Adhyaya 22

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे आदित्यव्यूहकीर्त्तनं नामैकविंशतितमो ऽध्यायः सूत उवाच स्वायंभूवनिसर्गे तु व्याख्यातान्यन्तराणि च / भविष्याणि च सर्वाणि तेषां वक्ष्याम्यनुक्रमम्

ດັ່ງນີ້ໃນ ສຣີພຣະຫມານຑະ ມະຫາປຸຣານະ ທີ່ວາຍຸໄດ້ກ່າວ ໃນພາກຕົ້ນ ອະນຸສັງກະປາດທີສອງ ບົດທີ 21 ຊື່ “ການສັນລະເສີນຂະບວນອາທິຕະຍະ”. ສູຕະກ່າວວ່າ—ໃນການສ້າງຂອງສະວາຍັມພູວະ ມັນວັນຕະຣະທີ່ໄດ້ອະທິບາຍແລ້ວ ແລະທີ່ຈະເກີດໃນອະນາຄົດ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວຕາມລຳດັບ

Verse 2

एतच्छ्रुतवा तु मुनयः पप्रच्छू रोमहर्षणम् / सूर्याचन्द्रमसोश्चारं ग्रहाणां चैव सर्वशः

ເມື່ອໄດ້ຟັງແລ້ວ ພວກມຸນີໄດ້ຖາມ ໂຣມະຫັຣສະນະ ວ່າ—ການໂຄຈອນຂອງພຣະອາທິດແລະພຣະຈັນ ພ້ອມທັງການເຄື່ອນໄຫວຂອງດາວເຄາະທັງປວງເປັນແນວໃດ

Verse 3

ऋषय ऋचुः / भ्रमन्ति कथमेतानि ज्योतीषि दिवमण्डलम् / अव्यूहेन च सर्वाणि तथैवासंकरेण वा

ພວກຣິຊີກ່າວວ່າ—ດວງສະຫວ່າງເຫຼົ່ານີ້ໝຸນວຽນໃນວົງຟ້າແນວໃດ? ພວກມັນເຄື່ອນໄປໂດຍບໍ່ມີການຈັດຂະບວນ (ວະຍູຫະ) ຫຼືໂດຍບໍ່ປະປົນສັບສົນກັນໄດ້ແນວໃດ

Verse 4

कश्चिद्भामयते तानि भ्रमन्ते यदि वा स्वयम् / एतद्वेदितुमिच्छामस्तन्नो निगद सत्तम

ມີໃຜເປັນຜູ້ໝຸນສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ ຫຼືວ່າມັນໝຸນໄປເອງ? ພວກເຮົາປາຖະໜາຮູ້; ໂອ ຜູ້ປະເສີດ ຈົ່ງກ່າວຄວາມຈິງໃຫ້ພວກເຮົາ

Verse 5

सूत उवाच भूतसंमोहनं ह्येतद्वदतो मे निबोधत / प्रत्यक्षमपि दृश्यं च संमोहयति यत्प्रजाः

ສູຕະກ່າວວ່າ—ນີ້ແມ່ນເລື່ອງທີ່ເຮັດໃຫ້ສັດທັງຫຼາຍຫຼົງໄຫຼ; ຈົ່ງຟັງຄໍາຂ້ອຍ. ແມ່ນແຕ່ສິ່ງທີ່ເຫັນຊັດກໍຍັງທໍາໃຫ້ປະຊາຊົນຫຼົງງົດໄດ້

Verse 6

यो ऽयं चतुर्द्दिशं पुच्छे शैशुमारे व्यवस्थितः / उत्तानपादपुत्रो ऽसौ मेढीभूतो ध्रुवो दिवि

ຜູ້ທີ່ສະຖິດຢູ່ທີ່ຫາງແຫ່ງໄຊຊຸມາຣາ ໄປທັງສີ່ທິດນັ້ນ ແມ່ນທຣຸວະ ບຸດຂອງອຸຕຕານະປາດ; ໃນຟ້າເຂົາຕັ້ງມັ່ນດັ່ງແກນ

Verse 7

स वै भ्रामयते नित्यं चन्द्रादित्यौ ग्रहैः सह / भ्रमन्तमनुगच्छन्ति नक्षत्राणि च चक्रवत्

ເຂົານັ້ນແຫຼະໝຸນດວງຈັນແລະດວງອາທິດພ້ອມດ້ວຍດາວເຄາະຢູ່ເປັນນິດ; ແລະດາວນັກສັດຕຣາຕາມຜູ້ທີ່ໝຸນນັ້ນດັ່ງລໍ້

Verse 8

ध्रुवस्य मनसा चासौ सर्वते ज्योतिषां गणः / सूर्याचन्द्रमसौ तारा नक्षत्राणि ग्रहैः सह

ດ້ວຍຈິດຕະນາຂອງທຣຸວະ ຝູງດວງສະຫວ່າງທັງປວງ—ດວງອາທິດ ດວງຈັນ ດາວ ນັກສັດຕຣາ ແລະດາວເຄາະ—ຈຶ່ງເຄື່ອນວຽນ

Verse 9

वातानीकमयैर्बन्धैर्ध्रुवे बद्धानि तानि वै / तेषां योगश्च भेदश्च कालश्चारस्तथैव च

ທັງໝົດນັ້ນຖືກຜູກໄວ້ທີ່ ທຣຸວະ ດ້ວຍພັນທະທີ່ເກີດຈາກຫມູ່ລົມ. ການປະສານ, ການແຍກ, ການເວລາ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວ ກໍຖືກກຳນົດໄວ້ເຊັ່ນນັ້ນ.

Verse 10

अस्तोदयौ तथोत्पाता अयने दक्षणोत्तरे / विषुवद्ग्रहवर्णाश्च द्रुवात्सर्वं प्रवर्त्तते

ການຕົກແລະຂຶ້ນ, ພ້ອມທັງລາງອາເພດ; ອາຍນະໃຕ້-ເໜືອ; ວິສຸວັດ ແລະ ສີສັນຂອງດາວເຄາະ—ທັງໝົດນີ້ເກີດຈາກ ທຣຸວະ.

