ. ໂດຍຄໍາສັ່ງຂອງເຮົາ ຈົ່ງປະກອບຍັດໃຫ້ແກ່ຜູ້ປົກຄອງນີ້»។ ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ຣິສີໃຫຍ່ກໍຕອບວ່າ «ເປັນດັ່ງນັ້ນ» ແລະ ຮັບຄໍາສັ່ງ.
Verse 58
एनं याजय विप्रेन्द्र मन्नियोगेन भूमिपम् | बाढमित्येव वचन रुद्रं त्वृषिस्वाच ह
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ວິປເຣນທຣະ, ໂດຍຄໍາສັ່ງຂອງເຮົາ ຈົ່ງເຮັດຍັດໃຫ້ແກ່ພະຣາຊານີ້» ພຣະຣຸດຣະກ່າວ. ຣິສີຕອບຕໍ່ພຣະຣຸດຣະວ່າ «ເປັນດັ່ງນັ້ນ» ແລະ ຮັບຄໍາສັ່ງອັນເປັນເທວະນັ້ນໄວ້.
Verse 59
ततः सत्र॑ समभवत् तस्य राज्ञो महात्मन: । यथाविधि यथाकाल यथोक्तं बहुदक्षिणम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຈາກນັ້ນ ພະຣາຊາຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່ນັ້ນໄດ້ເລີ່ມສະຕຣະ (satra) ພິທີຍັດອັນຍາວນານຂອງພຣະອົງ. ທຸກຢ່າງຖືກປະກອບຕາມພຣະຄໍາພີ—ຖືກຕ້ອງທັງເວລາ ແລະ ວິທີການ—ແລະ ມີການມອບດັກຊິນາ (dakṣiṇā) ຢ່າງອຸດົມ.
Verse 60
तस्मिन् परिसमाप्ते तु राज्ञ: सत्रे महात्मन: । दुर्वाससाभ्यनुज्ञाता विप्रतस्थु: सम याजका:
ເມື່ອພິທີສະຕຣະຍັດ (satra) ຂອງພະມະຫາກະສັດຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ສິ້ນສຸດລົງ ບັນດາພຣາຫມັນຜູ້ປະກອບພິທີ ແລະຜູ້ຮ່ວມພິທີທັງຫມົດ ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກ ດຸຣວາສະ (Durvāsas) ແລ້ວຈຶ່ງແຍກຍ້າຍໄປຍັງຖິ່ນຂອງຕົນ. ພະມະຫາກະສັດຜູ້ມີສິຣິມົງຄຸນນັ້ນກໍໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງຈາກພຣາຫມັນຜູ້ຊໍານານໃນພຣະເວດ ແລ້ວກັບເຂົ້ານະຄອນຫຼວງ; ນັກຂັບຮ້ອງສັນລະເສີນຊື່ສຽງຂອງພະອົງ ແລະຊາວເມືອງກໍຕ້ອນຮັບດ້ວຍຄໍາສັນລະເສີນ.
Verse 61
ये तत्र दीक्षिता: सर्वे सदस्याश्ष महौजस: । सो5पि राजन् महाभागः: स्वपुरं प्राविशत् तदा
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ບັນດາຜູ້ຮ່ວມພິທີຜູ້ມີພະລັງ ແລະພຣາຫມັນຜູ້ປະກອບພິທີທັງຫມົດ ຜູ້ໄດ້ຮັບການດີກສາ (dīkṣā) ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ເມື່ອສໍາເລັດພາລະກິດທາງພິທີແລ້ວ ກໍລາອອກແລະແຍກຍ້າຍໄປຍັງຖິ່ນຂອງຕົນ. ແລະພະມະຫາກະສັດຜູ້ມີສິຣິມົງຄຸນນັ້ນດ້ວຍ, ໂອ ຜູ້ປົກຄອງ, ໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງຈາກພຣາຫມັນຜູ້ສູງສົ່ງ ແລະຊໍານານໃນພຣະເວດ ແລ້ວເຂົ້ານະຄອນຂອງພະອົງໃນເວລານັ້ນ; ນັກຂັບຮ້ອງສັນລະເສີນຊື່ສຽງຂອງພະອົງ ແລະຊາວເມືອງກໍຕ້ອນຮັບດ້ວຍຄໍາສັນລະເສີນ.
