Adhyaya 48

Verse 1

कर्मविपाकादिनिरूपणं नाम सप्तचत्वारिंशो ऽध्यायः तार्क्ष्य उवाच / ये मर्त्यलोके निवसन्ति मानवास्ते सर्वजातौ निधनं प्रयान्ति / काले स्वकीये निजपुण्यसंख्यया वदन्ति लाक कथस्व तन्मे

ຕາຣ໌ກສະຍະ (ກະຣຸດ) ກ່າວວ່າ: ມະນຸດທັງຫມົດທີ່ອາໄສຢູ່ໃນໂລກມະຕະ—ບໍ່ວ່າເກີດໃນຊາດໃດ ຫຼືສະພາບໃດ—ຍ່ອມໄປສູ່ຄວາມຕາຍແນ່ນອນ. ແຕ່ເມື່ອເຖິງເວລາຂອງຕົນ ຕາມຈໍານວນບຸນຂອງຕົນ ພວກເຂົາຈຶ່ງໄດ້ໄປສູ່ໂລກຂອງຕົນໆ. ຂໍຈົ່ງເລົ່າໃຫ້ຂ້ອຍຟັງເຖິງນັ້ນເຖີດ.

Verse 2

गच्छन्ति मार्गेण सुदुस्तरेण विधातृनिष्पादितवर्त्मनि स्थिताः / केनैव पुण्येन मुदं प्रयान्ति तिष्ठन्ति केनैव कुलं बलं वयः

ພວກເຂົາເດີນໄປຕາມເສັ້ນທາງທີ່ຂ້າມຜ່ານໄດ້ຍາກຢິ່ງ ຢືນຢູ່ໃນຮອຍທາງທີ່ຜູ້ສ້າງໄດ້ຈັດວາງໄວ້. ດ້ວຍບຸນອັນໃດຈຶ່ງໄດ້ຮັບຄວາມຜ່ອນຄາຍແລະຄວາມຍິນດີ? ດ້ວຍບຸນອັນໃດຈຶ່ງໃຫ້ວົງຕະກູນ ກໍາລັງ ແລະວັຍວິຕາລະພາບ ດໍາລົງຢູ່?

Verse 3

सूत उवाच / श्रुत्वाथ देवो गरुडं त्ववोचत् स्मृत्वा वपुः कर्मभयञ्च रूपम् / सृष्टा धरा येन चराचरं जगत्स येन शस्ता विहितो यमो विभुः

ສູຕະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອພຣະເຈົ້າໄດ້ຟັງຄໍາຂອງກະຣຸດແລ້ວ ຈຶ່ງຕອບກະຣຸດ ໂດຍລະລຶກເຖິງສະພາບຂອງຮ່າງກາຍ ແລະຄວາມຢ້ານກົວທີ່ເກີດຈາກກຳ. ໂດຍພຣະອົງນັ້ນ ແຜ່ນດິນຖືກສ້າງ ແລະໂລກທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວໄດ້ເກີດຂຶ້ນ; ແລະໂດຍພຣະອົງນັ້ນເອງ ພຣະຍະມະຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ຖືກສະຖາປະນາ ແລະກໍານົດໃຫ້ເປັນຜູ້ລົງໂທດ (ຜູ້ພິພາກສາ).

Verse 4

श्रीभगवानुवाच / धर्मार्थकामं चिरमोक्षसञ्चयमन्यं द्वितीयं यममार्गगामिनाम् / प्रविश्यचाङ्गुष्ठसमे स तत्र वै तं प्राप्य देहं स्वमन्दिरम्?

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ: ສໍາລັບຜູ້ເດີນທາງໄປຕາມທາງຂອງພຣະຍົມ ຍັງມີຮ່າງທີ່ສອງອີກຮ່າງ ຂະໜາດເທົ່ານິ້ວໂປ້ງ ເກີດຈາກຜົນສະສົມແຫ່ງ ທັມມະ, ອັດຖະ, ກາມະ ແລະ ຄວາມເຄີຍຊິນສູ່ໂມກສະທີ່ສະສົມດົນນານ; ວິນຍານເຂົ້າໄປໃນຮ່າງນັ້ນ ແລ້ວໄດ້ຮັບມັນເປັນວິຫານຂອງຕົນ।

Verse 5

गृहीतपाशो रुदते पुनः पुनर्देशे सुपुण्ये द्विज देहसंस्थितः / देवेन्द्रपूजा पितृदेवतृप्तिदं मोहान्न चेष्टं न च पुत्त्रसन्ततिः

ຖືກບ່ວງບາດຈັບໄວ້ ລາວຮ້ອງໄຫ້ຊໍ້າໆ—ຢູ່ໃນຖິ່ນທີ່ມີບຸນຫຼາຍ ໃນຮ່າງຂອງພຣາຫມັນ. ແຕ່ເນື່ອງຈາກໂມຫະ ບໍ່ມີຄວາມພາກພຽນທີ່ຄວນ ແລະບໍ່ມີສາຍລູກຊາຍ; ດັ່ງນັ້ນບໍ່ມີການບູຊາພຣະອິນທຣະ ແລະບໍ່ມີການທໍາໃຫ້ປິຕຣິ ແລະເທວະດາທັງຫຼາຍພໍໃຈ.