Verse 11

वर्षा घर्मो हिमं रात्रिः संध्या चैव दिनं तथा / शुभाशुभं प्रजानां च ध्रुवात्सर्वं प्रवर्त्तते

ຝົນ, ຄວາມຮ້ອນ, ຄວາມໜາວດັ່ງຫິມະ, ກາງຄືນ, ສົນທະຍາ ແລະ ກາງວັນ; ທັງມົງຄຸນແລະອະມົງຄຸນຂອງສັດທັງຫຼາຍ—ລ້ວນເກີດຈາກ ທຣຸວະ.

Verse 12

ध्रुवेणाधिष्टितश्चैव सूर्यो ऽपो गृह्य वर्षति / तदेष दीप्त किरणः स कालग्निर्दिवाकरः

ໂດຍອາໄສອຳນາດຂອງ ທຣຸວະ ພຣະອາທິດຮັບນ້ຳໄວ້ແລ້ວໂປຍເປັນຝົນ. ພຣະດິວາກະຣະຜູ້ມີລຳແສງເຈີດຈ້ານັ້ນ ດຸດໄຟແຫ່ງການ (ກາລາກນິ).

Verse 13

परिवर्त्तक्रमाद्विप्रा भाभिरालोकयन् दिशः / सूर्यः किरमजालेन वायुयुक्तेन सर्वशः

ໂອ ວິປຣາ! ຕາມລຳດັບແຫ່ງການຫມຸນວຽນ ພຣະອາທິດສ່ອງສະຫວ່າງທິດທັງປວງດ້ວຍປະພາຂອງພຣະອົງ ໂດຍຂ່າຍແຫ່ງລຳແສງທີ່ປະສົມກັບລົມ ແຜ່ໄປທົ່ວ.

Verse 14

जगतो जलमादत्ते कृत्स्नस्य द्विजसत्तमाः / आदित्यपीतं सकलं सोमः संक्रमते जलम्

ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ, ອາທິດຍະ (ພຣະອາທິດ) ດຶງເອົານ້ຳຈາກໂລກທັງປວງ; ນ້ຳທີ່ພຣະອາທິດດື່ມໄປນັ້ນ ໂສມະ (ພຣະຈັນ) ປ່ຽນກັບເປັນນ້ຳອີກຄັ້ງ.

Verse 15

नाडीभिर्वायुयुक्ताभिर्लोकधारा प्रवर्त्तते / यत्सोमात्स्रवते ह्यंबु तदन्नेष्वेव तिष्ठति

ດ້ວຍນາດີທີ່ປະກອບດ້ວຍລົມ ກະແສແຫ່ງໂລກຈຶ່ງເຄື່ອນໄຫວ; ນ້ຳທີ່ໄຫຼອອກຈາກໂສມະ ນັ້ນສະຖິດຢູ່ໃນອາຫານເທົ່ານັ້ນ.

Verse 16

मेघा वायुविघातेन विसृजन्ति जलं भूवि / एवमुत्क्षिप्यते चैव पतते चासकृज्जलम्

ເມກທັງຫຼາຍເນື່ອງຈາກການປະທະຂອງລົມ ຈຶ່ງປ່ອຍນ້ຳລົງສູ່ພື້ນດິນ; ດັ່ງນັ້ນນ້ຳຖືກຍົກຂຶ້ນ ແລະຕົກລົງຊ້ຳໆ.

Verse 17

न नाश उदकस्यास्ति तदेव परिवर्त्तते / संधारणार्थं लोकानां मायैषा विश्वनिर्मिता

ນ້ຳບໍ່ມີການສູນສິ້ນ; ມັນພຽງແຕ່ປ່ຽນຮູບ. ເພື່ອຄ້ຳຈຸນໂລກທັງຫຼາຍ ນີ້ແມ່ນມາຍາທີ່ຈັກກະວານສ້າງໄວ້.

Verse 18

अन्या मायया व्याप्तं त्रैलोक्यं सचराचरम् / विश्वेशो लोककृद्देवः सहस्राक्षः प्रजापतिः

ດ້ວຍມາຍານີ້ ໄຕໂລກພ້ອມທັງສິ່ງເຄື່ອນແລະບໍ່ເຄື່ອນ ຖືກແຜ່ຄຸມ; ພຣະວິສເວສະ ຜູ້ສ້າງໂລກ ເທວະຜູ້ມີພັນຕາ ຄື ປຣະຊາປະຕິ (ອິນທຣະ).

Verse 19

धाता कृत्स्नस्य लोकस्य प्रभविष्णुर्दिवाकरः / सार्वलोकिकमंभो यत्तत्सोमान्नभसश्व्युतम्

ທິວາກະຣະ (ພະອາທິດ) ເປັນຜູ້ທຳນຸບຳລຸງໂລກທັງປວງ; ແລະນ້ຳອັນແຜ່ໄປທົ່ວໂລກນັ້ນ ໄຫຼລົງມາຈາກໂສມະ ຈາກນະພາ.

Verse 20

सोमाधारं जगत्सर्वमेतत्तथ्यं प्रकीर्तितम् / सूर्यादुष्णं निस्रवते सोमाच्छीतं प्रवर्त्तते

ໄດ້ກ່າວເປັນຄວາມຈິງວ່າ ໂລກທັງປວງອາໄສໂສມະ; ຄວາມຮ້ອນໄຫຼອອກຈາກພະອາທິດ ແລະຄວາມເຢັນເກີດຈາກໂສມະ.