Verse 62
पूज्यमानो महाभागैत्रल्निणैवेंदपारगै: । वन्दिशभि: स्तूयमानश्च नागरैश्वाभिनन्दित:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ພະມະຫາກະສັດຜູ້ສູງສົ່ງນັ້ນ ໄດ້ຮັບການບູຊາຍົກຍ້ອງຈາກພຣາຫມັນຜູ້ມີສິຣິມົງຄຸນ ແລະຊໍານານໃນພຣະເວດ, ຖືກນັກຂັບຮ້ອງສັນລະເສີນ, ແລະຖືກຊາວເມືອງຕ້ອນຮັບ; ເມື່ອພິທີຍັດສິ້ນສຸດລົງ ພະອົງກໍກັບເຂົ້ານະຄອນຫຼວງຂອງພະອົງ.
Verse 63
एवंवृत्त: स राजर्षि: श्वेतकिर्न॒पसत्तम: । कालेन महता चापि ययौ स्वर्गमभिष्ठत:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ດັ່ງນັ້ນແລ ຣາຊະຣິສິ ສະເວຕະກິ (Śvetaki) ຜູ້ເປັນກະສັດຍອດຢ່າງ ໄດ້ດໍາລົງຊີວິດດ້ວຍຄວາມປະພຶດເຊັ່ນນັ້ນ. ເມື່ອຜ່ານໄປເປັນເວລາຍາວນານ ພະອົງໄດ້ເດີນທາງໄປສູ່ສະຫວັນ ໂດຍໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນຈາກເທວະດາ ແລະບັນລຸຈຸດໝາຍທີ່ພະອົງປາດຖະໜາ.
Verse 64
ऋषच्विग्भि: सहित: सर्वे: सदस्यैश्ष समन्वित:ः । तस्य सत्रे पपौ वह्नलि्विद्धादिश वत्सरान्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ພ້ອມດ້ວຍພຣາຫມັນຜູ້ປະກອບພິທີທັງຫມົດ ແລະກັບສະພາຜູ້ຮ່ວມພິທີຢ່າງຄົບຖ້ວນ, ກະສັດຜູ້ເປັນຍອດໃນຫມູ່ຜູ້ປົກຄອງນັ້ນ ໄດ້ຈັດສະຕຣະຍັດອັນໃຫຍ່. ໃນພິທີນັ້ນ ໄຟສັກສິດໄດ້ດື່ມນ້ໍາມັນເນີຍໃສ (ghṛta) ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງເປັນເວລາສິບສອງປີ.
Verse 65
सतत चाज्यधाराभिरैकात्म्ये तत्र कर्मणि । हविषा च ततो वद्िः परां तृप्तिमगच्छत,उस द्वितीय यज्ञमें निरन्तर घीकी अविच्छिन्न धाराओंसे अग्निदेवको बड़ी तृप्ति प्राप्त हुई
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໃນຍັດຍະທີສອງນັ້ນ ພິທີກຳໄດ້ດຳເນີນໄປດ້ວຍຄວາມເປັນໜຶ່ງດຽວ ແລະຄວາມຕໍ່ເນື່ອງບໍ່ຂາດຕອນ; ນ້ຳມັນເນີຍບໍລິສຸດ (ກີ) ຖືກຫຼັ່ງຖວາຍຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ, ແລະດ້ວຍຮະວິສເຫຼົ່ານັ້ນ ພຣະອັກນິ ເທວະແຫ່ງໄຟ ໄດ້ຮັບຄວາມພໍໃຈສູງສຸດ. ເນື້ອເລື່ອງຍັງຊີ້ວ່າ ການຮ່ວມແຮງດ້ວຍວິໄນ ແລະການຖວາຍບູຊາດ້ວຍຄວາມສັດຊື່ໃນຍັດຍະ ເປັນຮູບແບບໜຶ່ງຂອງທັມມະ ທີ່ນຳໄປສູ່ຜົນອັນສັກສິດຕາມປາຖະໜາ.
