Adhyaya 29

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे अमावस्याश्राद्धे पितृविचयोनामाष्टाविंशति तमो ऽध्यायः ऋषिरुवाच चतुर्युगानि यान्यासन्पूर्वं स्वायंभुवे ऽन्तरे / तेषां निसर्गं तत्त्वं च श्रोतुमिच्छामि विस्तरात्

ດັ່ງນີ້ໃນ ສີຣີພຣະຫມານຑະ ມະຫາປຸຣານະ ທີ່ວາຍຸໄດ້ກ່າວໄວ້ ໃນພາກຕົ້ນ ຕອນອະນຸສັງກະປາດທີ່ສອງ ໃນອະມາວັດສະຍາ-ສຣາດທະ ບົດທີ 28 ຊື່ ‘ປິຕຣຸວິຈະຍະ’. ຣິສີກ່າວວ່າ—ຈະຕຸຣະຍຸກທີ່ເຄີຍມີກ່ອນໃນສະວາຍັມພູວະມັນວັນຕະຣະ ຂ້າປາຖະໜາຈະຟັງກໍາເນີດແລະສະພາວະຄວາມຈິງຂອງມັນໂດຍລະອຽດ

Verse 2

सूत उवाच पृथिव्यादिप्रसंगेन यन्मया प्रागुदीरितम् / तेषां चतुर्युगं ह्येतत्तद्वक्ष्यामि निबोधत

ສູຕະກ່າວວ່າ—ສິ່ງທີ່ຂ້າໄດ້ກ່າວໄວ້ກ່ອນ ໃນປະສົງເກືອບກັບແຜ່ນດິນແລະອື່ນໆ ນັ້ນ ຄືຈະຕຸຣະຍຸກຂອງພວກນັ້ນ; ບັດນີ້ຂ້າຈະກ່າວ ຈົ່ງຟັງໃຫ້ດີ

Verse 3

संख्ययेह प्रसंख्याय विस्तराच्चैव सर्वशः / युगं च युगभेदश्च युगधर्मस्तथैव च

ໃນທີ່ນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍຕາມມາດຕາການນັບ ຢ່າງລະອຽດແລະຄົບຖ້ວນ ທັງຍຸກ ຄວາມແຕກຕ່າງຂອງຍຸກ ແລະທຳມະຂອງຍຸກດ້ວຍ

Verse 4

युगसंध्यांशकश्चैव युगसंधानमेव च / षट्प्रकाशयुगाख्यैषा ता प्रवक्ष्यामि तत्त्वतः

ທັງສ່ວນຂອງຍຸກສັນທະຍາ ແລະການເຊື່ອມຕໍ່ຂອງຍຸກ; ບັນດາຫົກປະເພດທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ສັດ-ປະກາດ’ ນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວຕາມຄວາມເປັນຈິງ

Verse 5

लौकिकेन प्रमाणेन निष्पाद्याब्दं तु मानुषम् / तेनाब्देन प्रसंख्यायै वक्ष्यामीह वतुर्युगम् / निमेषकाल तुल्यं हि विद्याल्लघ्वक्षरं च यत्

ໂດຍມາດຕາວັດທາງໂລກ ຈົ່ງກຳນົດປີຂອງມະນຸດ; ໂດຍປີນັ້ນເປັນເກນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະນັບແລະກ່າວເຖິງຈະຕຸຣຍຸກໃນທີ່ນີ້; ແລະ ‘ລັກວະອັກສະຣະ’ ພຶງຮູ້ວ່າເທົ່າກັບເວລານິເມສະ

Verse 6

काष्ठा निमेषा दश पञ्च चैव त्रिशच्च काष्ठा गणयेत्कलां तु / त्रिंशत्कलाश्चापि भवेन्मुहूर्त्तस्तै स्त्रिंशता रात्र्यहनी समे ते

ນິເມສະ 15 ເປັນ 1 ກາດຖາ; ກາດຖາ 30 ເປັນ 1 ກະລາ; ກະລາ 30 ເປັນ 1 ມຸຫູຣຕະ; ແລະດ້ວຍມຸຫູຣຕະ 30 ຈຶ່ງເກີດເປັນກາງຄືນແລະກາງວັນທີ່ເທົ່າກັນ

Verse 7

अहोरात्रौ विभजते सूर्यो मानुषलौकिकौ

ດວງອາທິດເປັນຜູ້ແບ່ງກາງວັນແລະກາງຄືນທາງໂລກຂອງມະນຸດ

Verse 8

तत्राहः कर्मचेष्टायां रात्रिः स्वप्नाय कल्पते / पित्र्ये रात्र्यहनी मासः प्रविभागस्तयोः पुनः

ທີ່ນັ້ນ ກາງວັນຖືກກຳນົດເພື່ອການປະກອບກຳ ແລະຄວາມພາກພຽນ; ກາງຄືນເພື່ອການນອນຝັນ. ໃນໂລກຂອງປິຕຣິ ກາງຄືນແລະກາງວັນຮວມກັນເປັນໜຶ່ງເດືອນ ແລະຍັງມີການແບ່ງສ່ວນອີກດ້ວຍ

Verse 9

कृष्णपक्षस्त्वहस्तेषां शुक्लः स्वप्नाय शर्वरी / त्रिंशद्ये मानुषा मासाः पित्र्यो मासस्तु सः स्मृतः

ສຳລັບເຂົາເຈົ້າ ກຶດສະນະປັກ (ຂ້າງມືດ) ເປັນດັ່ງກາງວັນ ແລະ ສຸກລະປັກ (ຂ້າງສວ່າງ) ເປັນດັ່ງກາງຄືນແຫ່ງຄວາມຝັນ. ເດືອນຂອງມະນຸດ 30 ເດືອນ ຖືກນັບເປັນ 1 ເດືອນຂອງປິຕຣິ

Verse 10

शतानि त्रीणि मासानां षष्ट्या चाप्यधिकानि वै / पित्र्यः संवत्सरो ह्येष मानुषेण विभाव्यते

ເດືອນ 300 ແລະເພີ່ມອີກ 60—ລວມເປັນ 360 ເດືອນ—ຕາມການນັບຂອງມະນຸດ ຖືກເຂົ້າໃຈວ່າເປັນ 1 ປີຂອງປິຕຣິ