Verse 6

न मे ऽस्ति बन्धुर्यममार्गगामिनो मया न कृत्यं द्विजदेहलिप्सया / सम्प्राप्य विप्रत्वमतीव दुर्लभं नाधीतवान्वेदपुराणसंहिताः / प्राप्तं सुरत्नं करसंस्थितं गतं देहन्क्वचिन्निस्तर यत्त्वया कृतम्

«ສໍາລັບຂ້ອຍ ຜູ້ກໍາລັງໄປຕາມທາງຂອງພຣະຍົມ ບໍ່ມີມິດແທ້. ດ້ວຍຄວາມໂລບຢາກໄດ້ຄວາມສຸກສະບາຍໃນຮ່າງດວິຊະ ຂ້ອຍບໍ່ໄດ້ເຮັດກິດທີ່ຄວນເຮັດ. ໄດ້ຮັບພາວະເປັນພຣາຫມັນອັນຫາຍາກຢ່າງຍິ່ງ ແຕ່ກໍບໍ່ໄດ້ຮຽນຮູ້ບົດຮວບຮວມແຫ່ງເວດະ ແລະ ປຸຣານະ. ເພັດອັນລໍ້າຄ່າມາຢູ່ໃນມືແລ້ວກໍຫຼຸດຫາຍ—ຮ່າງນີ້ໄປທີ່ໃດບໍ່ຮູ້; ເຈົ້າໄດ້ກະທໍາການຂ້າມພົ້ນອັນໃດດ້ວຍມັນ?»

Verse 7

यः क्षत्त्रियो बाहुबलेन संयुगे ललाटदेशाद्रुधिरं मुखे पपौ / तत्सोमपानं हि कृतं महामखे जीवन्मृतः सो ऽपि हि याति मुक्तिक्

ກະສັດຕຣິຍະຜູ້ໃດ ດ້ວຍກໍາລັງແຂນໃນສົງຄາມ ດື່ມເລືອດເຂົ້າປາກຈາກບ່ອນໜ້າຜາກຂອງສັດຕູ—ນັ້ນຖືກນັບເປັນການດື່ມໂສມະໃນມະຫາຍັດ. ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ “ຕາຍທັງທີ່ຍັງມີຊີວິດ” ກໍຍັງບັນລຸໂມກສະໄດ້.

Verse 8

स्थानान्यनेकानि कृतानि तानि पीतान्यनेकान्यपि गर्हितानि / शस्त्रं गृहीत्वा समरे रिपूणां यः संमुखं याति स मुक्तपापः

ແມ່ນແຕ່ຜູ້ໃດກໍຕາມ ທີ່ເຄີຍກະທໍາກຳຊົ່ວຫຼາຍຢ່າງ ແລະເຄີຍດື່ມນ້ໍາເມົາທີ່ນ່າຕໍາໜິຫຼາຍຄັ້ງ; ຖ້າລາວຈັບອາວຸດ ແລະໃນສົງຄາມເດີນໜ້າໄປປະຈັນໜ້າສັດຕູ ລາວຍ່ອມເປັນຜູ້ພົ້ນຈາກບາບ.

Verse 9

क्षत्त्रान्वयो वापि विशोन्वयो वा शूद्रान्वयो वापि हि नीचवर्णः / संग्रामदेवद्विजबालघाती स्त्रीवृद्धहा दीनतपस्विहन्ता

ເຖິງຈະເກີດໃນສາຍກະສັດ (ກະສັດຕຣິຍະ) ຫຼື ວາຍສະຍະ ຫຼື ຊູດຣະ ກໍຕາມ—ຖ້າກາຍເປັນຜູ້ຂ້າ ກໍຖືກນັບວ່າມີຄວາມປະພຶດຕໍ່າ. ຜູ້ຂ້າໃນສົງຄາມ, ຂ້າຜູ້ຮັບໃຊ້ເທວະ, ຂ້າພຣາຫມັນແລະເດັກ, ຂ້າແມ່ຍິງແລະຄົນເຖົ້າ, ແລະທຳລາຍຄົນອ່ອນແອ ແລະນັກຕະປະສະວິ.

Verse 10

उपद्रुतेष्वेषु पराङ्मुखो यः स्युस्तस्य देवाः सकलाः पराङ्मुखाः / तिलोदकं नैव पिबन्ति पूर्वे हुतं न गृह्णाति हुताशनोपि तत्

ເມື່ອຄວາມທຸກຍາກເຫຼົ່ານີ້ເກີດຂຶ້ນ ຖ້າຜູ້ໃດຫັນໜ້າຫນີຈາກໜ້າທີ່ຕາມທຳ ເທວະທັງປວງກໍຫັນໜ້າຫນີຈາກຜູ້ນັ້ນ. ປິຕຣະບໍ່ດື່ມນ້ຳງາ (tilodaka) ທີ່ຖວາຍ ແລະແມ່ນແຕ່ໄຟສັກສິດ (Hutāśana) ກໍບໍ່ຮັບເຄື່ອງບູຊານັ້ນ.