Verse 21

शीतोष्णवीर्यौं द्वावेतौ युक्त्या धारयतो जगत् / सोमाधारा नदी गङ्गा पवित्रा विमलोदका

ພະລັງສອງປະການ—ຄວາມເຢັນ ແລະ ຄວາມຮ້ອນ—ຄ້ຳຈຸນໂລກດ້ວຍຄວາມສົມດຸນ; ແມ່ນ້ຳຄັງຄາອັນອາໄສໂສມະເປັນຖານ ບໍລິສຸດ ນ້ຳໃສສະອາດ.

Verse 22

भद्रसोमपुरोगाश्च महानद्यो द्विजोत्तमाः / सर्वभूतशरीरेषु ह्यापो ह्यनुसृताश्च याः

ໂອ ທະວິຊະຜູ້ປະເສີດ! ແມ່ນ້ຳໃຫຍ່ທັງຫຼາຍມີພັດຣະໂສມະເປັນຕົ້ນ ເປັນຜູ້ນຳ; ແລະນ້ຳໄດ້ແຊກຊຶມຢູ່ໃນກາຍຂອງສັດທັງປວງທົ່ວໄປ.

Verse 23

तेषु संदह्यमानेषु जङ्गमस्थावरेषु च / धूमभूतास्तु ता ह्यापो निष्कामन्तीह सर्वशः

ເມື່ອສັດທີ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະ ສັດທີ່ຢູ່ນິ່ງ ຖືກເຜົາໄໝ້ ນ້ຳນັ້ນກາຍເປັນຄວັນ ແລະລະເຫີຍອອກໄປທົ່ວທິດທາງ.

Verse 24

तेन चाभ्राणि जायन्ते स्थानमभ्रमयं स्मृतम् / तेजोर्ऽकः सर्वभूतेभ्य आदत्ते रश्मिभिर्जलम्

ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ເມກຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ; ສະຖານນັ້ນເອີ້ນວ່າ ‘ອະພຣະມະຍະ’. ພຣະອາທິດຜູ້ສ່ອງແສງດຶງນ້ຳຈາກສັດທັງປວງດ້ວຍລັດສະມີ.

Verse 25

समुद्राद्वायुसंयोगाद्वहन्त्यापो गभस्तयः / संजीवनं च सस्यानामंभस्तदमृतोपमम्

ຈາກມະຫາສະໝຸດ ເມື່ອປະສົມກັບລົມ ລັດສະມີພຣະອາທິດພານ້ຳໄປ. ນ້ຳນັ້ນເປັນຊີວິດຂອງພືດພັນ ດຸຈອະມຣິຕ.

Verse 26

ततस्त्वृतुवशात्काले परिवत्य दिवाकरः / यच्छत्यापो हि मेघेभ्यः घुक्लाशुक्लैर्गभस्तिभिः

ຕໍ່ມາ ຕາມອຳນາດແຫ່ງລະດູ ເມື່ອເຖິງການ ພຣະອາທິດປ່ຽນພາບ ແລະໃຫ້ນ້ຳແກ່ເມກດ້ວຍລັດສະມີຂາວແລະຄຳ້.

Verse 27

अभ्रस्थाः प्रपतन्त्यापो वायुना समुदीरिताः / सर्वभूतहितार्थाय वायुमिश्राः समन्ततः

ນ້ຳທີ່ຢູ່ໃນເມກ ຖືກລົມຂັບໃຫ້ຕົກລົງ; ເມື່ອປົນກັບລົມແລ້ວ ກໍຕົກໄປທົ່ວທິດເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງປວງ.

Verse 28

ततो वर्षति षण्मासान्सर्वभूतविवृद्धये / वायव्यं स्तनितं चैव वैद्युतं चाग्निसंभवम्

ຈາກນັ້ນ ຝົນຕົກຕໍ່ເນື່ອງຫົກເດືອນເພື່ອໃຫ້ສັດທັງປວງເຕີບໃຫຍ່; ມີສຽງຟ້າຮ້ອງເກີດຈາກລົມ, ມີຟ້າແລບ, ແລະມີແສງໄຟອັນເກີດຈາກໄຟປາກົດ.

Verse 29

मेहनाच्च मिहेधातोमघत्वं व्यजयन्ति हि / न भ्रश्यन्ति यतश्चापस्तदभं कवयो विदुः

ດ້ວຍ mehanā ແລະ mihedhātu ພວກເຂົາໄດ້ຮັບຄວາມເປັນເມກ; ສິ່ງໃດທີ່ນ້ຳບໍ່ເສື່ອມສູນ ກະວີຮູ້ວ່າແມ່ນ ‘ອະພ’.

Verse 30

मेघानां पुनरुत्पत्तिश्त्रिविधा योनिरुच्यते / आग्नेया ब्रह्मजाश्चैव पक्षजाश्च पृथग्विधाः

ກໍ່ກຳເນີດການເກີດຄືນຂອງເມກ ກ່າວວ່າມີ 3 ປະເພດ: ອາກເນຍ, ພຣະຫມະຊະ, ແລະ ປັກຊະຊະ ແຕກຕ່າງກັນ.

Verse 31

त्रिधा मेघाः समाख्यातास्तेषां वक्ष्यामि संभवम् / आग्नेया स्तूष्णजाः प्रोक्तास्तेषां धूमप्रवर्त्तनम्

ເມກຖືກກ່າວວ່າມີ 3 ປະເພດ; ບັດນີ້ຂ້ອຍຈະກ່າວເຖິງການເກີດຂອງມັນ. ເມກອາກເນຍເອີ້ນວ່າ ‘ສຕູສະນະຊະ’; ການເກີດຂອງມັນເລີ່ມຈາກຄວັນ.

Verse 32

शीतदुर्दिनवाता ये स्वगुणास्ते व्यवस्थिताः / महिषाश्च वाराहाश्च मत्तमातङ्गरूपिणः

ຄວາມໜາວ, ວັນມືດຄຶ້ມ, ແລະ ລົມ—ເປັນຄຸນລັກສະນະປະຈຳຂອງເຂົາ; ເຂົາປາກົດເປັນຮູບຄວາຍ, ໝູປ່າ, ແລະຊ້າງຕົກມັນ.