Verse 66
न चैच्छत् पुनरादातुं हविरन्यस्य कस्यचित् | पाण्डुवर्णो विवर्णश्व॒ न यथावत् प्रकाशते
ແລະພຣະອັກນິກໍບໍ່ປາດຖະໜາຈະຮັບຮະວິສຂອງຜູ້ອື່ນອີກ. ສີກາຍຂອງພຣະອົງກາຍເປັນຈາງ; ລັດສະໝີກໍຈືດຈາງ ແລະບໍ່ສ່ອງສະຫວ່າງເຫມືອນເກົ່າ—ເປັນນິມິດແຫ່ງຄວາມຖອຍຖອຍພາຍໃນ ອັນເກີດຈາກການຂາດການສຳລວມທີ່ຄວນມີ ແລະນ້ຳໜັກທາງຈິດທຳຂອງເຫດການທີ່ເກີດຂຶ້ນ.
Verse 67
ततो भगवतो वहनेविंकार: समजायत । तेजसा विप्रहीणश्च ग्लानिश्वैन॑ समाविशत्,तब भगवान् अग्निदेवके उदरमें विकार हो गया। वे तेजसे हीन हो ग्लानिको प्राप्त होने लगे
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ຄວາມຜິດປົກກະຕິໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນພຣະອັກນິເທວະແຫ່ງໄຟເອງ. ເມື່ອຂາດລັດສະໝີ ພຣະອົງຖືກຄວາມເມື່ອຍລ້າ ແລະຄວາມຖອຍຖອຍຄອບງຳ—ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ແມ່ນແຕ່ອຳນາດອັນເປັນສາກົນ ເມື່ອຖືກພາລະເກີນຂອບເຂດ ກໍອາດອ່ອນລ້າ ແລະຈຳເປັນຕ້ອງໄດ້ຮັບການຟື້ນຟູດ້ວຍວິທີອັນຖືກທຳນອງ.
Verse 68
स लक्षयित्वा चात्मानं तेजोहीनं हुताशन: । जगाम सदन पुण्यं ब्रह्यणो लोकपूजितम्,अपनेको तेजसे हीन देख अग्निदेव ब्रह्माजीके लोकपूजित पुण्यधाममें गये
ເມື່ອເຫັນຕົນເອງຂາດລັດສະໝີ ພຣະຫຸຕາສະນະ (ອັກນິ) ຈຶ່ງໄປຍັງພຣະທຳມະສະຖານອັນບໍລິສຸດຂອງພຣະພຣະຫມາ ອັນເປັນແດນທີ່ໂລກທັງປວງນັບຖື—ເພື່ອຂໍການຟື້ນຟູ ແລະຄວາມເປັນລະບຽບອັນຖືກທຳນອງ ຫຼັງຈາກອຳນາດຂອງພຣະອົງຖອຍຖອຍລົງ.
Verse 69
तत्र ब्रह्माणमासीनमिदं वचनमत्रवीत् । भगवन् परमा प्रीति: कृत्वा मे श्वेतकेतुना,वहाँ बैठे हुए ब्रह्माजीसे वे यह वचन बोले--“भगवन्! राजा श्वेतकिने अपने यज्ञमें मुझे परम संतुष्ट कर दिया
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ທີ່ນັ້ນ ເມື່ອເຫັນພຣະພຣະຫມານັ່ງຢູ່ ພຣະອັກນິຈຶ່ງກ່າວຄຳນີ້ວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ປະເສີດ! ພຣະຣາຊາ ສະເວຕະເກຕຸ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຂ້າພະອົງພໍໃຈຢ່າງສູງສຸດ ໂດຍສິ່ງທີ່ພຣະອົງໄດ້ກະທຳໃນຍັດຍະຂອງພຣະອົງ.” ຖ້ອຍຄຳນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນອຸດົມຄະຕິທາງຈິດທຳວ່າ ການບຳເນັດພິທີຍັດຍະຢ່າງຈິງໃຈ ແລະຖວາຍບູຊາຢ່າງຖືກທຳນອງ ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ແລະເຈດຕະນາອັນຖືກຕ້ອງ ຍ່ອມໄດ້ຮັບຄວາມໂປຣດປານຈາກເທວະ ແລະເປັນເຄື່ອງວັດຄຸນຄ່າບຸນຍາບາລະມີຂອງກະສັດ.