Verse 11

मानुषे णैव मानेन वर्षाणां यच्छतं भवेत् / पितॄणां त्रीणि वर्षाणि संख्यातानीह तानि वै

ຮ້ອຍປີຕາມມາດຕະຖານຂອງມະນຸດ ທີ່ນີ້ນັບເປັນ 3 ປີຂອງປິຕຣິ

Verse 12

दश चैवाधिका मासाः पितृसंख्येह संज्ञिताः / लौकिकेनैव मानेन हृब्दो यो मानुषः स्मृतः

ໃນການນັບຂອງປິຕຣິ ກ່າວວ່າມີ 10 ເດືອນ ແລະເດືອນທີ່ເພີ່ມອີກ; ແລະ ‘ເວລາຂອງມະນຸດ’ ທີ່ໂດ່ງດັງນັ້ນ ຖືກເຂົ້າໃຈຕາມມາດຕະຖານໂລກີຍເທົ່ານັ້ນ

Verse 13

एतद्दिव्यमहोरात्रं शास्त्रे स्यान्निश्चयो गतः / दिव्ये रात्र्यहनी वर्ष प्रविभागस्तयोः पुनः

ໃນຄຳພີໄດ້ກຳນົດແນ່ນອນເຖິງ “ອະໂຫຣາຕຣະທິບ” ນີ້ ແລະຕາມຄືນ–ວັນທິບນັ້ນ ຈຶ່ງມີການແບ່ງປີອີກຄັ້ງ

Verse 14

अहस्तत्रोदगयनं रात्रिः स्याद्दक्षिणायनम् / ये ते रात्र्यहनी दिव्ये प्रसंख्यानं तयोः पुनः

ທີ່ນັ້ນ ກາງວັນເອີ້ນວ່າ ອຸດຕະຣາຍະນະ ແລະ ກາງຄືນເອີ້ນວ່າ ທັກສິນາຍະນະ; ການນັບຄືນ–ວັນທິບນັ້ນຈະຖືກອະທິບາຍອີກຄັ້ງ

Verse 15

त्रिंशद्यानि तु वर्षाणि दिप्यो मासस्तु स स्मृतः / यन्मानुषं शतं विद्धि दिव्या मासास्त्रयस्तु ते

ສາມສິບປີ ຖືກກ່າວວ່າເປັນ 1 ເດືອນທິບ; ຈົ່ງຮູ້ວ່າ 100 ປີຂອງມະນຸດ ເທົ່າກັບ 3 ເດືອນທິບ

Verse 16

दश चैव तथाहानि दिव्यो ह्येष विधिः स्मृतः / त्रीणि वर्षशतान्येव षष्टिवर्षाणि यानि तु / दिव्यः संवत्सरो ह्येष मानुषेण प्रकीर्त्तितः

ດັ່ງນັ້ນ 10 (ທິບ) ວັນ—ນີ້ແມ່ນລະບຽບທິບທີ່ຈື່ຈຳ; ແລະ 360 ປີຂອງມະນຸດ ຖືກກ່າວວ່າເປັນ 1 ປີທິບ (ສຳວັດສະຣະ)

Verse 17

त्रीणि वर्ष सहस्राणि मानुषाणि प्रमाणतः / त्रिंशदन्यानि वर्षाणि मतः सप्तर्षिवत्सरः

ຕາມມາດຕະຖານ 3,000 ປີຂອງມະນຸດ ແລະເພີ່ມອີກ 30 ປີ—ນີ້ເອີ້ນວ່າ ປີສັບຕະຣິຊິ (Saptarṣi)

Verse 18

नव यानि सहस्राणि वर्षाणां मानुषाणि तु / अन्यानि नवतिश्चैव ध्रुवः संवत्सरः स्मृतः

ເກົ້າພັນປີຂອງມະນຸດ ແລະເພີ່ມອີກເກົ້າສິບປີ—ນີ້ເອີ້ນວ່າ “ທຣຸວະ ສຳວັດສະຣະ”.

Verse 19

षड्विंशतिसहस्राणि वर्षाणि मानुषाणि तु / वर्षाणां तु शतं ज्ञेयं दिव्यो ह्येष विधिः स्मृतः

ຊາວຫົກພັນປີຂອງມະນຸດ; ແລະໜຶ່ງຮ້ອຍປີພຶງຮູ້ວ່າເປັນມາດຕາທິບ—ນີ້ແມ່ນວິທີທິບຕາມຄຳສອນ.

Verse 20

त्रीण्येव नियुतान्याहुर्वर्षाणां मानुषाणि तु

ໃນປີຂອງມະນຸດ ມີສາມນິຍຸຕະ (ສາມແສນປີ)—ດັ່ງນັ້ນເຂົາກ່າວໄວ້

Verse 21

षष्टिश्चैव सहस्राणि संख्यातानि तु संख्याया / दिव्यवर्षसहस्र तु प्राहुः संख्याविदो जनाः

ຕາມການນັບແມ່ນຫົກສິບພັນ; ຜູ້ຮູ້ການຄຳນວນກ່າວວ່າເທົ່າກັບໜຶ່ງພັນປີທິບ

Verse 22

इत्येवमृषिभिर्गीतं दिव्यया संख्याया त्विह / दिव्येनैव प्रमाणेन युगसंख्याप्रकल्पनम्

ດັ່ງນີ້ ນັກລຶດສີໄດ້ຂັບຂານໄວ້ທີ່ນີ້ດ້ວຍຈຳນວນທິບ; ແລະດ້ວຍມາດຕາທິບເທົ່ານັ້ນ ຈຶ່ງຈັດວາງຈຳນວນແຫ່ງຍຸກ

Verse 23

चत्वारि भारते वर्षे युगानि कवयो ऽबुवन् / कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्चेति चतुष्टयम्

ໃນພາຣະຕະວັດ ນັກກະວີກ່າວວ່າມີຍຸກ 4: ກຣິຕະ, ເຕຣຕາ, ດວາປະຣະ, ກະລິ—ເປັນຈະຕຸດສະຕະຍະ.