Verse 11

द्वेषाद्भयाद्वा समरे समागते शस्त्रं गृहीत्वा परसैन्यसंमुखः / न याति पक्षीन्द्र मृश्च पश्चात्क्षात्त्रं बलं तस्य गतं तथैव / द्विजाय दत्त्वा कनकं महीमिमां भूयः स पश्चाद्भवतीह लोके

ໂອ ຈອມແຫ່ງນົກ (ກະຣຸດາ) ຜູ້ໃດເມື່ອສົງຄາມເກີດຂຶ້ນ ຈັບອາວຸດແລ້ວອອກໄປປະຈັນໜ້າກອງທັບສັດຕູ ເພາະຄວາມຊັງ ຫຼື ຄວາມຢ້ານ ບໍ່ໄດ້ຮັບຜົນແທ້ຂອງຄວາມກ້າຫານ; ພາຍຫຼັງກຳລັງກະສັດຕຣິຍະຂອງລາວຖືກນັບວ່າສູນໄປ. ແຕ່ຜູ້ໃດຖວາຍຄຳ ແລະແມ່ນແຕ່ແຜ່ນດິນນີ້ແກ່ດວິຊະ (ພຣາຫມັນ) ຜູ້ນັ້ນຈະກັບມາຮຸ່ງເຮືອງໃນໂລກນີ້ອີກຄັ້ງ.

Verse 12

दानं प्रदत्तं ग्रहणे द्विजेन्द्रे स्नानं कृतं तेन सदा सुतीर्थे / गत्वा गयायां पितृपिण्डदानं कृतं सदा यो म्रियते तु युद्धे

ຜູ້ໃດໄດ້ໃຫ້ທານໃນເວລາຄຣາສແກ່ດວິເຊນດຣະ (ພຣາຫມັນຜູ້ສູງສຸດ), ໄດ້ອາບນ້ຳເປັນນິດໃນທີ່ທ່ານ້ຳສັກສິດ (su-tīrtha), ໄດ້ໄປກາຍາ ແລະຖວາຍປິນດະ (ກ້ອນເຂົ້າ) ແກ່ປິຕຣະຕາມຄວນ—ຜູ້ນັ້ນຖ້າຕາຍໃນສົງຄາມ ຈະໄດ້ບຸນສູງສຸດ.

Verse 13

यः क्षात्त्रदेहन्तु विहाय शोचते रणाङ्गणे स्वामिवधे च गोग्रहे / स्त्रीबालघाते पथि सार्थहेतवे मया स्वकोशं न हतं न पातितम्

ຜູ້ໃດທິ້ງຮ່າງກາຍນັກຮົບແລ້ວຍັງໂສກເສົ້າ ໂດຍຄິດວ່າ “ໃນສົງຄາມ ຫຼືໃນການຂ້ານາຍຂອງຂ້ອຍ ຫຼືໃນການປຸ້ນງົວ; ໃນການຂ້າແມ່ຍິງແລະເດັກ; ຫຼືຕາມທາງເພື່ອປຸ້ນຂະບວນພໍ່ຄ້າ—ຮ່າງຂອງຂ້ອຍບໍ່ຖືກຟັນ ບໍ່ລົ້ມລົງ” —ຜູ້ນັ້ນໂສກໃນຄວາມຫຼົງ ຖືກຜູກມັດດ້ວຍຄວາມຈື່ຈຳແຫ່ງການຮຸນແຮງ.

Verse 14

वैश्यः स्वकर्माणि विशोचते तदा गृहीतपाशो न मयापि सञ्चितम् / सत्यं न चोक्तं क्रय विक्रयेण मोहाद्विमूढेन कुटुम्बहेतवे

ແລ້ວວາຍສະຍະ (vaiśya) ກໍ່ໂສກເສົ້າຕໍ່ກຳຂອງຕົນ ເມື່ອຖືກບ່ວງເຊືອກຂອງຍະມະຈັບໄວ້: «ຂ້ອຍບໍ່ໄດ້ສະສົມຫຍັງເພື່ອໂລກໜ້າ. ໃນການຊື້ຂາຍ ຂ້ອຍບໍ່ໄດ້ເວົ້າຄວາມຈິງ—ຖືກມໍຫະຫຼອກ ເພາະຄວາມຍຶດຕິດເພື່ອຄອບຄົວ».

Verse 15

शूद्रं वपुः प्राप्य यशस्करं सदा दानं द्विजेभ्यो न कृतं द्विजार्चनम् / च्दृदद्यत्दद्वड्ढ ढद्धदृथ्र् ददृध्ड्ढथ्र्डड्ढद्ध जलाशयो नैव कृतो धरातले असंस्कृतो विप्रवरो न संस्कृतः

ໄດ້ຮັບກຳເນີດເປັນຊູດຣະ (śūdra) ແຕ່ບໍ່ເຮັດກິດທີ່ນຳຊື່ສຽງອັນດີຕະຫຼອດ—ບໍ່ໃຫ້ທານແກ່ດວິຊະ (twice-born) ແລະບໍ່ບູຊາດວິຊະ. ບໍ່ໄດ້ສ້າງອ່າງນ້ຳຫຼືບ່ອນກັກນ້ຳໃນແຜ່ນດິນ. ດັ່ງນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ຖືກເອີ້ນວ່າ «ພຣາຫມັນຜູ້ຍິ່ງ» ກໍຍັງບໍ່ຖືກຂັດເກົາດ້ວຍທຳອັນແທ້.