Verse 70
अरुचिश्लाभवत् तीव्रा तां न शक्नोम्यपोहितुम् । तेजसा विप्रहीणो5स्मि बलेन च जगत्पते
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຄວາມທຸກທໍລະມານອັນຮຸນແຮງນັ້ນ—ດັ່ງການສູນເສຍຄວາມສະຫວ່າງຮຸ່ງເຮືອງຂອງຕົນ—ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ອາດຂັບໄລ່ໃຫ້ຫາຍໄປໄດ້. ຂ້າພະເຈົ້າຂາດທັງຕະເຈະທາງທຳ ແລະກຳລັງ, ໂອ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງໂລກ».
Verse 71
एतच्छुत्वा हुतवहाद् भगवान् सर्वलोककृत्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ພຣະພຣະຫມາຜູ້ມີພຣະພອນ ຜູ້ສ້າງໂລກທັງປວງ ໄດ້ກ່າວກັບອັກນິ ຜູ້ຖືອາຫຸຕິ ດ້ວຍຮອຍຍິ້ມດັ່ງວ່າ: «ຜູ້ມີວາສະນາເອີຍ, ຕະຫຼອດສິບສອງປີ ເຈົ້າໄດ້ບໍລິໂພກສາຍນ້ຳເນີຍໃສ (ghṛta) ທີ່ມາເຖິງເຈົ້າເປັນອາຫຸຕິໃນພິທີວະສຸທາຣາ; ດັ່ງນັ້ນຄວາມເມື່ອຍລ້ານີ້ຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນໃນເຈົ້າ. ໂອ ຮັວຍະວາຫະນ, ເມື່ອຕະເຈະຂອງເຈົ້າຫຼຸດລົງ ຢ່າໃຫ້ຄວາມຫົວໃຈທໍ້ແທ້ເຂົ້າຄອບງຳໃນທັນທີ. ໂອ ວັຫນິ, ເຈົ້າຈະກັບຄືນສູ່ຄວາມປົກກະຕິເຊັ່ນເກົ່າ. ເມື່ອເວລາອັນຄວນມາເຖິງ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກຳຈັດຄວາມຮັງເກຍດຂອງເຈົ້າ».
Verse 72
हव्यवाहमिदं वाक्यमुवाच प्रहसन्निव । त्वया द्वादश वर्षाणि वसोर्धाराहुतं हवि:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: (ພຣະພຣະຫມາ) ໄດ້ກ່າວຄຳນີ້ກັບຮັວຍະວາຫະນ ດັ່ງຜູ້ຫົວເຮາະເບົາໆ: «ຕະຫຼອດສິບສອງປີ ເຈົ້າໄດ້ບໍລິໂພກອາຫຸຕິວະສຸທາຣາ—ຄືການຖວາຍເນີຍໃສເປັນສາຍຕໍ່ເນື່ອງ. ດັ່ງນັ້ນຄວາມເມື່ອຍລ້ານີ້ຈຶ່ງມາເຖິງເຈົ້າ. ໂອ ຮັວຍະວາຫະນ, ເມື່ອຄວາມສະຫວ່າງຂອງເຈົ້າຫຼຸດລົງ ຢ່າໃຫ້ຄວາມທໍ້ແທ້ເຂົ້າຄອບງຳໃນທັນທີ. ເຈົ້າຈະກັບຄືນດີດັ່ງເກົ່າ; ເມື່ອເວລາອັນຄວນມາເຖິງ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກຳຈັດຄວາມຮັງເກຍດຂອງເຈົ້າ».
Verse 73
उपयुक्त महाभाग तेन त्वां ग्लानिराविशत् । तेजसा विप्रहीणत्वात् सहसा हव्यवाहन
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ສູງສົ່ງ, ເພາະເຈົ້າໄດ້ບໍລິໂພກອາຫຸຕິນັ້ນ ຄວາມເມື່ອຍລ້າຈຶ່ງເຂົ້າມາຫາເຈົ້າຢ່າງກະທັນຫັນ. ໂອ ຮັວຍະວາຫະນ (ໄຟ), ເພາະເຈົ້າຂາດຕະເຈະຂອງຕົນ ຢ່າໃຫ້ຄວາມທໍ້ແທ້ຄອບງຳໃຈໃນທັນທີ».