Verse 24

पूर्व कृतयुकं नाम ततस्त्रेती विधीयते / द्वापरं च कलिश्चैव युगान्येतानि कल्पयेत्

ຕອນແຮກເອີ້ນວ່າ ກຣິຕະຍຸກ, ຕໍ່ມາກໍກຳນົດເປັນ ເຕຣຕາ; ແລ້ວຈຶ່ງເປັນ ດວາປະຣະ ແລະ ກະລິ—ຍຸກເຫຼົ່ານີ້ຖືກກຳນົດແບບນີ້.

Verse 25

चत्वार्याहुः सहस्राणि वर्षाणां च कृत युगम् / तस्य तावच्छती संध्या संध्यांशः संध्याया समः

ກຣິຕະຍຸກກ່າວວ່າຍາວ 4,000 ປີ; ສັນທະຍາ (saṃdhyā) 100 ປີ ແລະ ສັນທະຍາອັງສະ (saṃdhyāṃśa) ກໍເທົ່າກັນ.

Verse 26

इतरेषु ससंध्येषु ससंध्यांशेषु च त्रिषु / एकन्यायेन वर्तन्ते सहस्राणि शतानि च

ໃນອີກສາມຍຸກທີ່ເຫຼືອ ພ້ອມທັງ saṃdhyā ແລະ saṃdhyāṃśa ຈຳນວນພັນແລະຮ້ອຍກໍດຳເນີນຕາມກົດດຽວກັນ.

Verse 27

त्रीणि द्वे च सहस्राणि त्रेताद्वापरयोः क्रमात् / त्रिशती द्विशती संध्ये संध्यांशौ चापि तत्समौ

ຕາມລຳດັບ ເຕຣຕາຍຸກ 3,000 ປີ ແລະ ດວາປະຣະຍຸກ 2,000 ປີ; ສັນທະຍາ 300 ແລະ 200 ປີ, ສັນທະຍາອັງສະກໍເທົ່າກັນ.

Verse 28

कलिं वर्षसरस्रं तु युगमाहुर्द्विजोत्तमाः / तस्यैकशतिका संध्या संध्यांशः संध्यया समः

ພຣະພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດກ່າວວ່າ ກະລິຍຸກຍາວ 1,000 ປີ. ຊ່ວງສັນທະຍາຂອງມັນ 100 ປີ ແລະ ສ່ວນສັນທະຍາກໍເທົ່າກັນ.

Verse 29

तेषां द्वादशसाहस्री युगसंख्या प्रकीर्त्तिता / कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्चैव चतुष्टयम्

ຈໍານວນຂອງຍຸກເຫຼົ່ານີ້ຖືກກ່າວວ່າເປັນ 12,000. ກຣິຕະ, ເຕຣຕາ, ດວາປະຣະ ແລະ ກະລິ—ທັງສີ່ແມ່ນຊຸດຍຸກ.

Verse 30

अत्र संवत्सरा दृष्टा मानुषेण प्रमाणतः / कृतस्य तावद्वक्ष्यामि वर्षाणि च निबोधत

ທີ່ນີ້ໄດ້ນັບປີຕາມມາດຕະຖານຂອງມະນຸດ. ບັດນີ້ຂ້ອຍຈະກ່າວຈໍານວນປີຂອງກຣິຕະຍຸກ; ຈົ່ງຟັງໃຫ້ດີ.

Verse 31

सहस्राणां शतान्याहुश्चतुर्दश हि संख्याया / चत्वारिंशत्सहस्राणि तथान्यानि कृतं युगम्

ໃນການນັບແບບຮ້ອຍຂອງພັນ ກ່າວວ່າມີ 14; ແລະ 40,000 ພ້ອມສ່ວນອື່ນໆ ຮວມເປັນກຣິຕະຍຸກ.

Verse 32

तथा शतसहस्राणि वर्षाणि दशसंख्याया / अशीतिश्च सहस्राणि कालस्त्रेतायुगस्य सः

ເຊັ່ນດຽວກັນ 10 ແສນປີ ແລະ 80,000 ປີ—ນີ້ແມ່ນໄລຍະເວລາຂອງເຕຣຕາຍຸກ.

Verse 33

सप्तैव नियुतान्याहुर्वर्षाणां मानुषेण तु / विंशतिश्च सहस्रामि कालः स द्वापरस्य च

ຕາມການນັບເປັນປີຂອງມະນຸດ ເວລາແຫ່ງທະວາປະຍຸກ ກ່າວວ່າ ເຈັດນິຍຸຕະ ແລະ ສອງໝື່ນປີ

Verse 34

तथा शतसहस्राणि वर्षाणां त्रीणि संख्यया / षष्टिश्चैव सहस्राणि कालः कलियुगस्य तु

ເຊັ່ນດຽວກັນ ເວລາແຫ່ງກະລິຍຸກ ກ່າວວ່າ ສາມແສນປີ ແລະ ຫົກໝື່ນປີ (ລວມ 360,000 ປີ)

Verse 35

एवं चतुर्युगे काल ऋतैः संध्यांशकैः स्मृतः / नियुतान्येव षडिंशान्निरसानि युगानि वै

ດັ່ງນັ້ນ ເວລາແຫ່ງຈະຕຸຣຍຸກ ຖືກຈື່ຈຳພ້ອມດ້ວຍ ສັນທະຍາ ແລະ ສ່ວນສັນທະຍາ ຂອງກຣິຕະແລະຍຸກອື່ນໆ; ຈຳນວນແມ່ນ ສິບຫົກ ນິຍຸຕະ (ຄົບຖ້ວນ)

Verse 36

चत्वारिंशत्तथा त्रीणि नियुता नीह संख्यया / विंशतिश्च सहस्राणि स संध्यांशश्चतुर्युगः

ໃນນີ້ ຕາມຈຳນວນແມ່ນ ສີ່ສິບສາມ ນິຍຸຕະ ແລະ ສອງໝື່ນປີ; ນີ້ແມ່ນ ສ່ວນສັນທະຍາ (sandhyāṃśa) ຂອງຈະຕຸຣຍຸກ

Verse 37

एवं चतुर्युगाख्यानां साधिका ह्येकसप्ततिः / कृतत्रेतादियुक्तानां मनोरन्तरमुच्यते

ດັ່ງນັ້ນ ຈຳນວນຈະຕຸຣຍຸກທີ່ປະກອບດ້ວຍ ກຣິຕະ ຕເຣຕາ ແລະອື່ນໆ ທີ່ເກີນ ເຈັດສິບເອັດ ເອີ້ນວ່າ ‘ມັນວັນຕະຣະ’ (Manvantara)

Verse 38

मन्वन्तरस्य संख्यां तु वर्षाग्रेण निबोधत / त्रिंशत्कोट्यस्तु वर्षाणां मानुषेण प्रकीर्त्तिताः

ຈົ່ງຮູ້ຈໍານວນແຫ່ງມັນວັນຕະຕາມມາດຕາປີ; ໃນການນັບຂອງມະນຸດ ກ່າວວ່າເປັນສາມສິບໂກຕິປີ.

