Shloka 24
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
प्रतीचीने पुरद्वारे दशाक्षौहिणिकायुतम् / तालग्रीवं नाम दैत्यं रक्षार्थं समकल्पयत्
Transliteration
pratīcīne puradvāre daśākṣauhiṇikāyutam / tālagrīvaṃ nāma daityaṃ rakṣārthaṃ samakalpayat
Translation
ທີ່ປະຕູເມືອງດ້ານຕາເວັນຕົກ ພຣະອົງໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງອະສຸຣະນາມ “ຕາລະກຣີວະ” ເພື່ອປົກປ້ອງ ພ້ອມກອງທັບດັສອັກໂສຫິນີສິບກອງຄູ່ກັນ।
Word by Word
प्रतीचीनेin the western (side)
प्रतीचीने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्रतीचीन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; locative adjective = 'in the western (direction)'
पुर-द्वारेat the city-gate
पुर-द्वारे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक) + द्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (पुरस्य द्वारे)
दश-अक्षौहिणि-क-आयुतम्accompanied by ten akṣauhiṇīs
दश-अक्षौहिणि-क-आयुतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदश (संख्या-प्रातिपदिक) + अक्षौहिणी (प्रातिपदिक) + क (तद्धित) + आयुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; qualifier of 'दैत्यम्'
ताल-ग्रीवम्Tālagrīva (name)
ताल-ग्रीवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootताल (प्रातिपदिक) + ग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः as proper name
नामnamed
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय/निपात)
Formअव्ययम्; नाम-निपातः = 'named/called'
दैत्यम्a demon
दैत्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
रक्षा-अर्थम्for guarding
रक्षा-अर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootरक्षा (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; 'for the purpose of guarding'
सम्-अकल्पयत्appointed
सम्-अकल्पयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + कॢप् (धातु)
Formलङ्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; 'appointed/assigned'