Verse 74
मा गमस्त्वं यथा वहने प्रकृतिस्थो भविष्यसि । अरूुचिं नाशयिष्ये5हं समयं प्रतिपद्य ते
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຢ່າທໍ້ໃຈເລີຍ ໂອ ວັຫນິ (ອັກນິ). ເຈົ້າຈະກັບຄືນສູ່ສະພາບທຳມະຊາດດັ່ງເກົ່າ. ເມື່ອເວລາອັນຄວນມາເຖິງ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກຳຈັດຄວາມຮັງເກຍດຂອງເຈົ້າ ແລະຟື້ນຄືນຄວາມຢາກບໍລິໂພກໃຫ້ເຈົ້າ».
Verse 75
पुरा देवनियोगेन यत् त्वया भस्मसात् कृतम् | आलयं देवशत्रूणां सुघोरं खाण्डवं वनम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໃນກ່ອນນັ້ນ ຕາມພຣະບັນຊາຂອງເທວະ ເຈົ້າໄດ້ເຜົາໃຫ້ເປັນຂີ້ເຖົ່າ ປ່າຂານດະວະອັນນ່າສະພຶງກົວ—ທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສັດຕູເທວະ. ບັດນີ້ ສັດທັງຫຼາຍຫຼາຍຊະນິດໄດ້ມາອາໄສຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ໂອ ວິພາວະສຸ! ເມື່ອເຈົ້າອິ່ມດ້ວຍໄຂມັນຂອງພວກເຂົາ ເຈົ້າຈະຟື້ນຄືນກຳລັງ»។
Verse 76
तत्र सर्वाणि सत्त्वानि निवसन्ति विभावसो । तेषां त्वं मेदसा तृप्त: प्रकृतिस्थो भविष्यसि
«ທີ່ນັ້ນ ໂອ ວິພາວະສຸ ສັດມີຊີວິດທຸກຊະນິດອາໄສຢູ່. ເມື່ອເຈົ້າອິ່ມດ້ວຍໄຂມັນຂອງພວກເຂົາ ເຈົ້າຈະກັບຄືນສູ່ຄວາມໝັ້ນຄົງແລະກຳລັງດັ່ງເດີມ»។
Verse 77
गच्छ शीघ्र प्रदग्धुं त्वं ततो मोक्ष्यसि किल्बिषात् | एतच्छुत्वा तु वचन परमेष्ठिमुखाच्च्युतम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງໄປໃຫ້ໄວ ແລະເຜົາມັນ; ແຕ່ເທົ່ານັ້ນເຈົ້າຈຶ່ງຈະພົ້ນຈາກບາບ»។ ເມື່ອອັກນີໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳນີ້ທີ່ອອກຈາກພຣະໂອດຂອງປະຣະເມດຖິນ (ພຣະພຣົມ) ພຣະໄຟກໍພຸ້ນໄປດ້ວຍຄວາມໄວອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້. ເມື່ອຮອດປ່າຂານດະວະ ພຣະອົງອາໄສກຳລັງອັນຍິ່ງ ແລະມີລົມເປັນຜູ້ຊ່ວຍ; ພຣະໄຟຜູ້ໂກດກໍລຸກໂຊນຂຶ້ນທັນທີ.
Verse 78
उत्तमं जवमास्थाय प्रदुद्राव हुताशन: । आगम्य खाण्डवं दावमुत्तमं वीर्यमास्थित: । सहसा प्राज्वलच्चाग्नि: क्रुद्धो वायुसमीरित:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຮຸຕາຊະນະ (ອັກນີ) ຮັບເອົາຄວາມໄວສູງສຸດ ແລະພຸ້ນອອກໄປ. ເມື່ອຮອດປ່າຂານດະວະ—ທີ່ຈະກາຍເປັນໄຟປ່າ—ພຣະອົງກໍຖືກຳລັງອັນສູງສຸດ; ແລະເມື່ອລົມພັດເສີມ ພຣະໄຟຜູ້ໂກດກໍລຸກໂຊນຂຶ້ນທັນທີ.