Verse 16

त्यक्त्वा स्वकर्माणि मदेन सुस्थितं मया सुतीर्थे स्ववपुर्न चोज्झितम् / धर्मोर्जितो नैव न देवपूजनं कृतं मया चैव विमुक्तिहेतवे

«ເພາະເມົາມານະ ຂ້ອຍລະທິ້ງໜ້າທີ່ອັນຄວນຂອງຕົນ. ແມ່ນວ່າຢູ່ດີມີສຸກ ແຕ່ຂ້ອຍບໍ່ໄດ້ດຳລົງຊີວິດອັນບໍລິສຸດ ເພື່ອລະກາຍນີ້ໃນຕີຣະທີ່ສັກສິດ (su-tīrtha). ຂ້ອຍບໍ່ໄດ້ສັ່ງສົມທຳອັນແທ້ ບໍ່ໄດ້ບູຊາເທວະ ແລະບໍ່ໄດ້ເຮັດສິ່ງໃດເປັນເຫດແຫ່ງການຫຼຸດພົ້ນ».

Verse 17

देहं समासाद्य तथैव पिण्डजं वर्णांस्तथैवान्त्यजम्लेच्छसंज्ञितान् / मरुन्मयं देहमिमे विशन्ति नैवेहमानाः पथि धर्मसंकुले

ເມື່ອໄດ້ຮັບກາຍ—ເກີດຈາກປິນດະ (piṇḍa) ແຫ່ງພິທີອຸທິດ ແລະສອດຄ່ອງຕາມວັນນະ (varṇa), ຫຼືຖືກໝາຍວ່າອັນຕະຍະ (antyaja) ຫຼືເອີ້ນວ່າມເລັດຈະ (mleccha)—ສັດທັງຫຼາຍນີ້ເຂົ້າສູ່ກາຍທີ່ເປັນລົມ (vāyu-maya) ອັນລະອຽດ. ຕາມເສັ້ນທາງທີ່ແອດແອັດ ແລະພັນພົວດ້ວຍທຳ ພວກເຂົາບໍ່ຢູ່ໃນສະພາບໂລກກ່ອນນັ້ນອີກຕໍ່ໄປ.

Verse 18

परस्परं धर्मकृन्तं स्वकीयं सम्पाद्य लक्ष्यं पथि सञ्चरन्त्स्वम् / पक्षीन्द्र वाक्यानि शृणुष्व तानि मनोरमाणि प्रवदन्ति यानि

ເມື່ອໄດ້ສ້າງສຳເລັດເປົ້າໝາຍອັນຄວນຂອງຕົນໃນເສັ້ນທາງ—ໂດຍຊ່ວຍກັນຄ້ຳຈຸນ ແລະເສີມແຮງທຳຕໍ່ກັນ—ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງນົກ (ຄຣຸດ), ຈົ່ງຟັງຖ້ອຍຄຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ພວກເຂົາເວົ້າ ອ່ອນຫວານ ແລະນ່າຟັງຍິ່ງ.

Verse 19

सारा हि लोकेषु भवेत्त्रिलोकी द्वीपेषु सर्वेषु च जम्बुकाख्यम् / देशेषु सर्वेष्वपि देवदेशः जीवेषु सर्वेषु मनुष्य एव

ແທ້ຈິງ ໃນໂລກທັງຫມົດ ສານະສໍາຄັນແມ່ນ ສາມໂລກ; ໃນທະວີບທັງຫມົດ ຊັມບູທະວີບ ເປັນຫົວໜ້າ; ໃນປະເທດທັງຫມົດ ດິນແດນເທວະ ສູງສຸດ; ແລະໃນສັດມີຊີວິດທັງຫມົດ ມະນຸດເທົ່ານັ້ນ ເປັນຜູ້ເດັ່ນກວ່າ.

Verse 20

वर्णाश्च चत्वार इह प्रशस्ताः वर्णेषु धर्मिष्ठनराः प्रशस्ताः / धर्मेण सौख्यं समुपैति सर्वं ज्ञानं समाप्नोति महापथे स्थितः

ໃນນີ້ ວັນນະທັງສີ່ ຖືກສັນລະເສີນ; ແລະໃນວັນນະເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ຄົນທີ່ໝັ້ນຄົງໃນທຳມະ ຖືກຍົກຍ້ອງເປັນພິເສດ. ໂດຍທຳມະ ຄວາມສຸກແລະຄວາມຜາສຸກທັງປວງ ບັງເກີດ; ຜູ້ຢືນຢູ່ໃນມະຫາທາງ ກໍໄດ້ຮັບປັນຍາແທ້.

Verse 21

देहं परित्यज्य यदा गतायुः पक्षिन् स्थितो ऽहं कृमिकीटसंस्थितः / सरीसृपो ऽहं मशको विनिर्मितश्चतुष्पदो ऽहं वनसूकरो ऽहम्

ເມື່ອອາຍຸທີ່ກໍານົດໄວ້ຂອງຂ້ອຍສິ້ນສຸດ ແລະຂ້ອຍລະທິ້ງກາຍນີ້ ຂ້ອຍເກີດເປັນນົກ; ຂ້ອຍຖືກຈັດໄວ້ໃນພວກໜອນແລະແມງ; ຂ້ອຍກາຍເປັນສັດເລື້ອຍຄານ; ຂ້ອຍຖືກປັ້ນເປັນຍຸງ; ຂ້ອຍກາຍເປັນສັດສີ່ຂາ; ແລະຂ້ອຍກາຍເປັນໝູປ່າໃນພົນໄພ.