Verse 33

भूत्वा धरणिमभ्येत्य रमन्ते विचरन्ति च / जीमूता नाम ते मेघा ह्येतेभ्यो जीवसंभवः

ເມື່ອເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ພວກເຂົາເຂົ້າມາໃກ້ແຜ່ນດິນ ເພີດເພີນແລະທ່ອງໄປ. ເມກເຫຼົ່ານັ້ນເອີ້ນວ່າ ‘ຈີມູຕ’; ຈາກເຫຼົ່ານີ້ເອງຈຶ່ງເກີດຊີວິດ.

Verse 34

विद्युद्गुणविहीनाश्च जलधारा विलंबिनः / मूकमेघा महाकाया आवहस्य वशानुगाः

ເມກທີ່ບໍ່ມີຄຸນແຫ່ງຟ້າຜ່າ ແລະສາຍນ້ຳຝົນຕົກຊ້າໆ; ເມກເງົາງຽບກາຍໃຫຍ່ນັ້ນ ຢູ່ໃນອຳນາດ ‘ອາວະຫະ’

Verse 35

क्रोशमात्राच्च वर्षन्ति क्रोशार्द्धादपि वा पुनः / पर्वताग्र नितंबेषु वर्षति च रसंति च

ພວກມັນສາມາດຕົກຝົນຈາກໄລຍະໜຶ່ງກໂຣສ ຫຼືອີກທັງຄຶ່ງກໂຣສ; ທີ່ຍອດພູແລະສັນພູ ມັນທັງຕົກຝົນແລະຮ້ອງຄຳຮາມ

Verse 36

बलाकागर्भदाश्चैव बलाकागर्भधारिणः / ब्रह्मजा नाम ते मेघा ब्रह्मनिश्वाससंभवाः

ພວກມັນເປັນຜູ້ໃຫ້ ແລະຜູ້ຖືກຳ ‘ຄັນຂອງບະລາກາ’ (ນົກກະສາ); ເມກເຫຼົ່ານັ້ນຊື່ ‘ພຣະຫມະຊາ’ ເກີດຈາກລົມຫາຍໃຈຂອງພຣະພຣະຫມາ

Verse 37

ते हि विद्युद्गुणोपेतास्तनयित्नुप्रियस्वनाः / तेषां शश्र्वत्प्रणादेन भूमिः स्वाङ्गरूहोद्भवा

ພວກມັນມີຄຸນແຫ່ງຟ້າຜ່າ ແລະມີສຽງຟ້າຮ້ອງອັນນ່າຟັງ; ດ້ວຍສຽງກຶກກ້ອງບໍ່ຂາດ ແຜ່ນດິນຈຶ່ງຜຸດງອກຈາກອະວະຂອງຕົນ

Verse 38

राज्ञी राज्याभिषिक्तेव पुनर्यौंवनमश्नुते / तेष्वियं प्रावृडासक्ता भूतानां जीवितोद्भवा

ດັ່ງພຣະຣາຊິນີຜູ້ໄດ້ຮັບລາຊາພິເສກ ກັບໄດ້ຄວາມໜຸ່ມອີກຄັ້ງ; ສະນັ້ນ ‘ປຣາວຣິດ’ ທີ່ຜູກພັນກັບເມກເຫຼົ່ານີ້ ແມ່ນບໍ່ເກີດແຫ່ງຊີວິດຂອງສັດທັງປວງ

Verse 39

द्वितीयं प्रवहं वायुं मेघास्ते तु समाश्रिताः / एतं योजनमात्राच्च साध्यर्द्धा निष्कृतादपि

ລົມອັນທີສອງຊື່ “ປຣະວະຫະ” ເມກທັງຫຼາຍອາໄສຢູ່ໃນລົມນັ້ນ। ເມື່ອລ່ວງໄປໜຶ່ງໂຢຊະນາ ມັນພັດໄປຮອດກຶ່ງຂອບເຂດໂລກສາດຍະ ແມ່ນກະທັ້ງເກີນແດນນິສກຣິຕິດ້ວຍ।

Verse 40

वृष्टिर्गर्भस्त्रिधा तेषां धारासारः प्रकीर्त्तितः / पुष्करावर्त्तका नाम ते मेघाः पक्षसंभवाः

ຄັນທະແຫ່ງຝົນຂອງເມກເຫຼົ່ານັ້ນມີສາມປະການ ເອີ້ນວ່າ “ທາຣາສາຣະ”। ເມກເຫຼົ່ານັ້ນຊື່ “ປຸສກະຣາວັດຕະກະ” ເກີດຈາກປີກ।

Verse 41

शक्रेण पक्षच्छिन्ना ये पर्वतानां महौजसाम् / कामागानां प्रवृद्धानां भूतानां शिवमिच्छता

ພູເຂົາຜູ້ມີພະລັງອັນໃຫຍ່ ທີ່ມີປີກນັ້ນ ຖືກສັກຣະ (ອິນທຣະ) ຕັດປີກອອກ—ເຂົາເປັນພູດທີ່ເຕີບໃຫຍ່ ແລະເຄື່ອນໄປໄດ້ຕາມປາຖະໜາ—ທັງໝົດນີ້ເກີດຈາກພຣະປະສົງອັນເປັນມົງຄົນຂອງພຣະສິວະ

Verse 42

पुष्करा नाम ते मेघा बृंहन्तस्तोयमत्सराः / पुष्करावर्त्तकास्तेन कारणेनेह शब्दिताः

ເມກເຫຼົ່ານັ້ນຊື່ “ປຸສກະຣະ” ເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳ ແລະຮ້ອງຄຳຮາມກັງວານ। ເພາະເຫດນີ້ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ “ປຸສກະຣາວັດຕະກະ”