Verse 39

सप्त षष्टिस्तथान्यानि नियुतान्यधिकानि तु / विशतिश्च सहस्राणि कालो ऽयं साधिकं विना

ນອກນັ້ນຍັງມີນິຍຸຕະຫົກສິບເຈັດ ແລະສອງໝື່ນອີກ; ການເວລານີ້ເປັນເຊັ່ນນີ້ໂດຍບໍ່ມີເສດເກີນ.

Verse 40

मन्वन्तरस्य संख्यैषा संख्या विद्भिर्द्विजैः स्मृता / मन्वन्तरस्य कालो ऽयं युगैः सार्द्धं च कीर्त्तितः

ນີ້ແມ່ນຈໍານວນຂອງມັນວັນຕະທີ່ດວິຊະຜູ້ຮູ້ໄດ້ຈື່ຈໍາ; ເວລາແຫ່ງມັນວັນຕະນີ້ກໍຖືກກ່າວພ້ອມກັບຍຸກທັງຫຼາຍ.

Verse 41

चतुः साहस्रयुक्तं वै प्राकृतं तत्कृतं युगम् / त्रेताशिष्टं प्रवक्ष्यामि द्वापरं कलिमेव च

ກຣິຕະຍຸກຕາມທໍາມະຊາດນັ້ນມີສີ່ພັນ; ບັດນີ້ຂ້າຈະກ່າວເຖິງ ເຕຣຕາ, ດວາປະຣະ ແລະ ກາລີ ດ້ວຍ.

Verse 42

युगपत्समयेनार्थो द्विधा वक्तुं न शक्यते / क्रमागतं मया ह्येतत्तुभ्यं नोक्त युग द्वयम्

ບໍ່ສາມາດກ່າວຄວາມໝາຍເປັນສອງຢ່າງໃນເວລາດຽວກັນ; ດັ່ງນັ້ນ ສິ່ງທີ່ມາຕາມລໍາດັບນີ້ ຂ້າບໍ່ໄດ້ກ່າວແກ່ເຈົ້າເປັນຍຸກສອງພ້ອມກັນ.

Verse 43

ऋषिवंशप्रसंगेन व्याकुलत्वात्तथैव च / अत्र त्रेतायुगस्यादौ मनुः सप्तर्षयश्च ये

ເນື່ອງຈາກການເລົ່າເຖິງວົງສາຂອງລິສີ ຈຶ່ງເກີດຄວາມວຸ້ນວາຍ; ທີ່ນີ້ ໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນແຫ່ງເຕຣຕາຍຸກ ມີມະນຸ ແລະ ສັບຕະລິສີທັງຫຼາຍ

Verse 44

श्रौत स्मार्त्त च ते धर्म ब्रह्मणानुप्रचौदितम् / दाराग्निहोत्रसंबन्धमृग्यजुः सामसंहितम्

ທຳມະແບບສຣໂອຕະ ແລະ ສະມາຣຕະ ຂອງພວກເຂົາ ໄດ້ຮັບການຊີ້ນຳໂດຍພຣະພຣະຫມາ—ກ່ຽວກັບຄອບຄົວ ແລະ ອັກນິໂຫຕຣ ພ້ອມທັງສັງຫິຕາ ຣິກ-ຢະຈຸ-ສາມ

Verse 45

इत्यादिलक्षणं श्रौतं धर्म सप्तर्षयो ऽब्रुवन् / परंपरागतं धर्म स्मार्त्तं चाचारलक्षणम्

ທຳມະສຣໂອຕະທີ່ມີລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ ສັບຕະລິສີໄດ້ກ່າວ; ແລະທຳມະສະມາຣຕະທີ່ສືບຕໍ່ຕາມປະເພນີ ມີລັກສະນະເປັນອາຈາຣະ ກໍໄດ້ກ່າວດ້ວຍ

Verse 46

वर्णाश्रमाचारयुतं मनुः स्वायंभुवो ऽब्रवीत् / सत्येन ब्रह्मचर्येण श्रुतेन तपसा च वै

ມະນຸ ສະວາຍັມພູວະ ໄດ້ກ່າວທຳມະທີ່ປະກອບດ້ວຍຈາຣີດແຫ່ງວັນນະ-ອາສຣົມ—ໂດຍສັດຈະ ພຣະຫມະຈັນ ສຣຸຕິ (ເວທ) ແລະ ຕະປະ

Verse 47

तेषां तु तप्ततपसा आर्षेणोपक्रमेण तु / सप्तर्षीणां मनोश्चैव ह्याद्ये त्रेतायुगे तथा

ຕາມຕະປະອັນເຜົາຮ້ອນຂອງພວກເຂົາ ແລະຕາມການເລີ່ມຕົ້ນແບບອາຣສະ ໃນຕອນຕົ້ນແຫ່ງເຕຣຕາຍຸກ ກໍເປັນເຊັ່ນນັ້ນແກ່ສັບຕະລິສີ ແລະ ມະນຸ ດ້ວຍ

Verse 48

अबुद्धिपूर्वकं तेषामक्रियापूर्वमेव च / अभिव्यक्तास्तु ते मन्त्रास्तारकाद्यैर्निदर्शनैः