Verse 22

सर्वं विजानाति हि गर्भसंस्थितो जातश्च सद्यस्तदिदञ्च विस्मरेत् / यच्चिन्तितं गर्भसमागतेन वै बालो युवा वृद्धवया बभूव

ແທ້ຈິງ ໃນຂະນະທີ່ຢູ່ໃນຄອບຄອງມົດລູກ ສັດມີຊີວິດຮູ້ທຸກສິ່ງ; ແຕ່ເມື່ອເກີດອອກມາທັນທີ ກໍລືມທັງໝົດນັ້ນ. ສິ່ງທີ່ໄດ້ຄິດໄວ້ເມື່ອເຂົ້າສູ່ຄອບຄອງມົດລູກ ຕາມລໍາດັບວັຍ ກາຍເປັນເດັກ, ເປັນໜຸ່ມ, ແລະເປັນຄົນເຖົ້າ.

Verse 23

मोहाद्विनाष्टं यदि गर्भचिन्तितं स्मृतं पुनर्मृत्युगते चदेहे / तस्मिन्प्रनष्टे हृदि चिन्तितं गतं स्मृतं पुनर्गर्भगते च देहे

ຖ້າໂດຍຄວາມຫຼົງ ສິ່ງທີ່ໄດ້ຄິດໃນຄອບຄອງມົດລູກສູນຫາຍ ມັນຈະຖືກລະລຶກຄືນອີກເມື່ອຜູ້ມີກາຍເຂົ້າສູ່ພາວະແຫ່ງຄວາມຕາຍ. ແລະເມື່ອການລະລຶກນັ້ນສູນຫາຍອີກ ສິ່ງທີ່ເຄີຍຝັງໄວ້ໃນໃຈ ແລະເຄີຍຄິດໄວ້ກ່ອນ ຈະຖືກລະລຶກຄືນອີກເມື່ອເຂົ້າສູ່ກາຍໃນຄອບຄອງມົດລູກອີກຄັ້ງ.

Verse 24

तस्मिन्प्रनष्टे हृदि चिन्तितं पुनर्मया स्वकोशे परवञ्चनं कृतम् / द्यूतैश्छलेनापि च चौर्यवृत्त्या धर्मं व्यतिक्रम्य शरीररक्षणे

ເມື່ອຄວາມເຂົ້າໃຈອັນຖືກຕ້ອງນັ້ນຫາຍໄປໃນໃຈຂ້ອຍ ຂ້ອຍຈຶ່ງຄິດຄືນອີກວ່າ: «ເພື່ອຖົງເງິນຂອງຕົນ ຂ້ອຍໄດ້ຫລອກລວງຜູ້ອື່ນ; ດ້ວຍການພະນັນ ດ້ວຍກົນລະຍຸດ ແລະດ້ວຍວິຖີແຫ່ງການລັກ ຂ້ອຍລະເມີດທຳ—ເພື່ອປົກປ້ອງແລະຫຼ້ຽງຮ່າງກາຍນີ້ເທົ່ານັ້ນ»។

Verse 25

कृच्छ्रेण लक्ष्मीः समुपार्जिता स्वयं मया न भुक्तं मनसेप्सितं धनम् / ताम्बूलमन्नं मधुरं सगोरसं दत्त्वाग्निदेवातिथिबन्धुवर्गे

ດ້ວຍຄວາມລຳບາກຢ່າງຫນັກ ຂ້ອຍໄດ້ຫາຊັບສົມບັດດ້ວຍຕົນເອງ ແຕ່ບໍ່ໄດ້ເສບສຸກຊັບທີ່ໃຈປາຖະໜາ. ແທນນັ້ນ ຂ້ອຍໄດ້ຖວາຍໃບຕາມບູນ, ອາຫານ, ຂອງຫວານ ແລະເຄື່ອງບູຊາປົນກີ (ghee) ແກ່ໄຟສັກສິດ (ອັກນິເທວ), ແກ່ເທວະ, ແກ່ແຂກ ແລະແກ່ວົງຍາດຂອງຂ້ອຍ.

Verse 26

सोमग्रहे सूर्यसमागमेपि वा न सेवितं तीर्थवरिष्ठमुत्तमम् / कोशं स्वकीयं मलमूत्रपूरितं देहिन्क्वचिन्निस्तर यत्त्वया कृतम्

ແມ່ນແຕ່ໃນຍາມຈັນທຣະຄາດ ຫຼືໃນຍາມທີ່ດວງອາທິດມາພົບກັນ (ຈຸດຮ່ວມອັນເປັນມງຄຸນ) ກໍບໍ່ໄດ້ໄປພຶງພາຕີຣະຖະອັນສູງສຸດ. ໂອ ຜູ້ມີຮ່າງກາຍເອີຍ, ການຂ້າມພົ້ນອັນໃດທີ່ເຈົ້າເຄີຍກະທຳ—ໃນເມື່ອປອກຫຸ້ມຂອງເຈົ້າ (ຮ່າງກາຍ) ເຕັມໄປດ້ວຍຂີ້ເຫຍື້ອແລະປັດສະວະ?

