Adhyaya 192
द्रौपदी-वरण-प्रत्ययः — Intelligence Reports and the Kaurava Court’s Response
Upa-parva: Svayaṃvara–Hāstināpura Pratyāvṛtti (Draupadī-vivāha-prasaṅga)
Vaiśaṃpāyana narrates how royal agents report that Draupadī has been won by Arjuna and joined to the Pāṇḍavas. The kings, astonished, reassess earlier assumptions that Kuntī and her sons perished in the lac-house fire, and some openly censure Bhīṣma and Dhṛtarāṣṭra in connection with Purocana’s cruel stratagem. After the svayaṃvara concludes, the rulers depart. Duryodhana returns to Hāstināpura with his brothers, Aśvatthāman, Karṇa, and Kṛpa, subdued by the outcome; Duḥśāsana attributes the event to fate and notes that Arjuna’s identity was not recognized. Vidura informs the court that the Pāṇḍavas are safe, honored by Drupada, and supported by strong relations. Dhṛtarāṣṭra responds with outward satisfaction and orders abundant ornaments for Draupadī, while also revealing a preference for his own son based on misapprehension. Duryodhana and Karṇa then request a private audience (excluding Vidura) and argue that strengthening rivals is not true growth; they propose continuous efforts to diminish the Pāṇḍavas’ power so they do not ‘overwhelm’ the Kauravas with their allies.
Chapter Arc: धृष्टद्युम्न द्रौपदी-स्वयंवर के अद्भुत विजेता का रूप-वर्णन करता है—वह युवा, व्यायत, रक्तनेत्र, कृष्णाजिनधारी, देवतुल्य, जिसने कठिन धनुष पर प्रत्यंचा चढ़ाकर लक्ष्य को भूमि पर गिरा दिया। → राजाओं की सभा में असह्य क्रोध उठता है; द्रौपदी विजेता के पीछे प्रसन्न होकर चलती है, पर पराजित नरेशों का अपमान-बोध उन्हें आक्रमण को उकसाता है। उधर पाण्डव ब्राह्मण-वेष में कुटिया लौटते हैं; द्रौपदी भिक्षा-रूप अन्न स्वीकार कर वृद्धा (कुन्ती) को पहले परोसती है और फिर उन ‘नरप्रवीरों’ की सेवा करती है—गोपनीयता और मर्यादा का तनाव भीतर ही भीतर बढ़ता है। → द्रुपद के मन में पाण्डु के प्रति पुराना स्नेह जागता है और वह निश्चय करता है—‘यह मेरी पुत्री पाण्डु-पुत्रों की स्नुषा बने’; इसी लक्ष्य से वह पुरोहित को पाण्डवों के पास भेजता है। पुरोहित और युधिष्ठिर का संवाद आरम्भ होकर विवाह-नियति को औपचारिक दिशा देता है। → पुरोहित के आगमन से द्रुपद की मंशा स्पष्ट होती है: वह विजेता की पहचान, पाण्डवों की कुशल-क्षेम और द्रौपदी के भविष्य को धर्मसम्मत रीति से बाँधना चाहता है; युधिष्ठिर पक्ष भी संवाद के माध्यम से स्थिति को संयमित और विधिसंगत बनाने की ओर बढ़ता है। → द्रुपद का ‘मनोरथ’ पूर्ण होने की आशा व्यक्त होती है—पर यह मनोरथ किस रूप में सिद्ध होगा (द्रौपदी का विवाह किस प्रकार/किससे), इसका निर्णय अगले प्रसंग पर टिका रह जाता है।
Shlokas
Verse 1
अ-णक्राछ (वैवाहिकपर्व) द्विनवत्यधिकशततमो< ध्याय: धृष्टय्युम्नके द्वारा द्रोपदी तथा पाण्डवोंका हाल सुनकर राजा द्रपदका उनके पास पुरोहितको भेजना तथा पुरोहित और युधिष्ठिरकी बातचीत वैशम्पायन उवाच ततस्तथोक्तः परिद्ृष्टरूप: पित्रे शशंसाथ स राजपुत्र: । धृष्टद्युम्न: सोमकानां प्रबहों वृत्तं यथा येन हृता च कृष्णा
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ແລະເຂົ້າໃຈເລື່ອງທັງໝົດຢ່າງແຈ້ງຊັດ ພຣະຣາຊະບຸດນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ທູນລາຍງານແກ່ພຣະບິດາ. ທ່ານທຶຣິດຍຸມນະ ຜູ້ເປັນຈອມແຫ່ງຊົນສົມະກະ ໄດ້ເລົ່າຢ່າງຄົບຖ້ວນວ່າ ເຫດການທີ່ນັ້ນເກີດຂຶ້ນແນວໃດ ແລະໃຜເປັນຜູ້ນຳ ກຣິສນາ (ດຣອປະດີ) ໄປ—ເພື່ອໃຫ້ພຣະຣາຊາດຣຸປະດະ ຈະໄດ້ຕອບສະໜອງຕາມພຣະຣາຊະພະລະກິດ ແລະ ທັມມະ.