ມົນຕຣາຂອງເຂົາເຈົ້າບໍ່ໄດ້ເກີດຈາກການຄິດປຸງແຕ່ງລ່ວງໜ້າ ແລະບໍ່ໄດ້ມີການກະທຳນຳໜ້າ; ແຕ່ປາກົດຜ່ານນິມິດເຊັ່ນດາວເປັນຕົ້ນ

Verse 49

आदिकल्पे तु देवानां प्रादुर्भूतास्तु याः स्वयम् / प्राणाशेष्वथ सिद्धीनामन्यासां च प्रवर्त्तनम्

ໃນກັລປແຫ່ງປະຖົມ ສິດທິຂອງເທວະທີ່ເກີດຂຶ້ນໂດຍຕົນເອງ; ເມື່ອພະລັງຊີວິດຫຼຸດລົງ ສິດທິອື່ນໆກໍເລີ່ມເຄື່ອນໄຫວ

Verse 50

आसन्मन्त्रा व्यतीतेषु ये कल्पेषु सहस्रशः / ते मन्त्रा वै पुनस्तेषां प्रतिभायामुपस्थिताः

ມົນຕຣາທີ່ເຄີຍມີໃນກັລປທີ່ຜ່ານມານັບພັນ ມົນຕຣາເຫຼົ່ານັ້ນເອງກໍກັບມາປາກົດໃນປັນຍາດົນໃຈຂອງເຂົາເຈົ້າ

Verse 51

ऋचो यजूंषि सामानि मन्त्रश्चाथर्वणानि तु / सप्तर्षिभिस्तु ते प्रोक्ताः स्मार्त्तं धर्मं मनुर्जगौ

ຣິກ, ຢະຊຸ, ສາມ ແລະມົນຕຣາອະຖັຣວະ—ສັບຕະຣິຊີໄດ້ກ່າວໄວ້; ສ່ວນທຳມະສະມາຣຕະ ມະນູໄດ້ປະກາດ

Verse 52

त्रेतादौ संहिता वेदाः केवला धर्मसेतवः / संरोधादायुषश्चैव वर्त्स्यन्ते द्वापरेषु वै

ໃນຕົ້ນຍຸກເຕຣຕາ ພຣະເວດມີແຕ່ຮູບສັງຫິຕາ ເປັນສະພານແຫ່ງທຳມະເທົ່ານັ້ນ; ເມື່ອອາຍຸຂອງມະນຸດຫຼຸດລົງ ໃນຍຸກທະວາປະຣະຈະດຳເນີນໄປ (ແບບແຍກສ່ວນ)

Verse 53

ऋषयस्तपसा वेदान्द्वापरादिष्वधीयते / अनादिनिधिना दिव्याः पूर्वं सृष्टाः स्वयंभुवा

ບັນດາຣິສີດ້ວຍຕະປະ ຈຶ່ງສຶກສາພຣະເວດໃນຍຸກທະວາປະ ແລະຍຸກຕໍ່ໆໄປ; ພຣະສະວະຍັມພູ ຜູ້ເປັນຄັງອັນບໍ່ມີຕົ້ນກໍາເນີດ ໄດ້ສ້າງຣິສີທິບໄວ້ແຕ່ເດີມ

Verse 54

सधर्माः सव्रताः सांगा यथाधर्मं युगेयुगे / विक्रियन्ते समानार्था वेदवादा यथायुगम्

ຖ້ອຍຄໍາແຫ່ງພຣະເວດ ພ້ອມທັງທຳ ວຣະຕະ ແລະເວດາງຄະ ດໍາເນີນໄປທຸກຍຸກຕາມທຳ. ແມ່ນແຕ່ຄວາມໝາຍດຽວກັນ ແຕ່ຮູບແບບປ່ຽນຕາມຍຸກ

Verse 55

आरंभयज्ञाः क्षत्राश्च हविर्यज्ञा विशस्तथा / परिचारयज्ञाः शूद्रास्तु जपयज्ञा द्विजोत्तमाः

ກະສັດຕຣິຍະປະກອບອາຣັມພະຍັດ ແລະໄວສະຍະປະກອບຫະວິຣຍັດ. ສ່ວນຊູດຣະປະກອບຍັດແຫ່ງການປະນິບັດ ແລະທະວິຊະຜູ້ປະເສີດປະກອບຊະປະຍັດ

Verse 56

तदा प्रमुदिता वर्णास्त्रेतायां धर्मपालिताः / क्रियावन्तः प्रजावन्तः समृद्धाः सुखिनस्तथा

ໃນເວລານັ້ນ ໃນຕຣີຕາຍຸກ ບັນດາວັນນະທີ່ຖືກທຳຄຸ້ມຄອງ ລ້ວນຍິນດີ—ຂະຫຍັນໃນພິທີກຳ ມີລູກຫຼານ ຮຸ່ງເຮືອງ ແລະເປັນສຸກ

Verse 57

ब्राह्मणाननुर्त्तन्ते क्षत्रियाः क्षत्रियान्विशः / वैश्यानुवर्त्तिनः शुद्राः परस्परमनुव्रताः

ກະສັດຕຣິຍະນ້ອມຕາມພຣາຫມະນະ, ໄວສະຍະນ້ອມຕາມກະສັດຕຣິຍະ. ຊູດຣະນ້ອມຕາມໄວສະຍະ—ທຸກຝ່າຍຕ່າງຖືວິນັຍຂອງກັນແລະກັນ

Verse 58

शुभाः प्रवृत्तयस्तेषां धर्मा वर्णाश्रमास्तथा / संकल्पितेन मनसा वाचोक्तेन स्वकर्मणा

ການປະພຶດຂອງເຂົາທັງຫຼາຍເປັນມົງຄຸນ; ທຳມະວັນນາ-ອາສຣົມກໍເຊັ່ນນັ້ນ—ດ້ວຍສັງກັນໃນໃຈ ດ້ວຍວາຈາທີ່ກ່າວ ແລະດ້ວຍກຳຂອງຕົນ

Verse 59

त्रेतायुगे च विफलः कर्मारंभः प्रसिद्ध्यति / आयुर्मेधा बलं रूपमारोग्यं धर्मशीलता

ໃນຍຸກເຕຣຕາ ແມ່ນແຕ່ການເລີ່ມກຳທີ່ບໍ່ໄດ້ຜົນກໍຍັງເປັນທີ່ເລື່ອງລື; ອາຍຸຍືນ ປັນຍາ ກຳລັງ ຮູບງາມ ສຸຂະພາບ ແລະຄວາມປະພຶດຕາມທຳມະ ເພີ່ມພູນ