Verse 27

मया न दृष्टा न नता न पूजिता त्रैविक्रमी मूर्तिरिह स्थिता भुवि / प्रभासनाथो न च भक्तिसंस्तुतो देहिन्क्वचिन्निस्तर यत्त्वया कृतम्

«ຂ້ອຍບໍ່ເຄີຍເຫັນ ບໍ່ເຄີຍກົ້ມກາບ ບໍ່ເຄີຍບູຊາ ພຣະຕຣິວິກຣະມະ (Traivikrama) ຜູ້ປະທັບຢູ່ໃນໂລກນີ້. ແລະຂ້ອຍກໍບໍ່ໄດ້ສັນລະເສີນ ພຣະປຣະພາສະນາຖ (Prabhāsa-nātha) ດ້ວຍພັກຕິ. ໂອ ຜູ້ມີຮ່າງກາຍເອີຍ, ຈະມີການຂ້າມພົ້ນໄດ້ແນວໃດ ເມື່ອການປະພຶດຂອງເຈົ້າເປັນເຊັ່ນນີ້?»

Verse 28

गत्वा वरिष्ठे भुवि तीर्थसन्निधौ धनं न दत्तं विदुषां करे मया / आप्लुत्य देहं विधिना द्विजे गुरौ दिहिन्क्वचिन्निस्तर यत्त्वया कृतम्

ແມ່ນແຕ່ໄດ້ໄປຮອດສະຖານທີ່ສັກສິດອັນດີທີ່ສຸດໃນໂລກ ໃກ້ຕີຣະຖະອັນບໍລິສຸດ ຂ້ອຍກໍບໍ່ໄດ້ມອບຊັບໃຫ້ໃນມືຂອງຜູ້ຮູ້. ແມ່ນແຕ່ອາບນ້ຳຊຳລະກາຍຕາມພິທີ ແລະເຂົ້າໄປຫາຄູອາຈານດວິຈະ ຂ້ອຍກໍບໍ່ໄດ້ກະທຳການໃດທີ່ຈະນຳໄປສູ່ການຂ້າມພົ້ນຢ່າງແທ້ຈິງ.

Verse 29

न मातृपूजा न च विष्णुशङ्करौ गणेशचणड्यौ न च भास्करो ऽपि वा / यञ्चोपचारैर्बलियुक्तचन्दनैर्देहिन्क्वचिन्निस्तर यत्त्वया कृतम्

ເຈົ້າບໍ່ໄດ້ບູຊາແມ່ເທວີ, ບໍ່ໄດ້ບູຊາພຣະວິສນຸ ແລະ ພຣະສັງກະຣະ, ບໍ່ໄດ້ບູຊາພຣະຄະເນສະ ແລະ ຈັນດີ, ແມ່ນກະທັ້ງພຣະພາສະກະຣະ (ດວງອາທິດ) ກໍບໍ່ໄດ້. ໂອ ຜູ້ມີກາຍ, ການກູ້ພົ້ນໃດໆທີ່ຄວນເຮັດດ້ວຍພິທີບູຊາ, ການຖວາຍບາລີ ແລະ ການທາຈັນດັນ—ເຈົ້າບໍ່ໄດ້ເຮັດເລີຍ.

Verse 30

लब्धा मया मानवदेवतोपमा मोहाद्गता सर्वमिदञ्च पार्थिव / गतिं न वीक्षेत स वै विमूढधीर्देहिन्क्वचिन्निस्तर यत्त्वया कृतम्

«ຂ້ອຍໄດ້ຮັບຮ່າງກາຍມະນຸດ ດັ່ງເທວະດາ» ແຕ່ເນື່ອງຈາກຄວາມຫຼົງ ຂ້ອຍໄດ້ປ່ອຍໃຫ້ຜົນດີໃນໂລກນີ້ສູນເສຍໄປທັງໝົດ. ຜູ້ມີກາຍຜູ້ປັນຍາມືດບອດນັ້ນ ບໍ່ເຫັນຄວາມເຄື່ອນໄຫວອັນແທ້ຂອງວິນຍານ. ໂອ ຜູ້ມີກາຍ, ຂໍໃຫ້ມີການກູ້ພົ້ນສັກຄັ້ງ—ຕາມສິ່ງທີ່ເຈົ້າເຄີຍເຮັດ.

Verse 31

एतानि पक्षिन्मनसा विचिन्त्य वाक्यानि धर्मार्थयशस्कराणि / मुक्तिं समायान्ति मनुष्यलोके वसन्ति ये धर्मरताः सुदेशे

ໂອ ນົກ (ກະຣຸດາ) ຜູ້ໃດທີ່ພິຈາລະນາໃນໃຈຖຶງຄໍາສອນເຫຼົ່ານີ້—ຖ້ອຍຄໍາທີ່ໃຫ້ເກີດທັມມະ, ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ແລະ ຊື່ສຽງ—ຜູ້ນັ້ນຈະເຖິງມຸກຕິ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ); ແລະໃນໂລກມະນຸດ ພວກເຂົາຢູ່ໃນແດນດີ ດ້ວຍໃຈຮັກທັມມະ.

Verse 32

हा दैव हा दैव इति स्मरन् वै धनं न दत्तं स्वयमर्जितं यत्

ລາວຮ້ອງຄຳຄວນວ່າ «ອ້າຍ ຊະຕາ! ອ້າຍ ຊະຕາ!» ແລ້ວລະລຶກວ່າ ຊັບສິນທີ່ຕົນຫາໄດ້ດ້ວຍແຮງຕົນ ບໍ່ເຄີຍໄດ້ໃຫ້ທານເລີຍ.