Verse 2
धृष्टह्ुम्न उवाच योडसौ युवा व्यायतलोहिताक्ष: कृष्णाजिनी देवसमानरूप: । यः कार्मुकाग्रयं कृतवानधिज्यं लक्ष्यंच यः पातितवान् पृथिव्याम्
ທຶຣິດຍຸມນະ ກ່າວວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະມະຫາຣາຊາ! ວິລະຊົນໜຸ່ມນັ້ນ—ຮ່າງກາຍກ້າມແຂງ ດວງຕາແດງສົດ ນຸ່ງຫົ່ມຜິວກວາງດຳ ແລະງາມດັ່ງເທວະ—ແມ່ນຜູ້ທີ່ຂຶ້ນສາຍຄັນທະນູອັນປະເສີດ ແລະຍິງຖືກເປົ້າ ຈົນເຮັດໃຫ້ມັນຕົກລົງສູ່ພື້ນດິນ. ລາວກ້າວໄປຂ້າງໜ້າຢ່າງວ່ອງໄວ ບໍ່ເຂົ້າຝ່າຍໃດ ແລະບໍ່ຮ່ວມກັບໃຜ. ໃນເວລານັ້ນ ພຣາຫມະນະຜູ້ປະເສີດຫຼາຍຄົນລ້ອມຮອບ ສັນລະເສີນລາວຊ້ຳໆ. ແລະດັ່ງອິນທຣະ ຜູ້ຖືວັຊຣະ ຜູ້ມີເທວະແລະລະສີທັງປວງຮັບໃຊ້ ຍ່າງເຂົ້າໄປໃນກອງທັບດາຍຕະໂດຍບໍ່ຫວາດຫວັນ—ວິລະຊົນໜຸ່ມນັ້ນກໍອອກຈາກກາງຫມູ່ກະສັດທັງຫຼາຍດ້ວຍຄວາມກ້າຫານບໍ່ຢ້ານ.”
Verse 3
असज्जमानकश्षु ततस्तरस्वी वृतो द्विजाग्रयैरभिपूज्यमान: । चक्राम वज्रीव दिते: सुतेषु सर्वेश्व देवे ऋषिभिश्न जुष्ट:
ທຶຣິດຍຸມນະ ກ່າວວ່າ: “ແລ້ວຕໍ່ມາ ວິລະຊົນໜຸ່ມຜູ້ວ່ອງໄວແລະມີພະລັງ ບໍ່ຍຶດຕິດກັບຝ່າຍໃດ ຖືກພຣາຫມະນະຜູ້ປະເສີດລ້ອມຮອບ ຮັບການນັບຖືແລະການສັນລະເສີນ ແລ້ວກ້າວໄປຂ້າງໜ້າ. ດັ່ງວ່າ ວັຊຣີ (ອິນທຣະ) ຜູ້ມີເທວະແລະລະສີທັງປວງຮັບໃຊ້ ຍ່າງຢູ່ກາງບຸດຂອງດິຕິ (ດາຍຕະ) ໂດຍບໍ່ຫວາດຫວັນ—ວິລະຊົນໜຸ່ມນັ້ນກໍຜ່ານກາງຫມູ່ກະສັດທີ່ຊຸມນຸມກັນຢູ່ ໂດຍບໍ່ລັງເລ ສະຫງົບ ໝັ້ນໃຈ ແລະບໍ່ຫວັ່ນໄຫວຕໍ່ເຈດຈຳນົງ.”
Verse 4
कृष्णा प्रगृह्माजिनमन्वयात् त॑ नागं॑ यथा नागवधू: प्रहृष्टा | अमृष्यमाणेषु नराधिपेषु क्रुद्धेषु वै तत्र समापतत्सु
ດຣອປະດີ (ກຣິສນາ) ດີໃຈຢ່າງຍິ່ງ ໄດ້ຈັບຜິວກວາງໄວ້ ແລະເດີນຕາມລາວຢ່າງໃກ້ຊິດ—ດັ່ງຊ້າງເພດຍິງຜູ້ປິຕິ ເດີນຕາມຈອມຊ້າງຂອງນາງ. ເຫັນດັ່ງນັ້ນ ບັນດາກະສັດທັງຫຼາຍອົດທົນບໍ່ໄດ້; ຄວາມໂກດເກີດຂຶ້ນ ແລະພວກເຂົາພາກັນພຸ່ງເຂົ້າມາຈາກທຸກດ້ານ ເພື່ອໂຈມຕີລາວ.