Verse 60

सर्वसाधारणा ह्येते त्रेतायां वै भवं त्युत / वर्णाश्रमव्यवस्थानं तेषां ब्रह्मा तदाकरोत्

ໂອ ພະວະ! ໃນຍຸກເຕຣຕາ ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ເປັນຂອງທົ່ວໄປສຳລັບທຸກຄົນ; ໃນເວລານັ້ນ ພຣະພຣົມໄດ້ຈັດວາງລະບຽບວັນນາ-ອາສຣົມໃຫ້ແກ່ພວກເຂົາ

Verse 61

पुनः प्रजास्तु ता मोहाद्धर्मा स्तानप्यपालयन् / परस्परविरोधेन मनुं ताः पुनरभ्ययुः

ຕໍ່ມາ ປະຊາທັງຫຼາຍເພາະຄວາມຫຼົງ ບໍ່ໄດ້ຮັກສາທຳມະເຫຼົ່ານັ້ນ; ເນື່ອງຈາກຄວາມຂັດແຍ້ງກັນເອງ ພວກເຂົາຈຶ່ງກັບໄປຫາມະນູອີກຄັ້ງ

Verse 62

पुनः स्वायंभुवो दृष्ट्वा याथातथ्यं प्रजापतिः / ध्यात्वा तु शतरूपायां पुत्रौ स उदपादयत्

ຕໍ່ມາ ສະວາຍັມພູວະ ປະຊາປະຕິ ເຫັນສະພາບຕາມຄວາມເປັນຈິງ ແລ້ວໄດ້ເພ່ງສະມາທິໃນ ສະຕະຣູປາ ແລະໃຫ້ກຳເນີດບຸດຊາຍສອງອົງ

Verse 63

प्रियव्रतो त्तानपादौ प्रथमौ तौ मोहीक्षितौ / ततः प्रभृति राजान उत्पन्ना दण्डधारिणः

ປຣິຍະວຣະຕະ ແລະ ອຸຕຕານະປາດະ ຖືກນັບເປັນກະສັດຄູ່ທໍາອິດ; ຈາກນັ້ນມາ ກະສັດຜູ້ຖືທັນດະ (ໄມ້ແຫ່ງທໍາ) ກໍເກີດຂຶ້ນ

Verse 64

प्रजानां रञ्जनाच्चैव राजानस्ते ऽभवन्नृपाः / प्रच्छन्न पापास्तैर्ये च न शक्यास्तु नराधिपैः

ເນື່ອງຈາກທຳໃຫ້ປະຊາຊົນຊື່ນບານ ກະສັດເຫຼົ່ານັ້ນຈຶ່ງໄດ້ຊື່ວ່າ ‘ນຣິປ’; ແລະໄດ້ກົດຂີ່ບາບທີ່ຊ່ອນເຊື່ອງ ທີ່ຜູ້ປົກຄອງອື່ນບໍ່ອາດປະຫັດໄດ້

Verse 65

धर्मराजः स्मृतस्तेषां शास्ता वैवस्वतो यमः / वर्णानां प्रविभागाश्च त्रेतायां संप्रकीर्त्तिताः

ສໍາລັບພວກເຂົາ ຍະມະໄວວັສວະຕະ ຖືກລະລຶກວ່າເປັນ ‘ທັມມະຣາຊາ’ ແລະ ‘ຜູ້ລົງທັນ’; ແລະໃນຍຸກເຕຣຕາ ການແບ່ງວັນນະກໍຖືກປະກາດ

Verse 66

संभृताच्च तदा मन्त्रा ऋषिभिर्ब्रह्मणः सुतैः / यज्ञाः प्रवर्त्तिताश्चैव तदा ह्येव तु दैवतैः

ໃນເວລານັ້ນ ຣິສີຜູ້ເປັນບຸດຂອງພຣະພຣະຫມາ ໄດ້ຮວບຮວມມົນຕຣາ; ແລະໃນການດຽວກັນ ເທວະທັງຫຼາຍໄດ້ເລີ່ມຍັດຍະ

Verse 67

यामशुक्रार्जितैश्चैव सर्वसाधन संभृतैः / सार्द्धं विश्वभुजा चैव देवेन्द्रेण महौजसा

ດ້ວຍສິ່ງທີ່ຍາມະແລະສຸກຣະໄດ້ຈັດຫາ ພ້ອມສັບພະອຸປະກອນທັງປວງ, ຮ່ວມກັບວິສະວະພູຊະ ແລະພຣະອິນທຣາຜູ້ມີພະລັງອັນໃຫຍ່ (ຈຶ່ງພ້ອມພຽງກັນ)

Verse 68

स्वायंभुवेंऽतरे देवैर्यज्ञस्तैः प्राक्प्रवर्त्तितः / सत्यं जपस्तपो दानं त्रेताया धर्म उच्यते

ໃນມັນວັນຕະຣະຂອງສະວາຍັມພູວະ ເທວະທັງຫຼາຍໄດ້ເລີ່ມພິທີຍັດຍະແຕ່ກ່ອນ; ໃນຍຸກເຕຣຕາ ຄວາມສັດຈິງ ຈະປະ ຕະປະ ແລະທານ ເອີ້ນວ່າ ທຳມະ

Verse 69

तदा धर्म्मसहस्रान्ते ऽहिंसाधर्मः प्रवर्त्तते / जायन्ते च तदा शूरा आयुष्मन्तो महाबलाः

ໃນເວລານັ້ນ ເມື່ອຄົບພັນການຂອງທຳມະ ທຳມະແຫ່ງອະຫິງສາຈຶ່ງເລີ່ມແຜ່; ແລະເກີດຜູ້ກ້າຫານ ອາຍຸຍືນ ມີພະລັງຫຼາຍ

Verse 70

व्यस्तदण्डा महाभागा धर्मिष्ठा ब्रह्मवादिनः / पद्मपत्रायताक्षाश्च पृथूरस्काः सुसंहताः