Verse 33

न भूमिदानं न च गोप्रदानं न वारिदानं न च वस्त्रदानम् / फलं सताम्बूलविलेपनं वा त्वया न दत्तं भुवि शोचसे कथम्

ເຈົ້າບໍ່ໄດ້ໃຫ້ທານດິນ, ບໍ່ໄດ້ໃຫ້ທານງົວ, ບໍ່ໄດ້ໃຫ້ນ້ຳ, ບໍ່ໄດ້ໃຫ້ເສື້ອຜ້າ; ບໍ່ໄດ້ໃຫ້ໝາກໄມ້, ບໍ່ໄດ້ຖວາຍໝາກພູ ແລະ ຂອງທາຫອມ. ໃນໂລກນີ້ເຈົ້າບໍ່ໄດ້ໃຫ້ຫຍັງເລີຍ—ແລ້ວຈະໂສກເສົ້າໄປເພາະຫຍັງ?

Verse 34

पिता मृतस्ते च पितामहः सा यया धृतो वाप्युदरे स्वकीये / मृतो ऽप्यसौ बन्धुजनः समस्तो दृष्टं त्वया सर्वमिदं गतायः

ພໍ່ຂອງເຈົ້າໄດ້ຕາຍແລ້ວ ແລະປູ່ກໍຕາຍແລ້ວ; ນາງ—ແມ່ຂອງເຈົ້າ—ຜູ້ອຸ້ມຊູເຈົ້າໃນຄັນຂອງນາງ ກໍຈາກໄປແລ້ວ. ຍາດພີ່ນ້ອງທັງຫມົດກໍຕາຍໄປ. ເຈົ້າເຫັນທຸກຢ່າງນີ້ແລ້ວ ແຕ່ຍັງຍຶດຕິດໂລກ ດັ່ງກັບວ່າບໍ່ແມ່ນຢ່າງນັ້ນ.

Verse 35

कोशं त्वदीयं ज्वलितञ्च वह्निना पुत्त्रैर्गृहीतो धनधान्य सञ्चयः / सुभाषितं धर्मचयं कृतञ्च यत्तदेव गच्छेत्तव पृष्ठसंस्थम्

ຄັງຊັບຂອງເຈົ້າຖືກໄຟເຜົາຜານ ແລະກອງເງິນທອງກັບເຂົ້າຂອງທີ່ສະສົມ ຖືກລູກຫຼານຍຶດໄປ. ແຕ່ຄໍາດີທີ່ເຈົ້າເວົ້າ ແລະຄັງບຸນແຫ່ງທຳມະທີ່ເຈົ້າສະສົມ—ມີແຕ່ນັ້ນເທົ່ານັ້ນທີ່ຕາມຫຼັງເຈົ້າໄປ.

Verse 36

न दृश्यते को ऽपि मृतः समागतो राजा यतिर्वा द्विजपुङ्गवो ऽपि वा / यो वै मृतः साहसिकः स मर्त्यको नाशं यो ऽपि धरातले स्थितः

ບໍ່ເຄີຍເຫັນຜູ້ໃດທີ່ຕາຍແລ້ວກັບຄືນມາ—ຈະເປັນກະສັດ, ນັກບວດ, ຫຼືພຣາຫມັນຜູ້ສູງສຸດກໍຕາມ. ຜູ້ໃດຕາຍ—ຈະກ້າຫານຫຼືມີອໍານາດ—ກໍຍັງເປັນມະນຸດຜູ້ຕ້ອງຕາຍ; ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ຢືນຢູ່ເທິງແຜ່ນດິນນີ້ກໍມຸ່ງໄປສູ່ຄວາມພິນາດ.

Verse 37

एवं गणास्ते ब्रुवते सकिन्नरा धैर्यं समालम्ब्य विपादपूरितः / श्रुत्वा गणानां वचनं महाद्भुतं ब्रवीति पक्षीन्द्र मनुष्यतां गतः

ດັ່ງນັ້ນ ຝູງຜູ້ຕິດຕາມເຫຼົ່ານັ້ນ ພ້ອມກັບພວກກິນນະຣາ ໄດ້ກ່າວ. ແລ້ວພຣະຈອມແຫ່ງນົກ ອາໄສຄວາມກ້າຫານ ແມ່ນຈະເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມທຸກ ກໍຟັງຄໍາອັນອັດສະຈັນຂອງຝູງນັ້ນ ແລະຕອບກັບ ໃນຂະນະທີ່ຮັບສະພາບເປັນມະນຸດ.

Verse 38

दानप्रभावेण विमानसंस्थितो धर्मः पिता मातृदयानुरूपिणी / वाणी कलत्रं मधुरार्थभाषिणी स्नानं सुतीर्थे च सुबन्धवर्गः

ດ້ວຍອໍານາດແຫ່ງທານ ທຳມະກາຍເປັນພໍ່ ປະທັບຢູ່ເທິງວິມານຟ້າ. ຄວາມເມດຕາກະລຸນາກາຍເປັນແມ່. ວາຈາອ່ອນຫວານມີຄວາມໝາຍກາຍເປັນຄູ່ຄອງ. ການອາບນ້ໍາໃນຕີຣຖະອັນສັກສິດກາຍເປັນການຈາລິກທຳ. ແລະຍາດພີ່ນ້ອງດີກາຍເປັນວົງຍາດແທ້.