Verse 5
ततो<5पर: पार्थिवसड्घमध्ये प्रवृद्धमारुज्य महीप्ररोहम् । प्रकालयन्नेव स पार्थिवौघान् क्रुद्धोइन्तक: प्राणभृतो यथैव
ແລ້ວວິລະຊົນອີກຄົນໜຶ່ງ ໄດ້ດຶງຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່ທີ່ງອກຈາກດິນຂຶ້ນມາ ແລະໂດດເຂົ້າໄປກາງຫມູ່ກະສັດທັງຫຼາຍ. ດ້ວຍຄວາມໂກດກ້າ ລາວເລີ່ມຟາດຟັນຝູງກະສັດໃຫ້ລົ້ມລົງ ດັ່ງອັນຕະກະ (ຄວາມຕາຍ) ເມື່ອໂກດ ທຳລາຍສັດມີຊີວິດທັງປວງ.
Verse 6
तौ पार्थिवानां मिषतां नरेन्द्र कृष्णामुपादाय गतौ नराग्रयौ । विभ्राजमानाविव चन्द्रसूर्योी बाह्ां पुराद् भार्गवकर्मशालाम्
ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ! ໃນຂະນະທີ່ບັນດາກະສັດທັງຫຼາຍກຳລັງເບິ່ງຢູ່ ນະຣະວີຣະຜູ້ເລີດສອງຄົນນັ້ນໄດ້ນຳ ກຣິສນາ (ດຣາວປະດີ) ອອກໄປ. ພວກເຂົາສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງດວງຈັນແລະດວງອາທິດ ອອກນອກເມືອງໄປຫາໂຮງງານຂອງພາຣຄະວະ—ເຮືອນຊ່າງປັ້ນໝໍ້—ເພື່ອພານາງອອກຈາກສາຍຕາສາທາລະນະແລະບັນດາກະສັດຜູ້ແຂ່ງຂັນ.
Verse 7
तत्रोपविष्टार्चिरिवानलस्य तेषां जनित्रीति मम प्रतर्क: । तथाविधैरेव नरप्रवीरै- रुपोपविष्टैस्त्रिभिरग्निकल्पै:
ທີ່ນັ້ນ ຂ້ອຍເຫັນຍິງຊະລາຄົນໜຶ່ງນັ່ງຢູ່ ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງແປວໄຟ. ຂ້ອຍຄາດວ່ານາງນ່າຈະເປັນແມ່ຂອງວີຣະບຸລຸດເຫຼົ່ານັ້ນ. ຮອບໆນາງ ຍັງມີນັກຮົບຜູ້ເລີດອີກສາມຄົນນັ່ງຢູ່ ລຸກໂຊດດັ່ງໄຟ.
Verse 8
तस्यास्ततस्तावभिवाद्य पादौ उक्ता च कृष्णा त्वभिवादयेति । स्थितां च तत्रैव निवेद्य कृष्णां भिक्षाप्रचाराय गता नराग्रया:
ແລ້ວນະຣະວີຣະສອງຄົນນັ້ນໄດ້ກົ້ມກາບທີ່ຕີນແມ່ ແລະບອກໃຫ້ ກຣິສນາ (ດຣາວປະດີ) ກົ້ມກາບດ້ວຍ. ເມື່ອນາງໄດ້ຖວາຍຄວາມເຄົາລົບແລ້ວຢືນຢູ່ທີ່ນັ້ນ ພວກເຂົາຝາກນາງໄວ້ໃນການດູແລຂອງແມ່ ແລ້ວນະຣະຜູ້ເລີດທັງຫຼາຍກໍອອກໄປຫາອາຫານດ້ວຍການຂໍທານ.
Verse 9
तेषां तु भैक्ष॑ं प्रतिगृह्म कृष्णा दत्त्वा बलिं ब्राह्मणसाच्च कृत्वा । तां चैव वृद्धां परिवेष्य तांश्व नरप्रवीरान् स्वयमप्यभुड्धक्त
ເມື່ອພວກເຂົາກັບມາ ກຣິສນາ (ດຣາວປະດີ) ໄດ້ຮັບອາຫານທານທີ່ນຳມາ ແລະຕາມຫນ້າທີ່ແຫ່ງເຮືອນ ນາງໄດ້ຖວາຍສ່ວນໜຶ່ງເປັນບະລິແກ່ເທວະດາ ແລ້ວແບ່ງໃຫ້ພຣາຫມັນຕາມຄວນ. ຈາກນັ້ນນາງຈັດອາຫານໃຫ້ແກ່ຍິງຊະລານັ້ນ ແລະແກ່ນະຣະວີຣະທັງຫຼາຍທີ່ເລີດລ້ຳ ແລ້ວຈຶ່ງກິນສ່ວນທີ່ເຫຼືອດ້ວຍຕົນເອງ.