Verse 79
प्रदीप्तं खाण्डवं दृष्ट्वा ये स्युस्तत्र निवासिन: । परम॑ यत्नमातिष्ठन् पावकस्य प्रशान्तये,खाण्डववनको जलते देख वहाँ रहनेवाले प्राणियोंने उस आगको बुझानेके लिये बड़ा यत्न किया
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອເຫັນປ່າຂານດະວະລຸກໄຟ ບັນດາສັດທີ່ອາໄສຢູ່ທີ່ນັ້ນ ກໍພາກັນພະຍາຍາມຢ່າງສຸດກຳລັງ ເພື່ອດັບໄຟຂອງພາວະກະ (ອັກນີ).
Verse 80
करैस्तु करिण: शीघ्रं जलमादाय सत्वरा: । सिषिचु: पावकं क्रुद्धा: शतशो5थ सहस्रश:
ແລ້ວຊ້າງທັງຫຼາຍໄດ້ດູດນ້ຳດ້ວຍງວງຢ່າງວ່ອງໄວ ແລະຮີບຮ້ອນແລ່ນເຂົ້າມາ; ດ້ວຍຄວາມໂກດແຄ້ນແລະຄວາມຮ້ອນໃຈ ພວກມັນໄດ້ສາດນ້ຳລົງໃສ່ໄຟ—ເປັນຮ້ອຍໆ ແລະພັນໆ—ເພື່ອດັບໄຟໃຫ້ມອດ.
Verse 81
बहुशीर्षास्ततो नागा: शिरोभिर्जलसंततिम् । मुमुचु: पावकाभ्याशे सत्वरा: क्रोधमूर्च्छिता:,अनेक सिरवाले नाग भी क्रोधसे मूर्च्छित हो अपने मस्तकोंद्वारा अग्निके समीप शीघ्रतापूर्वक जलकी धारा बरसाने लगे
ຕໍ່ມາ ນາກຫຼາຍຫົວທັງຫຼາຍ ຜູ້ມືດມົນໄປດ້ວຍຄວາມໂກດ ໄດ້ຮີບຮ້ອນພົ່ນນ້ຳເປັນສາຍຕໍ່ເນື່ອງຈາກຫົວຂອງຕົນ ໃກ້ກັບໄຟ ເພື່ອຕ້ານທານອັກຄີໄພ.
Verse 82
तथैवान्यानि सत्त्वानि नानाप्रहरणोद्यमै: । विलयं पावकं शीघ्रमनयन् भरतर्षभ
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ໃນທຳນອງດຽວກັນ ສັດມີຊີວິດອື່ນໆ ດ້ວຍການກະທຳທີ່ຫຼາກຫຼາຍ ແລະຄວາມພາກພຽນຫຼາຍປະການ ກໍໄດ້ເຮັດໃຫ້ໄຟນັ້ນມອດລົງຢ່າງວ່ອງໄວ, ໂອ ຜູ້ເປັນດັ່ງງົວຜູ້ປະເສີດໃນວົງພະຣະຕະ.”
Verse 83
अनेन तु प्रकारेण भूयो भूयश्व प्रज्वलन् | सप्तकृत्व: प्रशमित: खाण्डवे हव्यवाहन:
ໃນທຳນອງນີ້ ໃນປ່າຄານະດະວະ ພຣະເທວະໄຟ (ຮັວຍະວາຫະນະ) ໄດ້ລຸກໂຊນຂຶ້ນຊ້ຳໆ. ແຕ່ກໍຖືກປະຫຍັດລົງເຖິງເຈັດຄັ້ງ—ແຕ່ລະຄັ້ງ ຜູ້ອາໄສໃນປ່ານັ້ນກໍດັບໄຟໄດ້.
Verse 222
इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि खाण्डवदाहपर्वणि अग्निपरा भवे द्वाविंशत्यधिकद्धिशततमो<ध्याय:
ດັ່ງນັ້ນ ໃນ «ສີຣີມະຫາພາຣະຕະ» ພາກ «ອາດິປະຣະວະ» ໃນຕອນວ່າດ້ວຍການເຜົາປ່າຄານະດະວະ ບັດນີ້ຈົບລົງແລ້ວ ບົດທີ 222 ອັນໃນບ່ອນນີ້ເອີ້ນວ່າ ຕອນກ່ຽວກັບພຣະອັກນິ.