Verse 43

नानारूपधराश्चैव महाघोरस्वनाश्च ते / कल्पान्तवृष्टेः स्रष्टारः संवर्ताग्ने र्नियामकाः

ເຂົາມີຮູບຮ່າງຫຼາກຫຼາຍ ແລະມີສຽງຄຳຮາມອັນນ່າຢ້ານຢິ່ງ। ເຂົາເປັນຜູ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດຝົນໃນຍາມສິ້ນກັນລະປະ ແລະເປັນຜູ້ຄວບຄຸມໄຟສັງວັດຕະ

Verse 44

वर्षन्त्येते युगान्तेषु तृतीयास्ते प्रकीर्त्तिताः / अनेकरूपसंस्थानाः पूरयन्तो महीतलम्

ໃນທ້າຍຍຸກ ເມກຊັ້ນທີສາມເຫຼົ່ານີ້ຍ່ອມຕົກຝົນ; ມີຮູບຮ່າງຫຼາກຫຼາຍ ແລະເຕີມເຕັມຜືນແຜ່ນດິນ.

Verse 45

वायुं पुरा वहन्तः स्युराश्रिताः कल्पसाधकाः / यान्यण्डस्य तु भिन्नस्य प्राकृतस्याभवंस्तदा

ໃນການກ່ອນ ພວກເຂົາເປັນຜູ້ພະຍຸງ ‘ວາຍຸ’ ເປັນທີ່ພຶ່ງໃຫ້ກັລປະສຳເລັດ; ເມື່ອນັ້ນຈຶ່ງເກີດເປັນສ່ວນໆຂອງໄຂ່ຈັກກະວານທາງທໍາມະຊາດທີ່ແຕກອອກ.

Verse 46

यस्मिन्ब्रह्मा समुत्पन्नश्चतुर्वक्त्रः स्वयंप्रभुः / तान्येवाण्डकपालानि सर्वे मेघाः प्रकीर्त्तिताः

ໃນໄຂ່ຈັກກະວານທີ່ພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ສະຫວ່າງດ້ວຍຕົນເອງ ມີສີ່ໜ້າ ເກີດຂຶ້ນນັ້ນ, ສ່ວນເປືອກຂອງໄຂ່ນັ້ນເອງ ຖືກກ່າວວ່າເປັນ ‘ເມກ’ ທັງປວງ.

Verse 47

तेषामाप्यायनं धूमः सर्वेषामविशेषतः / तेषां श्रेष्ठस्तु पर्जन्यश्चत्वारश्चैव दिग्गजाः

ທັງໝົດໄດ້ຮັບການຫຼໍ່ລ້ຽງດ້ວຍ ‘ທູມະ’ (ໄອ/ຄວັນ) ຢ່າງເທົ່າທຽມ; ໃນພວກນັ້ນ ຜູ້ປະເສີດຄື ປັຣຈັນຍະ (Parjanya) ແລະຍັງມີຊ້າງທິດທັງສີ່ດ້ວຍ.

Verse 48

गजानां पर्वतानां च मेघानां भोगिभिः सह / कुलमेकं पृथग्भूतं योनिरेका जलं स्मृतम्

ຊ້າງ, ພູເຂົາ, ເມກ ແລະ ພວກພໍກີ (ນາກ) ມີຕະກູນດຽວ ແມ່ນແຕ່ປາກົດແຍກກັນ; ຍອນີດຽວຂອງພວກເຂົາຖືກຈື່ຈຳວ່າແມ່ນ ‘ນ້ຳ’.

Verse 49

पर्जन्यो दिग्गजा श्चैव हेमन्ते शीतसंभवाः / तुषारवृष्टिं वर्षन्ति शिष्टः सस्यप्रवृद्धये

ໃນລະດູເຫມັນຕະ ພະຈັນຍະ ແລະ ຊ້າງທິດທັງຫຼາຍທີ່ເກີດຈາກຄວາມໜາວ ໂປຍຝົນນ້ຳຄ້າງແຂງ ເພື່ອໃຫ້ພືດຜົນເຈີຣິນ

Verse 50

षष्ठः परिवहो नाम तेषां वायुरपाश्रयः / यो ऽसौ बिबर्त्ति भगवान्गङ्गामाकाशगोचराम्

ອັນທີ່ຫົກແມ່ນລົມຊື່ ‘ປະຣິວະຫະ’ ເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງນ້ຳ; ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້ານັ້ນເອງທີ່ຊົງຮັບຮອງຄົງຄາຜູ້ເຄື່ອນໄຫວໃນຟ້າ

Verse 51

दिव्यामृतजला पुण्यां त्रिधास्वातिपथे स्थिताम् / तस्या निष्यन्दतोयानि दिग्गजाः पृथुभिः करैः

ຄົງຄາຜູ້ບຸນສິດ ມີນ້ຳອະມຣິດທິບ ສະຖິດໃນເສັ້ນທາງສະວາຕິເປັນສາມສ່ວນ; ນ້ຳທີ່ໄຫຼຊຶມອອກຈາກນາງ ຖືກຊ້າງທິດທັງຫຼາຍພາໄປດ້ວຍງວງອັນກວ້າງໃຫຍ່

Verse 52

शीकरं संप्रमुञ्चन्ति नीहार इति स स्मृतः / दक्षिणेन गिरिर्यो ऽसौ हेमकूट इति स्मृतः

ພວກເຂົາປ່ອຍລະອອງນ້ຳລະອຽດ ເອີ້ນວ່າ ‘ນີຫາຣ’; ແລະ ພູທາງທິດໃຕ້ນັ້ນ ຮູ້ຈັກກັນວ່າ ‘ເຫມະກູຕະ’