Verse 10
सुप्तास्तु ते पार्थिव सर्व एव कृष्णा च तेषां चरणोपधाने । आसीत् पृथिव्यां शयनं च तेषां दर्भाजिनाग्रास्तरणोपपन्नम्
ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ! ຫຼັງຈາກກິນເຂົ້າແລ້ວ ພວກເຂົາທັງໝົດກໍຫຼັບໄປ. ກຣິສນາ ນອນຢູ່ໃກ້ຕີນຂອງພວກເຂົາ. ທີ່ນອນຂອງພວກເຂົາປູຢູ່ເທິງດິນ ມີເສື່ອຫຍ້າດັຣພະຢູ່ຂ້າງລຸ່ມ ແລະປູດ້ວຍໜັງສັດຢູ່ຂ້າງເທິງ.
Verse 11
सोते समय वे वर्षाकालके मेघके समान गम्भीर गर्जना करते हुए आपसमें बड़ी विचित्र बातें करने लगे। वे पाँचों वीर जो बातें कह रहे थे, वे वैश्यों, शूद्रों तथा ब्राह्मणों-जैसी नहीं थीं
ໃນຂະນະທີ່ພວກເຂົານອນຫຼັບ ວີຣະບຸລຸດທັງຫ້ານັ້ນເລີ່ມສົນທະນາກັນດ້ວຍຖ້ອຍຄຳແປກປະຫຼາດນ່າອັດສະຈັນ ສຽງເຂັ້ມໜັກດັ່ງຟ້າຮ້ອງໃນລະດູຝົນ. ຖ້ອຍຄຳທີ່ພວກເຂົາເວົ້າ ບໍ່ຄ້າຍກັບຄຳເວົ້າທົ່ວໄປຂອງໄວສະຍະ ຊູດຣະ ຫຼືແມ່ນແຕ່ພຣາຫມັນເລີຍ.
Verse 12
निःसंशयं क्षत्रियपुड्रवास्ते यथा हि युद्ध कथयन्ति राजन् । आशा हि नो व्यक्तमियं समृद्धा मुक्तान् हि पार्थाज्छूणुमो डग्निदाहात्
ທຣິດສະຕະດຍຸມນະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະຣາຊາ, ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສເລີຍ; ຈາກວິທີທີ່ພວກເຂົາເວົ້າເຖິງສົງຄາມ ພວກເຂົາແມ່ນຜູ້ເລີດລ້ຳໃນຫມູ່ກະສັດຕຣິຍະ. ແທ້ຈິງ ຄວາມຫວັງຂອງພວກເຮົາບັດນີ້ປານວ່າສຳເລັດແຈ້ງແລ້ວ, ເພາະໄດ້ຍິນວ່າ ບຸດຂອງພຣິທາ (ກຸນຕີ) ຄື ພານດະວະ ໄດ້ຫຼົບພົ້ນຈາກໄຟເຜົາເຮືອນລາກ. ດັ່ງນັ້ນ ຄວາມປາຖະໜາໃນໃຈພວກເຮົາທີ່ຈະຜູກສາຍສຳພັນກັບພານດະວະ ຍ່ອມຈະສຳເລັດ”។
Verse 13
ते नर्दमाना इव कालमेघा: कथा विचित्रा: कथयाम्बभूवु: | न वैश्यशूद्रौोपयिकी: कथास्ता न च द्विजानां कथयन्ति वीरा:
“ພວກເຂົາຮ້ອງກັງວານດັ່ງເມກຟ້າຮ້ອງ ແລະແລກປ່ຽນຖ້ອຍຄຳອັນພິລຶກພິລັນຫຼາກຫຼາຍ. ຄຳເວົ້ານັ້ນບໍ່ແມ່ນຢ່າງທີ່ໄວສະຍະ ຫຼື ຊູດຣະເວົ້າ, ແລະວີຣະບຸລຸດເຫຼົ່ານັ້ນກໍບໍ່ເວົ້າແບບພຣາຫມັນທົ່ວໄປ. ຈາກວິທີທີ່ພວກເຂົາຂຶ້ນສາຍທະນູດ້ວຍແຮງ, ຈາກວິທີທີ່ພວກເຂົາຍິງຖືກເປົ້າທີ່ຍາກ ແລະຈາກວິທີທີ່ພວກເຂົາສົນທະນາກັນ—ແນ່ນອນວ່າ ບຸດຂອງກຸນຕີ ຄື ພາຣຖະ ກຳລັງເຄື່ອນໄຫວຢູ່ນີ້ໃນຄວາມປິດບັງ.”