Verse 39

करार्पितं यत्सुकृतं समस्तं स्वर्गस्तदा स्यात्तव किङ्करोपमः / यो धर्मवान् प्राप्स्यति सो ऽतिसौख्यं पापी समस्तं विविधञ्च दुःखम्

ກຸສົນທັງປວງທີ່ບຸກຄົນຖວາຍດ້ວຍມືຂອງຕົນ ໃນເວລານັ້ນຈະກາຍເປັນສະຫວັນດັ່ງຜູ້ຮັບໃຊ້ຂອງເຈົ້າ. ຜູ້ມີທຳຈະໄດ້ຮັບສຸກອັນສູງສຸດ ແຕ່ຄົນບາບຈະພົບແຕ່ທຸກຂ໌ນານາປະການທັງມວນ.

Verse 40

यो धर्मशीलो जितमानरोषो विद्याविनीतो न परोपतापी / स्वदारतुष्टः परदारदूरःस वै नरो नो भुवि वन्दनीयः

ຜູ້ໃດມີຄວາມປະພຶດຕາມທຳ ມີສີນ ຊະນະຄວາມຍິ່ງຍະໂສແລະຄວາມໂກດ ຖືກຝຶກຝົນດ້ວຍວິຊາ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ຜູ້ອື່ນເຈັບປວດ ພໍໃຈໃນເມຍຂອງຕົນ ແລະຫ່າງໄກຈາກເມຍຂອງຄົນອື່ນ—ຄົນແບບນັ້ນແຫຼະຄວນແກ່ການນົບນ້ອມບູຊາໃນໂລກນີ້.

Verse 41

मिष्टान्नदाता चरिताग्निहोत्रो वेदान्तविच्चन्द्रसहस्रजीवी / मासोपवासी च पतिव्रता चषड् जीवलोके मम वन्दनीयाः

ໃນໂລກຂອງສັດມີຊີວິດ ມີຫົກປະເພດທີ່ຄວນແກ່ການນົບນ້ອມຂອງຂ້າພະເຈົ້າ: ຜູ້ໃຫ້ອາຫານຫວານອັນອຸດົມ, ຜູ້ປະພຶດອັກນິໂຫຕຣາ (Agnihotra) ຢ່າງຖືກຕ້ອງ, ຜູ້ຮູ້ເວດານຕະ, ຜູ້ມີອາຍຸຍືນດັ່ງພັນດວງຈັນ, ຜູ້ຖືອຸປະວາສປະຈຳເດືອນ, ແລະແມ່ຍິງພະຕິວຣະຕາ—ຜູ້ສັດຊື່ຕໍ່ສາມີ.

Verse 42

एवं समाचारयुतो नरो ऽपि वापीं सकूपां सजलं तडागम् / प्रपाशुभं हृद्गृहदेवमन्दिरं कृतं नरेणैव स धर्मौत्तमः

ດັ່ງນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ຄົນທົ່ວໄປຜູ້ມີຄວາມປະພຶດຖືກຕ້ອງ ຖ້າເຂົາເອງໄດ້ສ້າງບໍ່ນ້ຳທີ່ກໍ່ຂອບດີ, ສະຫຼອງນ້ຳທີ່ເຕັມນ້ຳ, ສາລາໃຫ້ນ້ຳດື່ມອັນບໍລິສຸດ (prapā), ທະເລສາບ, ສານບູຊາໃນເຮືອນ ແລະວັດຂອງເທວະ—ຄົນນັ້ນແທ້ໆແມ່ນຜູ້ມີທຳອັນສູງສຸດ.

Verse 43

वर्षाशनं वेदविदे च दत्तं कन्याविवाहस्त्वृणमोचनं द्विजे / भूमिः सुकृष्टापि तृषार्तिहेतोस्तदेवमेतं सुकृतत् समस्तम्

ອາຫານທີ່ຖວາຍໃນລະດູຝົນແກ່ຜູ້ຮູ້ເວດ, ການແຕ່ງງານໃຫ້ກັບສາວພຣົມຈັນ, ແລະການປົດໜີ້ໃຫ້ແກ່ພຣາຫມັນ—ແມ່ນດັ່ງດຽວກັນ ແມ່ນແຕ່ດິນທີ່ໄຖພວນດີກໍອາດເປັນເຫດໃຫ້ເກີດທຸກຂ໌ເນື່ອງຈາກຄວາມຫິວນ້ຳ; ດັ່ງນັ້ນ ທັງໝົດນີ້ພຶງເຂົ້າໃຈວ່າເປັນກຸສົນ (sukṛta) ຢ່າງຄົບຖ້ວນ ເມື່ອເຮັດໃຫ້ຖືກການແລະຖືກທຳນຽມ.

Verse 44

अध्यायमेनं सुकृतस्य सारं शृणोति गायत्यपि भावशुद्ध्या / स वै कुलीनः स च धर्मयुक्तो विश्वालयं याति परं स नूनम्

ຜູ້ໃດດ້ວຍໃຈບໍລິສຸດ ຟັງບົດນີ້—ແກ່ນສານແຫ່ງກຸສົນ—ຫຼືແມ່ນແຕ່ສວດທ່ອງ ຜູ້ນັ້ນເປັນຜູ້ສູງສົງ ແລະຕັ້ງຢູ່ໃນທຳ; ແນ່ນອນຈະໄດ້ເຖິງພຣະສະຖານສູງສຸດ ອັນເປັນທີ່ພັກພິງສາກົນ.