Verse 53

उदग्घिमवतः शैल उत्तरप्रायदक्षिणे / पुण्ड्रं नाम समाख्यातं नगरं तत्र विस्तृतम्

ທາງເໜືອຂອງພູຫິມະວັດ ໃນເຂດພູເຂົາທີ່ຫັນໜ້າໄປທາງທິດໃຕ້ ມີນະຄອນອັນກວ້າງໃຫຍ່ ມີຊື່ສຽງວ່າ ‘ປຸນດຣະ’

Verse 54

तस्मिन्निपतितं वर्षं तत्तुषारसमुद्भवम् / ततस्तदा वहो वायुर्हेमवन्तं समुद्वहन्

ທີ່ນັ້ນຝົນທີ່ເກີດຈາກນ້ຳຄ້າງແຂງໄດ້ຕົກລົງ; ແລ້ວລົມທີ່ພັດໄຫຼໄດ້ພາມັນໄປຫາພູຫິມະວັນ

Verse 55

आनयत्यात्मयोगेन सिंचमानो महागिरिम् / हिमवन्तमतिक्रम्य वृष्टिशेषं ततः परम्

ດ້ວຍພະລັງໂຍຄະໃນຕົນ ລາວນຳມັນມາພ້ອມທັງຊຸມຊ່ຳພູໃຫຍ່; ຂ້າມພູຫິມະວັນແລ້ວ ຈຶ່ງພາຝົນທີ່ເຫຼືອໄປອີກຟາກ

Verse 56

इहाभ्येति ततः पश्चादपरान्तविवृद्धये / वर्षद्वयं समाख्यातं सस्यद्वयविवृद्धये

ຕໍ່ຈາກນັ້ນມັນມາຮອດທີ່ນີ້ ເພື່ອຄວາມເຈີຣິນຂອງແດນອະປະຣານຕະ; ໄດ້ກ່າວເຖິງຝົນສອງປະການ ເພື່ອການເຕີບໂຕຂອງພືດຜົນສອງປະການ

Verse 57

मेघाश्चाप्यायनं चैव सर्वमेतत्प्रकीर्त्तितम् / सूर्य एव तु वृष्टीनां स्रष्टा समुपदिश्यते

ເລື່ອງເມກແລະການຫຼ້ຽງດູເມກ—ທັງໝົດນີ້ໄດ້ກ່າວໄວ້ແລ້ວ; ແຕ່ຜູ້ສ້າງຝົນນັ້ນ ຖືກຊີ້ວ່າແມ່ນພະອາທິດເທົ່ານັ້ນ

Verse 58

सूर्यमूला च वै वृष्टिर्जलं सूर्यात्प्रवर्तते / ध्रुवेणाधिष्ठितः सूर्यस्तस्यां वृष्टौ प्रवर्त्तते

ຮາກເຫງົ້າຂອງຝົນແມ່ນພະອາທິດ; ນ້ຳກໍເກີດຈາກພະອາທິດ. ພະອາທິດທີ່ຖືກຍຶດໝັ້ນໂດຍທຣຸວະ ຈຶ່ງດຳເນີນຢູ່ໃນກິດແຫ່ງຝົນນັ້ນ

Verse 59

ध्रुवेणाधिष्टितो वायुर्वृष्टिं संहरते पुनः / ग्रहो निःसृत्य सूर्यात्तु कृत्स्ने नक्षत्रमण्डले

ໂດຍອຳນາດແຫ່ງທຣຸວະ ລົມຈຶ່ງຢຸດຝົນອີກຄັ້ງ. ດາວເຄາະທີ່ອອກຈາກພະອາທິດ ໂຄຈອນໄປທົ່ວມົນທົນນັກສັດທັງປວງ.

Verse 60

चरित्वान्ते विशत्यर्कं ध्रुवेण समाधिष्ठितम् / ततः सूर्यरथस्याथ सन्निवेशं निबोधत

ເມື່ອສິ້ນສຸດການໂຄຈອນ ມັນເຂົ້າສູ່ອາຣກະ (ພະອາທິດ) ທີ່ທຣຸວະສະຖາປະນາໄວ້. ຈາກນັ້ນຈົ່ງຮູ້ການຈັດວາງແຫ່ງລົດສຸຣິຍະ.

Verse 61

संस्थितेनैकचक्रेण पञ्चारेण त्रिनाभिना / हिरण्मयेन भगवांस्तथैव हरिदर्वणा

ພະສຸຣິຍະຜູ້ເປັນພະພະຄະວານ ສະຖິດຢູ່ໃນລໍ້ດຽວ ມີຊີ້ຫ້າ ມີດຸມສາມ ເປັນທອງອ່ອນສະຫວ່າງ ແລະມີປະກາຍສີຂຽວ.

Verse 62

अष्टापदनिबद्धेन षट्प्रकारैकनेमिना / चक्रेण भास्वता सूर्यः स्यन्दनेन प्रसर्पति

ດ້ວຍລໍ້ອັນສະຫວ່າງໄສວທີ່ຜູກໄວ້ດ້ວຍຂາຮອງແປດ ມີຂອບດຽວແບ່ງເປັນຫົກປະເພດ ພະສຸຣິຍະຈຶ່ງເຄື່ອນໄປດ້ວຍລົດຂອງພະອົງ.

Verse 63

दशयोजनसाहस्रो विस्तारायामतः स्मृतः / द्विगुणो ऽस्य रथोपस्थादीषादण्डः प्रमाणतः

ຄວາມກວ້າງແລະຄວາມຍາວຖືກກ່າວວ່າເປັນໜຶ່ງໝື່ນໂຢຊະນະ. ຈາກຖານລົດ ຄານເພລາ (ອີສາ-ດັນຑະ) ມີຂະໜາດເປັນສອງເທົ່າ.