Verse 14
ततः स राजा द्रुपद: प्रहृष्ट: पुरोहितं प्रेषयामास तेषाम् । विद्याम युष्मानिति भाषमाणो महात्मान: पाण्डुसुतास्तु कच्चित्
ຕໍ່ມາ ພຣະຣາຊາດຣຸປະດະ ປິຕິຍິນດີຢ່າງຫຼາຍ ແລະສົ່ງປຸໂຣຫິດປະຈຳວົງສານໄປຫາພວກເຂົາ. ພຣະອົງກ່າວວ່າ “ເຮົາປາຖະໜາຮູ້ວ່າພວກເຈົ້າແມ່ນໃຜ” ແລະຖາມວ່າ “ໂອ ຈະນະເມຊະຍະ, ພວກເຈົ້າແມ່ນບຸດຜູ້ສູງສົ່ງຂອງພານດຸ ຫຼືບໍ?”
Verse 15
गृहीतवाक्यो नृपते: पुरोधा गत्वा प्रशंभामभिधाय तेषाम् । वाक्यं समग्र नृपतेर्यथाव- दुवाच चानुक्रमविक्रमेण
ເມື່ອໄດ້ຮັບພຣະຣາຊະສານແລ້ວ ປຸໂຣຫິດຂອງພຣະຣາຊາກໍໄປຫາພວກເຂົາ ແລະກ່າວຄຳສັນລະເສີນກ່ອນ. ແລ້ວຈຶ່ງຖ່າຍທອດຖ້ອຍຄຳຂອງພຣະຣາຊາຢ່າງຄົບຖ້ວນ ຖືກຕ້ອງ ແລະຕາມລຳດັບ—ເລົ່າຕາມຂັ້ນຕອນດັ່ງທີ່ພຣະອົງໄດ້ກ່າວໄວ້.
Verse 16
विज्ञातुमिच्छत्यवनी श्वरो वः पाज्चालराजो वरदो वरार्हा: । लक्ष्यस्य वेद्धारमिमं हि दृष्टवा हर्षस्य नान्तं प्रतिपद्यते सः
ດຣິດສະຕະດຍຸມນະ ກ່າວວ່າ: «ພະຣາຊາແຫ່ງແຜ່ນດິນ ດຣຸປະດະ ແຫ່ງປານຈາລາ—ຜູ້ຄວນແກ່ກຽດສູງສຸດ ແລະສາມາດປະທານພອນ—ປາຖະໜາຮູ້ວ່າ ພວກເຈົ້າແມ່ນໃຜ. ເມື່ອເຫັນວີຣະບຸລຸດນີ້ຍິງຖືກເປົ້າໝາຍ ພະອົງກໍປິຕິຍິນດີລົ້ນເກີນ ຈົນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້.»
Verse 17
आखूयात च ज्ञातिकुलानुपूर्वी पदं शिरस्सु द्विषतां कुरुध्वम् प्रह्नादयध्वं हृदयं ममेद॑ पाञ्चालराजस्य च सानुगस्य
«ຂໍໃຫ້ພວກເຈົ້າເລົ່າຊາດກຳເນີດ ແລະວົງຕະກູນຂອງຕົນຕາມລຳດັບໃຫ້ຊັດ; ຈົ່ງກ້າຫານຈົນສາມາດຢຽບຫົວສັດຕູ; ແລະຈົ່ງໃຫ້ຄວາມຊື່ນບານແກ່ໃຈຂ້າ ແລະໃຈຂອງພະຣາຊາແຫ່ງປານຈາລາ ພ້ອມທັງບໍລິວານຂອງພະອົງ.»
Verse 18
पाण्डुहिं राजा द्रुपदस्य राज्ञ: प्रियः सखा चात्मसमो बभूव । तस्यैष कामो दुहिता ममेयं स््नुषां प्रदास्यामि हि कौरवाय
ດຣິດສະຕະດຍຸມນະ ກ່າວວ່າ: «ພະຣາຊາປານດຸ ເປັນມິດສະໜິດອັນຮັກຍິ່ງຂອງພະຣາຊາດຣຸປະດະ ແລະຖືກນັບຖືເທົ່າກັບຕົນເອງ. ເພາະສະນັ້ນ ດຣຸປະດະຈຶ່ງຖືກຄວາມປາຖະໜານີ້: ‘ຂ້າຈະຍົກບຸດຣີນີ້ໃຫ້ແຕ່ງງານ ເປັນລູກສະໄພໃນສາຍກຸນກົວຣະວະ (ຄື ແກ່ບຸດຂອງປານດຸ).’»