ເຂົາເຈົ້າວາງດັນດະໄວ້ຂ້າງ ເປັນຜູ້ມີສິຣິມົງຄຸນ ຕັ້ງມັ່ນໃນທຳມະ ແລະເປັນຜູ້ກ່າວຖຶງພຣະພຣົມັນ; ມີຕາຍາວດັ່ງໃບບົວ ອົກກວ້າງ ກາຍແນ່ນຫນາ

Verse 71

सिंहातङ्का महासत्त्वा मत्तमातङ्गगमिनः / महाधनुर्द्धराश्चैव त्रेतायां चक्रवर्त्तिनः

ເຂົາເຈົ້າກ້າຫານດັ່ງສິງ ມີສັດຕະວະຍິ່ງໃຫຍ່ ເດີນດັ່ງຊ້າງຕົກມັນ; ເປັນຜູ້ຖືຄັນທະນູໃຫຍ່ ແລະໃນຍຸກເຕຣຕາເປັນຈັກກະພັດ

Verse 72

सर्वलक्षणसम्पूर्मा न्यग्रोधपरिमण्डलाः / न्यग्रोधौ तु स्मृतौ बाहू व्यामो न्यग्रोध उच्यते

ເຂົາເຈົ້າສົມບູນດ້ວຍລັກສະນະທັງປວງ ມີສັດສ່ວນແບບ ‘ນະຍະໂກຣທະ-ປະຣິມັນດະລະ’ (ດຸດວົງຮອບຕົ້ນໄທ); ແຂນທັງສອງເອີ້ນວ່າ ‘ນະຍະໂກຣທະ’ ແລະໜຶ່ງວະຍາມະກໍເອີ້ນວ່າ ‘ນະຍະໂກຣທະ’

Verse 73

व्यामे नैवोछ्रयो यस्य सम ऊर्द्धं तु देहिनः / समोछ्रयपरीणाहो ज्ञेयो न्यग्रोधमण्डलः

ສິ່ງໃດທີ່ຄວາມກວ້າງແລະຄວາມສູງເທົ່າກັນເທິງກາຍ ແລະຄວາມສູງກັບເສັ້ນຮອບວົງກໍເທົ່າກັນ ພຶງຮູ້ວ່າເປັນ ‘ນະຍະໂກຣດະມັນດະລະ’.

Verse 74

चक्रं रथो मणिर्भार्या निधिरश्वो गजस्तथा / सप्तैतानि च रत्नानि सर्वेषां चक्रवर्तिनाम

ຈັກຣະ, ລົດຮົບ, ແກ້ວມະນີ, ພຣະມະເຫສີ, ຂຸມຊັບ, ມ້າ ແລະ ຊ້າງ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນຮັດຕະນະ 7 ຂອງຈັກກະວັດຕິທັງປວງ.

Verse 75

चक्रं रथो मणिः खड्गश्चर्मरत्नं च पञ्चमम् / केतुर्निधिश्च सप्तैव प्राणहीनानि चक्षते

ຈັກຣະ, ລົດຮົບ, ແກ້ວມະນີ, ດາບ, ຮັດຕະນະເປັນໂລ່ (ອັນທີ 5), ທຸງໄຊ (ເກຕຸ) ແລະ ຂຸມຊັບ—ທັງ 7 ນີ້ເຂົາກ່າວວ່າເປັນສິ່ງບໍ່ມີຊີວິດ.

Verse 76

भार्या पुरोहितश्चैव सेनानी रथकृच्च यः / मन्त्र्यश्वः कलभश्चैव प्राणिनः सप्त कीर्त्तिताः

ພຣະມະເຫສີ, ປຸໂຣຫິດ, ແມ່ທັບ, ຊ່າງເຮັດລົດ, ມົນຕີ, ມ້າ ແລະ ລູກຊ້າງ (ກະລະພະ)—ທັງ 7 ນີ້ໄດ້ຖືກກ່າວວ່າເປັນຜູ້ມີຊີວິດ.

Verse 77

रत्नान्येतानि दिव्यानि संसिद्धानि महात्मनाम् / चतुर्दश विधेयानि सर्वेषां चक्रवर्त्तिनाम्

ຮັດຕະນະອັນທິບເຫຼົ່ານີ້ ສຳເລັດພ້ອມແກ່ມະຫາອາດມາ ແລະສຳລັບຈັກກະວັດຕິທັງປວງ ນັບເປັນສິ່ງພຶງມີ 14 ປະການ.

Verse 78

विष्णोरंशेन जायन्ते पृथिव्यां चक्रवर्त्तिनः / मन्वन्तरेषु सर्वेषु अतीतानागतेष्विह

ດ້ວຍສ່ວນໜຶ່ງແຫ່ງພຣະວິດສະນຸ ຈັກກະວັດຕິກະສັດເກີດຂຶ້ນໃນໂລກ; ໃນມັນວັນຕະທຸກຍຸກ ທັງອະດີດແລະອະນາຄົດ ກໍເປັນເຊັ່ນນັ້ນ

Verse 79

भूतभव्यानि यानीह वर्त्तमानानि यानि च / त्रेतायुगे च तान्यत्र जायन्ते चक्रवर्त्तिनः

ສິ່ງໃດເປັນອະດີດແລະອະນາຄົດ ພ້ອມທັງສິ່ງທີ່ເປັນປັດຈຸບັນ—ທັງໝົດນັ້ນ ໃນຍຸກເຕຣຕາ ຈະເກີດເປັນຈັກກະວັດຕິກະສັດ

Verse 80

भद्राणीमानि तेषां वै भवन्तीह महीक्षिताम् / अत्यद्भुतानि चत्वारि बलं धर्मः सुखं धनम्

ສໍາລັບກະສັດຜູ້ປົກປ້ອງແຜ່ນດິນ ມີມົງຄຸນເກີດຂຶ້ນທີ່ນີ້; ສີ່ປະການອັນອັດສະຈັນຄື ພະລັງ ທຳມະ ຄວາມສຸກ ແລະ ຊັບ

Verse 81

अन्योन्यस्याविरोधेन प्राप्यन्ते तु नृपैः समम् / अर्थो धर्मश्च कामश्च यशो विजय एव च