Verse 64

स तस्य ब्रह्मणा सृष्टो रथो ह्यर्थवशेन तु / असंगः काञ्चनो दिव्यो युक्तः पवनगैर्हयैः

ສໍາລັບພຣະອົງນັ້ນ ພຣະພຣະຫມາໄດ້ສ້າງລົດຮົບຕາມຄວາມຈໍາເປັນ. ລົດນັ້ນເປັນທິບ ສີຄໍາ ບໍ່ຍຶດຕິດ ແລະຜູກດ້ວຍມ້າໄວດັ່ງລົມ.

Verse 65

छन्दोभिर्वाजिरूपैस्तु यतश्चक्रं ततः स्थितैः / वारुणस्यन्दनस्येह लक्षणैः सदृशस्तु सः

ດ້ວຍສັນທະ (chandas) ທີ່ປາກົດເປັນຮູບມ້າ ແລະດ້ວຍລໍ້ທີ່ຕັ້ງຢູ່ຕາມຕໍາແໜ່ງ ລົດນີ້ຈຶ່ງຄ້າຍຄືລັກສະນະຂອງລົດພຣະວຣຸນະ.

Verse 66

तेनासौ सर्वते व्योम्नि भास्वता तु दिवाकरः / अथैतानि तु सूर्यस्य प्रत्यङ्गानि रथस्य ह

ໂດຍລົດນັ້ນເອງ ພຣະທິວາກະຣະຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງ ຈຶ່ງເຄື່ອນໄປທົ່ວນະພາ. ບັດນີ້ຈະກ່າວເຖິງອະໄວຍະວະແລະສ່ວນປະກອບຂອງລົດພຣະສູຣຍະ.

Verse 67

संवत्सरस्यावयवैः कल्पि तस्य यथाक्रमम् / अहस्तु नाभिः सौरस्य एकचक्रस्य वै स्मृतः

ໂຄງສ້າງນັ້ນຖືກກໍານົດຕາມລໍາດັບດ້ວຍອົງປະກອບຂອງປີ. ‘ອະຫະ’ ແມ່ນວັນ ຖືກຈໍາໄວ້ເປັນດຸມລໍ້ຂອງລົດພຣະສູຣຍະທີ່ມີລໍ້ດຽວ.

Verse 68

अराः पञ्चार्त्तवांस्तस्य नेमिः षडृतवः स्मृतः / रथनीडः स्मृतो ह्येष चायने कूबरावुभौ

ຊີ້ລໍ້ຂອງມັນນັບເປັນອາຣຕະວະຫ້າປະການ ແລະຂອບລໍ້ (ເນມິ) ຖືກຈໍາໄວ້ວ່າເປັນລະດູທັງຫົກ. ນີ້ແມ່ນຣະຖະນີດະ (ບ່ອນນັ່ງ) ແລະອະຍະນະທັງສອງແມ່ນຄູບະຣະ (ແກນ/ດຸມ) ທັງຄູ່.

Verse 69

मुहूर्त्ता बन्धुरास्तस्य रम्याश्चास्य कलाः स्मृताः / तस्य काष्ठा स्मृता घोणा अक्षदण्डः क्षणस्तु वै

ມຸຫູຣຕະຂອງພຣະອົງຖືກກ່າວວ່າງາມ ແລະ ກະລາ (ສ່ວນຍ່ອຍແຫ່ງການ) ຂອງພຣະອົງກໍຮື່ນຮົມ. ສໍາລັບພຣະອົງ ກາດຖາເອີ້ນວ່າ ‘ໂຆນາ’ ແລະ ‘ອັກສະດັນດະ’ ນັ້ນແຫຼະແມ່ນ ກະສະນະ.

Verse 70

निमेषश्चानुकर्षो ऽस्य हीषा चास्य लवाःस्मृताः / रात्रिर्वरूथो धर्मो ऽस्य ध्वज ऊर्द्ध्व समुच्छ्रितः

ນິເມສະຂອງພຣະອົງເອີ້ນວ່າ ‘ອນຸກັຣສະ’ ແລະ ‘ຫີສາ’ ຖືກນັບເປັນລະວະຂອງພຣະອົງ. ຣາຕຣີແມ່ນເກາະປ້ອງກັນ ແລະ ທັມມະແມ່ນທຸງທີ່ຊູສູງຂຶ້ນ.

Verse 71

युगाक्षकोडी ते तस्य अर्थकामावुभौ स्मृतौ / सप्ताश्वरूपाश्छन्दासि वहन्तो वामतो धुरम्

ສໍາລັບພຣະອົງ ‘ຍຸກາກສ’ ແລະ ‘ໂກດີ’ ທັງສອງເປັນ ອັຣຖະ ແລະ ກາມະ. ຉັນທັດ 7 ປາງມ້າ ກໍກໍາລັງແບກຄານທຽມດ້ານຊ້າຍ.

Verse 72

गायत्री चैव त्रिष्टुप्य ह्यनुष्टुब्जगती तथा / पङ्क्तिश्च बृहती चैव ह्युष्णिक्चैव तु सप्तमी

ກາຍະຕຣີ, ຕຣິສະຕຸພ, ອະນຸສະຕຸພ, ຊະກະຕີ; ພ້ອມທັງ ປັງກະຕິ, ບຣິຫະຕີ ແລະ ອຸສະນິກ—ນີ້ແມ່ນຉັນທັດ 7 ປະການ.

Verse 73

चक्रमक्षे निबद्धं तु ध्रुवे चाक्षः समर्पितः / सहचक्रो भ्रमत्यक्षः सहक्षो भ्रमते ध्रुवः

ລໍ້ຖືກຜູກໄວ້ກັບແກນ ແລະ ແກນຖືກຍຶດໄວ້ທີ່ ທຣຸວະ. ແກນພ້ອມລໍ້ຍ່ອມໝຸນ ແລະ ທຣຸວະພ້ອມແກນກໍໝຸນດ້ວຍ.