Verse 19
अयं हि कामो द्रुपदस्य राज्ञो हृदि स्थितो नित्यमनिन्दिताड़ा: । यदर्जुनो वै पृथुदीर्घबाहु- र्धर्मेण विन्देत सुतां ममैताम्
ດຣິດສະຕະດຍຸມນະ ກ່າວວ່າ: «ຄວາມປາຖະໜານີ້ສະຖິດຢູ່ໃນໃຈພະຣາຊາດຣຸປະດະຢູ່ເສມອ: ໃຫ້ອາຣຈຸນ—ຜູ້ມີແຂນກວ້າງແລະຍາວ—ໄດ້ຊະນະ ແລະຮັບບຸດຣີຂອງຂ້ານີ້ຕາມທຳມະ.»
Verse 20
अशथोक्तवाक्यं हि पुरोहितं स्थितं ततो विनीतं समुदीक्ष्य राजा
ເມື່ອພຣະປຸໂຣຫິດ—ຜູ້ຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າ—ໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄຳອັນສຸພາບ ແລະບໍ່ມີຄຳຫລອກລວງແລ້ວ, ພະຣາຊາ (ຢຸດທິສຖິຣະ) ເຫັນຄວາມນອບນ້ອມຂອງທ່ານ ຈຶ່ງຫັນໄປຫາພີມະເສນະຜູ້ນັ່ງຢູ່ໃກ້ ແລະສັ່ງວ່າ: «ຈົ່ງນຳນ້ຳລ້າງຕີນ (ປາດຍະ) ແລະອາຣຄະຍະ ໄປຖວາຍ. ທ່ານເປັນປຸໂຣຫິດອັນຄວນເຄົາລົບຂອງພະຣາຊາດຣຸປະດະ; ດັ່ງນັ້ນພວກເຮົາຄວນຕ້ອນຮັບດ້ວຍການນັບຖືເປັນພິເສດ.»
Verse 21
समीपतो भीममिदं शशास प्रदीयतां पाद्यमर्घ्य तथास्मै । मान्य: पुरोधा द्रुपदस्य राज्ञ- स्तस्मै प्रयोज्याभ्यधिका हि पूजा
ດຣິດສະດຸມນະ ກ່າວວ່າ: ເຫັນພີມະນັ່ງຢູ່ໃກ້ ຈຶ່ງສັ່ງວ່າ «ຈົ່ງນໍານ້ໍາລ້າງຕີນ (ປາດຍະ) ແລະ ອັຣຄະຍະ (ນ້ໍາບູຊາຕ້ອນຮັບ) ໄປຖວາຍໃຫ້ທ່ານນີ້ດ້ວຍ. ທ່ານເປັນປຸໂຣຫິດອັນຄວນເຄົາລົບຂອງພຣະຣາຊາດຣຸປະດະ; ດັ່ງນັ້ນ ພວກເຮົາຄວນຕ້ອນຮັບດ້ວຍການບູຊາທີ່ສູງກວ່າປົກກະຕິ».
Verse 22
भीमस्ततस्तत् कृतवान् नरेन्द्र तां चैव पूजां प्रतिगृहा हर्षात् सुखोपविष्टं तु पुरोहितं तदा युधिष्ठिरो ब्राह्मणमित्युवाच
ດຣິດສະດຸມນະ ກ່າວວ່າ: ແລ້ວພີມະ—ໂອ ພຣະຣາຊາ—ໄດ້ປະຕິບັດພິທີເຫຼົ່ານັ້ນ ແລະ ບູຊາຕ້ອນຮັບຕາມຂົນທຳນຽມ. ປຸໂຣຫິດໄດ້ຮັບການບູຊານັ້ນດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ແລະ ເມື່ອທ່ານນັ່ງຢູ່ຢ່າງສະບາຍໃນອາສນະແລ້ວ ພຣະຍຸທິສຖິຣະ ໄດ້ກ່າວກັບພຣາຫມະນະຜູ້ນັ້ນ—ຜູ້ຄວນນົບນ້ອມດັ່ງເປັນອໍານາດສັກສິດທີ່ມີຊີວິດ—ດັ່ງນີ້, ໂອ ຈະນະເມຊະຍະ.