Verse 226
सत्र॑ समापयामास ऋत्विग्भिरपरै: सह । दीर्घकालतक आहुति देते-देते वे सभी खिन्न हो गये थे। इसलिये राजाको छोड़कर चले गये। तब राजाने उन ऋत्विजोंको पुनः यज्ञके लिये प्रेरित किया। परंतु जिनके नेत्र दुखने लगे थे
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ພະຣາຊາໄດ້ເຮັດໃຫ້ພິທີສັດຕຣະ (ພິທີບູຊາຍາວນານ) ສຳເລັດລົງ ໂດຍມີພຣະພິທີກອນ (ṛtvij) ອື່ນໆ ຮ່ວມດ້ວຍ. ເປັນເວລາດົນ ພວກເຂົາໄດ້ຖວາຍອາຫຸຕິຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຈົນທຸກຄົນເຫນື່ອຍລ້າ ເລຍລະທິ້ງພະຣາຊາແລະຈາກໄປ. ພະຣາຊາຈຶ່ງເຊີນຊວນພຣະພິທີກອນເຫຼົ່ານັ້ນໃຫ້ກັບມາສືບຕໍ່ຍາຊະ, ແຕ່ຜູ້ທີ່ຕາເຈັບປວດແລ້ວບໍ່ກັບມາ. ໂດຍໄດ້ຮັບຄຳຍິນຍອມຈາກພວກເຂົາ ພະຣາຊາໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງພຣາຫມັນອື່ນໆ ເປັນພຣະພິທີກອນ ແລະຮ່ວມກັນເຮັດໃຫ້ພິທີທີ່ເລີ່ມໄວ້ແລ້ວນັ້ນສຳເລັດລົງ.
Verse 426
प्रणिपत्य महात्मानं राजर्षि: प्रत्यभाषत । 'भूपाल! तुम्हारा कल्याण हो। तुम जैसा चाहते हो
ເມື່ອໄດ້ກົດກົ້ມນົບນ້ອມຕໍ່ຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ ຣາຊະຣິສີກ່າວວ່າ: “ໂອ ຜູ້ປົກປ້ອງແຜ່ນດິນ! ຂໍໃຫ້ຄວາມສຸກສະຫວັດດີຈົ່ງມີແກ່ທ່ານ. ຈົ່ງຂໍພອນຕາມທີ່ທ່ານປາຖະໜາ.” ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳນັ້ນ ຣຸດຣະກາ ຜູ້ມີລັດສະໝີອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ຢູ່ຕໍ່ໜ້າຣາຊະຣິສີ ສະເວຕະກິ ໄດ້ກົດກົ້ມນົບທີ່ພຣະບາດຂອງພຣະສິວະ ອົງສູງສຸດ ແລະກ່າວດັ່ງນີ້—
Verse 443
उवाच भगवान् प्रीतः स्मितपूर्वमिदं वच: । “देवदेवेश! सुरेश्वर! यदि मेरे ऊपर आप सर्वलोक-वन्दित भगवान् प्रसन्न हुए हैं तो स्वयं चलकर मेरा यज्ञ करायें।" राजाकी कही हुई यह बात सुनकर भगवान् शिव प्रसन्न होकर मुसकराते हुए बोले--
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າເມື່ອຊົມຊື່ນຍິນດີ ກ່າວຄຳນີ້ດ້ວຍຮອຍຍິ້ມອ່ອນໆ. ພະຣາຊາກ່າວວ່າ: “ໂອ ຈອມເທວະເທວາ! ໂອ ຈອມເທວະທັງຫຼາຍ! ຖ້າພຣະອົງ—ພຣະຜູ້ທີ່ທຸກໂລກນົບນ້ອມ—ພໍພຣະໄທຕໍ່ຂ້າພະອົງແທ້ ຂໍໃຫ້ພຣະອົງເສດັດມາດ້ວຍພຣະອົງເອງ ແລະໃຫ້ພິທີຍາຊະຂອງຂ້າພະອົງດຳເນີນໄປ.” ເມື່ອພຣະສິວະໄດ້ຍິນຄຳຂໍຂອງພະຣາຊາ ກໍຊົມຊື່ນ ແລະກ່າວຕອບດ້ວຍຮອຍຍິ້ມ—
Verse 473
काम प्रार्थयसे यं त्वं मत्त: प्राप्स्यसि तं नृप । रुद्र बोले-राजेन्द्र! यदि तुम एकाग्रचित्त हो ब्रह्मचर्यका पालन करते हुए बारह वर्षोतक घृतकी निरन्तर अविच्छिन्न धाराद्वारा अग्निदेवको तृप्त करो तो मुझसे जिस कामनाके लिये प्रार्थना कर रहे हो
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ພະຣາຊາ, ພອນທີ່ທ່ານຂໍ ທ່ານຈະໄດ້ຮັບຈາກຂ້າ.” ຣຸດຣະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ຈອມກະສັດ! ຖ້າທ່ານມີໃຈແນ່ວແນ່ ຮັກສາພຣະຫມະຈັນຍະ (brahmacarya) ແລະຕະຫຼອດສິບສອງປີ ບຳລຸງເທວະໄຟ (Agni) ດ້ວຍສາຍເນີຍໃສ (ghṛta) ທີ່ໄຫຼບໍ່ຂາດ ແລ້ວທ່ານຈະບັນລຸຄວາມປາຖະໜາທີ່ທ່ານອະທິຖານຂໍຈາກຂ້າ.”