ໂດຍບໍ່ຂັດແຍ້ງກັນ ກະສັດຍ່ອມໄດ້ພ້ອມກັນ: ອັດຖະ ທຳມະ ກາມະ ກຽດຕິຍົດ ແລະ ໄຊຊະນະ

Verse 82

ऐश्वर्येणाणिमाद्येन प्रभुशक्त्या तथैव च / श्रुतेन तपसा चैव मुनीनभिभवन्ति वै

ດ້ວຍໄອສະວັນ—ສິດທິເຊັ່ນ ອະນິມາ ແລະອື່ນໆ—ພ້ອມດ້ວຍອໍານາດແຫ່ງຜູ້ເປັນໃຫຍ່, ອີກທັງດ້ວຍຄວາມຮູ້ຈາກສຣຸຕິ ແລະຕະປະ ພວກເຂົາຍ່ອມເຫນືອກວ່າມຸນີໂດຍແທ້

Verse 83

बलेन तपसा चैव देवदानवमानवान् / लक्षणैश्चैव जायन्ते शरीरस्थैरमानुषैः

ດ້ວຍພະລັງແລະຕະປະ ເທວະ ທານະວະ ແລະມະນຸດ ຍ່ອມເກີດພ້ອມລັກສະນະເຫນືອມະນຸດທີ່ສະຖິດໃນກາຍ।

Verse 84

केशाःस्निग्धा ललाटोच्चा जिह्वा चास्य प्रमार्जिनी / ताम्रप्रभोष्टनेत्राश्च श्रीवत्साश्चैद्ध्वरोमशाः

ຜົມມັນງາມ ໜ້າຜາກສູງ ລີ້ນຊໍາລະໃຫ້ບໍລິສຸດ; ຮິມຝີປາກແລະດວງຕາສ່ອງສີທອງແດງ, ອົກມີເຄື່ອງໝາຍສຣີວັດສະ ແລະຂົນກາຍໜາແນ່ນ।

Verse 85

आजानुबाहवस्छैव तदाम्रहस्ताः कटौ कृशाः / न्यग्रोधपरिणाहाश्च सिंहस्कन्धास्तु मेहनाः

ແຂນຍາວຮອດຂໍ້ເຂົ່າ ມືສີທອງແດງ ແອວພຽວ; ອົກກວ້າງດຸດຕົ້ນໄທ ບ່າດຸດສິງ ແລະມີພະລັງຍິ່ງໃຫຍ່।

Verse 86

गजेद्रगतयश्चैव महाहनव एव च / पादयोश्चक्रमत्स्योन्तु शङ्खपद्मौ तुहस्तयोः

ການເດີນດຸດຊ້າງໃຫຍ່ ແລະຂາກະໄຕໃຫຍ່; ທີ່ຝ່າທ້າວມີເຄື່ອງໝາຍຈັກຣະແລະປາ, ທີ່ຝ່າມືມີສັງຂະແລະປັດມະ।

Verse 87

पञ्चाशीतिसहस्राणि ते राजन्त्यजरा नृपाः / असंगगतयस्तेषां चतस्रश्चक्रवर्त्तिनाम्

ກະສັດຜູ້ບໍ່ແກ່ນັ້ນ ຄອງລາຊະອານາຈັກ 85,000 ປີ; ແລະສໍາລັບຈັກກະພັດ ມີການເຄື່ອນໄຫວ ‘ບໍ່ຕິດຂັດ’ 4 ປະການ।

Verse 88

अन्तरिक्षे समुद्रि च पाताले पर्वतेषु च / इज्या दानं तपः सत्यं त्रेतायां धर्म उच्यते

ໃນອາກາດ ໃນທະເລ ໃນປາຕາລ ແລະໃນພູເຂົາ ທຳໃນຍຸກເຕຣຕາແມ່ນ ຍັດຍະ ທານ ຕະປະ ແລະສັດຈະ

Verse 89

तदा प्रवर्त्तते धर्मो वर्णाश्रमविभागशः / मर्यादास्थापनार्थं च दण्डनीतिः प्रवर्त्तते

ໃນເວລານັ້ນ ທຳດຳເນີນຕາມການແບ່ງວັນນະ-ອາສຣົມ; ແລະເພື່ອສ້າງລະບຽບ ດັນດະນີຕິ (ນະໂຍບາຍໂທດ) ກໍເກີດຂຶ້ນ

Verse 90

त्दृष्टपुष्टाः प्रजाः सर्वा अरोगाः पूर्णमानसाः / एको वेदश्चतुष्पादस्त्रेतायुगविधौस्मृतः

ໃນເວລານັ້ນ ປະຊາທັງໝົດແຂງແຮງ ບໍ່ມີໂລກ ແລະຈິດໃຈເຕັມພ້ອມ; ໃນວິທີແຫ່ງຍຸກເຕຣຕາ ພຣະເວດເປັນໜຶ່ງແຕ່ກ່າວວ່າມີສີ່ບາດ

Verse 91

त्रीणि वर्षसहस्राणि तदा जीवन्ति मानवाः / पुत्रपौत्रसमाकीर्णा म्रियन्ते च क्रमेण तु

ໃນເວລານັ້ນ ມະນຸດມີອາຍຸສາມພັນປີ; ແລະເມື່ອມີລູກຫຼານລ້ອມຮອບ ກໍຈາກໄປຕາມລຳດັບເວລາ

Verse 92

एष त्रेतायुगे धर्मस्त्रेतासंध्यां निबोधत / त्रेतायुगस्वभावानां संध्या पादेन वर्त्तते / संध्यापादः स्वभावस्तु सोंऽशपदेन तिष्ठति

ນີ້ແມ່ນທຳໃນຍຸກເຕຣຕາ; ຈົ່ງຮູ້ຈັກ “ເຕຣຕາ-ສັນທະຍາ” ດ້ວຍ. ສັນທະຍາຂອງສະພາວະໃນຍຸກເຕຣຕາ ດຳເນີນດ້ວຍໜຶ່ງບາດ; ແລະບາດແຫ່ງສັນທະຍານັ້ນຕັ້ງຢູ່ເປັນສ່ວນໜຶ່ງ (ອັມສະ)