Verse 23
पाज्चालराजेन सुता निसृष्टा स्वधर्मदृष्टेन यथा न कामात् । प्रदिष्टशुल्का द्रुपदेन राज्ञा सा तेन वीरेण तथानुवृत्ता
ດຣິດສະດຸມນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣາຫມະນະ! ພຣະຣາຊາແຫ່ງປານຈາລະ ບໍ່ໄດ້ມອບທິດານີ້ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາສ່ວນຕົວ. ແຕ່ດ້ວຍສາຍຕາຈົ່ງຈ້ອງໃນທຳມະ ພຣະຣາຊາດຣຸປະດະ ໄດ້ຕັ້ງເງື່ອນໄຂໃຫ້ມອບນາງພຽງແຕ່ຜູ້ທີ່ສໍາເລັດການທົດລອງຍິງເປົ້າຕາມທີ່ປະກາດ. ວີຣະບຸລຸດນັ້ນໄດ້ສໍາເລັດເງື່ອນໄຂນັ້ນຢ່າງແທ້ຈິງ ເລີຍໄດ້ນາງມາໂດຍຊອບທຳ; ແລະນາງກໍໄດ້ຍອມຮັບທ່ານຕາມນັ້ນ».
Verse 24
न तत्र वर्णेषु कृता विवक्षा न चापि शीले न कुले न गोत्रे ।।
ດຣິດສະດຸມນະ ກ່າວວ່າ: «ໃນຄໍາປະກາດນັ້ນ ບໍ່ໄດ້ກ່າວເຖິງການເລືອກຕາມວັນນະ, ຄຸນຄວາມປະພຶດ, ຕະກູນ ຫຼື ໂຄດ. ເງື່ອນໄຂມີພຽງຢ່າງດຽວ: ຜູ້ໃດຂຶ້ນສາຍຄັນທະນູ ແລະ ຍິງຖືກເປົ້າ ນາງຈະຖືກມອບໃຫ້. ດັ່ງນັ້ນ ວີຣະບຸລຸດຜູ້ມີໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ນີ້ ໄດ້ຊະນະເຈົ້າຍິງກຣິສນາ ໃນທ່າມກາງສະພາກະສັດ ຕາມຄໍາປະກາດນັ້ນ. ໃນສະພາບເຊັ່ນນີ້ ພຣະຣາຊາດຣຸປະດະ ແຫ່ງວົງສົມະກະ ບໍ່ຄວນປ່ອຍໃຈໃຫ້ຄວາມໂສກເສົ້າທີ່ທໍາລາຍຄວາມສຸກຂອງຕົນ».
Verse 25
सेयं तथानेन महात्मनेह कृष्णा जिता पार्थिवसड्घमध्ये । नैवंगते सौमकिरद्य राजा संतापमर्हत्यसुखाय कर्तुम्
ດຣິດສະດຸມນະ ກ່າວວ່າ: «ໃນທ່າມກາງສະພາກະສັດນີ້ ເຈົ້າຍິງກຣິສນາ ໄດ້ຖືກວີຣະບຸລຸດຜູ້ມີໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ນີ້ຊະນະມາຕາມວິທີນັ້ນແທ້. ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອເລື່ອງໄດ້ເປັນໄປແລ້ວເຊັ່ນນີ້ ພຣະຣາຊາແຫ່ງສົມະກະບໍ່ຄວນປ່ອຍໃຈໃຫ້ຄວາມໂສກເສົ້າອັນກໍ່ແຕ່ຄວາມທຸກ; ຄວນຍອມຮັບຜົນຕາມເງື່ອນໄຂທີ່ປະກາດ ແລະ ຢ່າທໍາຮ້າຍໃຈຕົນເອງ».
Verse 26
कामश्न यो5सौ द्रुपदस्य राज्ञ: स चापि सम्पत्स्यति पार्थिवस्य । सम्प्राप्यरूपां हि नरेन्द्रकन्या- मिमामहं ब्राह्मण साधु मन्ये
ທຣິສຕະດຸມນະ ກ່າວວ່າ: «ພຣາຫມັນເອີຍ, ຄວາມປາຖະໜາທີ່ກະສັດ ດຣຸປະດະ ໄດ້ຖືກຖະນອມໄວ້ດົນນານ ຈະສຳເລັດແນ່ນອນ, ແລະຈຸດປະສົງຂອງພຣະອົງກໍຈະສົມດັ່ງໃຈ. ເມື່ອໄດ້ຮັບເຈົ້າຍິງແຫ່ງຊາດກະສັດ ຜູ້ໂດດເດັ່ນດ້ວຍຄວາມງາມແລະຄຸນຄ່າ, ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່າການຄູ່ຄອງນີ້ ຖືກຕ້ອງແລະເປັນມົງຄຸນຢ່າງຍິ່ງ».