Verse 703
इच्छेय त्वत्प्रसादेन स्वात्मन: प्रकृतिं स्थिराम् । परंतु मुझे अत्यन्त अरुचि हो गयी है
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະອົງ ຂ້າພະອົງປາຖະໜາຈະໄດ້ກັບຄືນສູ່ສະພາບທຳມະຊາດອັນໝັ້ນຄົງຂອງຕົນ. ແຕ່ຄວາມເບື່ອໜ່າຍອັນເລິກລ້ຳໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນຂ້າພະອົງ ແລະຂ້າພະອົງບໍ່ອາດຂັບໄລ່ມັນໄດ້ໂດຍວິທີໃດເລີຍ. ໂອ ຈອມໂລກ! ເນື່ອງຈາກຄວາມເບື່ອໜ່າຍນັ້ນ ພະລັງແລະກຳລັງຂອງຂ້າພະອົງກຳລັງຫຼຸດຖອຍ. ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະອົງຂໍໃຫ້ໂດຍຄວາມເມດຕາຂອງພຣະອົງ ຂ້າພະອົງຈົ່ງກັບຄືນສູ່ຄວາມສົມບູນອີກຄັ້ງ ແລະໃຫ້ສະພາບເດີມຂອງຂ້າພະອົງດຳລົງຢ່າງໝັ້ນຄົງ.”
Verse 2291
इस प्रकार श्रीमहाभारत आदिपव॑के अन्तर्गत खाण्डवदाहपर्वमें ब्राह्मणरूपी अग्निदेवके आगमनसे सम्बन्ध रखनेवाला दो सौ इक्कीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
ດັ່ງນັ້ນ ໃນ «ສີຣີມະຫາພາຣະຕະ» ພາກ ອາດິປະຣະວະ (Ādi Parva) ພາຍໃນຕອນ «ການເຜົາປ່າຂານດະວະ» (Khāṇḍava-dāha-parva) ບົດທີ 221 ອັນກ່ຽວກັບການມາຮອດຂອງພຣະອັກນິ (Agni) ຜູ້ມາໃນຮູບພຣາຫມະນ ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງແລ້ວ. ການບັນຍາຍນີ້ເປັນໝາຍແຫ່ງການຜັນຜ່ານຢ່າງເປັນທາງການ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ຈຸດປະສົງຂອງເທວະດາອາດເຂົ້າມາໃນກິດຈະການຂອງມະນຸດຜ່ານການປິດບັງແລະການທົດສອບ ແລະເຫດການໃຫຍ່ໆຖືກຈັດວາງໃນການເລົ່າທີ່ມີລຳດັບ ແລະມີຄວາມຮັບຜິດຊອບ.
Frequently Asked Questions
Whether protective counsel should be accepted on authority alone: the chicks demand certainty before re-entering the burrow, while Jarītā argues that verified observation (she saw the hawk remove the mouse) warrants decisive action despite residual anxiety.
The chapter privileges decision-making proportional to evidence: suspicion amplifies fear, but credible witnessing can restore agency; ethical speech is framed as responsible reassurance grounded in what one has actually seen.
No explicit phalaśruti occurs here; the meta-function is narrative—demonstrating how testimony, doubt, and duty operate under imminent danger within the larger Khāṇḍava-dāha sequence.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.