Verse 27
न तद् धनुर्मन्दबलेन शक्यं मौर्व्या समायोजयितुं तथा हि । न चाकृतास्त्रेण न हीनजेन लक्ष्यं तथा पातयितुं हि शक्यम्
ທຣິສຕະດຸມນະ ກ່າວວ່າ: «ຄັນທະນູອັນໃຫຍ່ນັ້ນ ຄົນກຳລັງອ່ອນບໍ່ອາດຂຶ້ນສາຍ (ເມົາວີ) ໄດ້—ແທ້ດັ່ງນັ້ນ. ແລະຜູ້ທີ່ບໍ່ໄດ້ຝຶກຝົນວິຊາອາວຸດຢ່າງຄົບຖ້ວນ ກໍບໍ່ອາດຍິງໃຫ້ເປົ້າຕົກລົງໄດ້; ຄົນກຳເນີດຕ່ຳກໍເຊັ່ນກັນ—ການກະທຳນັ້ນສຳລັບເຂົາເຈົ້າ ເປັນໄປບໍ່ໄດ້».
Verse 28
तस्मान्न तापं दुहितुर्निमित्तं पाञज्चालराजो<हति कर्तुमद्य । न चापि तत्पातनमन्यथेह कर्तु हि शक््यं भुवि मानवेन
ທຣິສຕະດຸມນະ ກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນັ້ນ ກະສັດແຫ່ງປານຈາລ ບໍ່ຄວນເສຍໃຈເພາະລູກສາວອີກໃນວັນນີ້. ແລະໃນແຜ່ນດິນນີ້ ນອກຈາກວິລະບຸລຸດນັ້ນ ບໍ່ມີມະນຸດຜູ້ໃດຈະສາມາດຍິງໃຫ້ເປົ້ານັ້ນຕົກລົງໄດ້».
Verse 29
एवं ब्रुवत्येव युधिष्ठिरे तु पाञज्चालराजस्य समीपतोडन्य: । तत्राजगामाशु नरो द्वितीयो निवेदयिष्यन्निह सिद्धमन्नम्
ໃນຂະນະທີ່ ຢຸທິສຖິຣະ ກຳລັງເວົ້າຢູ່ນັ້ນ, ມີຊາຍອີກຄົນໜຶ່ງຮີບຮ້ອນມາຈາກໃກ້ພຣະຣາຊາແຫ່ງປານຈາລ. ເຂົາມາເພື່ອແຈ້ງວ່າ «ອາຫານໄດ້ຈັດຕຽມສຳເລັດແລ້ວ»—ເປັນໝາຍວ່າພຣະຣາຊວັງພ້ອມຕ້ອນຮັບແຂກຕາມຄວາມຄວນ.
Verse 192
इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि वैवाहिकपर्वणि पुरोहितयुधिष्ठिरसंवादे द्विनवत्यधिकशततमो< ध्याय:,इस प्रकार श्रीमहाभारत आदिपर्वके अन्तर्गत वैवाहिकपर्वनें पुरोहितयुधिष्ठिरविषयक एक सौ बानबेवाँ अध्याय पूरा हुआ
ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ໃນສີຣີມະຫາພາຣະຕະ ພາກອາດິປະຣະວະ, ໃນຕອນໄວວາຫິກ, ໃນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງປຸໂຣຫິດປະຈຳວົງສາ ແລະ ຢຸທິສຖິຣະ, ບົດທີ 192 ຈຶ່ງສິ້ນສຸດລົງ.
Verse 193
कृतं हि तत् स्यात् सुकृतं ममेद॑ यशभश्न पुण्यं च हितं तदेतत् । “उनका यह कहना है कि यदि मेरा यह मनोरथ पूर्ण हो जाय
ຖ້າຄວາມປາຖະນານັ້ນຂອງຂ້ອຍສຳເລັດ ຂ້ອຍຈະເຫັນວ່ານັ້ນແມ່ນຜົນແທ້ຂອງກຸສົນກຳຂອງຂ້ອຍ. ສຳລັບຂ້ອຍ ນີ້ເທົ່ານັ້ນຈະເປັນຊື່ສຽງ ບຸນກຸສົນ ແລະປະໂຫຍດທີ່ແທ້—ເປັນຜົນທີ່ສອດຄ່ອງກັບທຳມະ ແລະຄວາມມົງຄຸນ.
Frequently Asked Questions
The court confronts the ethical tension between acknowledging the Pāṇḍavas’ legitimate success and alliance (a dharmic recognition) versus pursuing rival-containment through ongoing power-reduction strategies, raising questions about just governance and kinship duty.
The text juxtaposes daiva (contingency/fate) with pauruṣa (agency), showing how actors interpret outcomes to justify policy; it also implies that concealed wrongdoing (e.g., the lac-house plot) persists as reputational and political liability.
No explicit phalaśruti appears here; the chapter functions as narrative-ethical linkage, clarifying how information, public posture, and private counsel shape the epic’s later escalation.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.