Verse 74

अक्षेण सह चक्रेशो भ्रमते ऽसौ ध्रुवेरितः / एवमर्थवशात्तस्य सन्निवेशो रथस्य तु

ໂດຍການຊັກນໍາຂອງ ທຣຸວະ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງລໍ້ນັ້ນ ໝຸນໄປພ້ອມກັບແກນ. ດັ່ງນັ້ນເນື່ອງດ້ວຍເຫດນັ້ນ ການຈັດວາງຂອງລົດສົງຄາມຂອງລາວກໍເປັນໄປຕາມນັ້ນ.

Verse 75

तथा संयोगभावेन संसिद्धो भासुरो रथः / तेनासौ तरणिर्देवो भास्वता सर्पते दिवि

ດັ່ງນັ້ນ ໂດຍພາວະແຫ່ງການປະສານກັນ ລົດອັນສະຫວ່າງໄສນັ້ນຈຶ່ງສຳເລັດສົມບູນ. ດ້ວຍລົດນັ້ນ ທ່ານຕະຣະນີເທວະ ຄືພຣະອາທິດ ຈຶ່ງເຄື່ອນໄປໃນຟ້າດ້ວຍລັງສີອັນເຈີດຈ້າ.

Verse 76

युगाक्षकोटिसन्नद्धौ द्वौ रश्मी स्यन्दनस्य तु / ध्रुवे तौ भ्राम्यते रश्मी च चक्रयुगयोस्तु वै

ລັງສີສອງເສັ້ນຂອງລົດນັ້ນ ຖືກຜູກແນ່ນທີ່ປາຍແກນຄູ່ (ຢຸກ-ອັກສ). ທັງສອງໝຸນຢູ່ທີ່ທຣຸວະ ແລະລັງສີກໍໝຸນໄປພ້ອມກັບຄູ່ລໍ້ແທ້ໆ.

Verse 77

भ्रमतो मण्डलान्यस्य खेचरस्य रथस्य तु / युगाक्षकोटी ते तस्य दक्षिणे स्यन्दनस्य हि

ໃນວົງມົນທີ່ໝຸນຂອງລົດຜູ້ທ່ອງນະພານັ້ນ ປາຍແກນຄູ່ (ຢຸກ-ອັກສ) ຂອງມັນຢູ່ທາງທິດໃຕ້ຂອງລົດແທ້ໆ.

Verse 78

ध्रुवेण प्रगृहीते वै विचक्रम तुरक्षवत् / भ्रमन्तमनुगच्छेतां ध्रुवं रश्मी तु तावुभौ

ເມື່ອຖືກທຣຸວະຈັບຍຶດໄວ້ ມັນແມ່ນແມ່ນບໍ່ມີລໍ້ ແຕ່ກໍປານດັ່ງມີມ້າເທຍມ. ລັງສີທັງສອງນັ້ນຕິດຕາມທຣຸວະຜູ້ໝຸນຢູ່ເສມອ.

Verse 79

युगाक्षकोटिस्तत्तस्य रश्मिभिः स्यन्दनस्य तु / कीलासक्ता यथा रज्जुर्भ्रंमते सर्वतो दिशम्

ໂດຍລັດສະມີທີ່ຜູກຢູ່ປາຍແກນຄານທຽມຂອງລົດນັ້ນ ມັນຈຶ່ງໝຸນໄປທຸກທິດ ເຫມືອນເຊືອກທີ່ຕິດກັບຫມຸດ

Verse 80

ह्रसतस्तस्य रश्मी तु मण्डलेषूत्तरायणे / वर्द्धते दक्षिणे चैव भ्रमतो मण्डलानि तु

ໃນວົງໂຄຈອນແຫ່ງອຸດຕະຣາຍະນະ ລັດສະມີຂອງພຣະອາທິດຫົດສັ້ນ; ໃນທັກສິນາຍະນະກໍຍາວຂຶ້ນ ແລະວົງທັງຫຼາຍກໍຫມຸນໄປ

Verse 81

युगाक्षकोटिसंबद्धौ रश्मी द्वौ स्यन्दनस्य तु / ध्रुवेण प्रगृहीतौ वै तौ रश्मी नयतो रविम्

ມີລັດສະມີສອງສາຍຜູກກັບປາຍແກນຄານທຽມຂອງລົດນັ້ນ; ທຣຸວະຈັບໄວ້ ແລະລັດສະມີທັງສອງນັ້ນນຳພຣະສຸລິຍະໄປ

Verse 82

आकृष्येते यदा तौ वै ध्रुवेण सम धिष्ठितौ / तदा सो ऽभ्यन्तरे सूर्यो भ्रमते मण्डलानि तु

ເມື່ອລັດສະມີທັງສອງນັ້ນຖືກດຶງ ໂດຍທຣຸວະຈັດໃຫ້ສົມດຸນແລ້ວ ພຣະອາທິດຈຶ່ງໂຄຈອນໃນວົງຊັ້ນໃນ

Verse 83

अशीतिर्मण्डलशतं काष्ठयोरन्तरं स्मृतम् / ध्रुवेण मुच्यमानाभ्यां रश्मिभ्यां पुनरेव तु

ຊ່ອງຫ່າງລະຫວ່າງກາສຖາສອງຝ່າຍ ຖືກຈື່ຈຳວ່າ ‘ອະສີຕິ-ມັນດະລະ-ສະຕະ’ (8,000); ແລະໂດຍລັດສະມີສອງສາຍທີ່ທຣຸວະປ່ອຍ ຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນອີກ

Verse 84

तथैव बाह्यतः सूर्यो भ्रमते मण्डलानि तु / उद्वेषाटयन्स वेगेन मण्डलानि तु गच्छति

ເຊັ່ນນັ້ນເອງ ພາຍນອກນັ້ນ ພະສຸລິຍະໝຸນວຽນຕາມວົງມົນທັງຫຼາຍ; ເມື່ອເຄື່ອນໄປດ້ວຍຄວາມໄວ ກໍເຫມືອນກຳລັງກະທົບໃຫ້ວົງມົນເຫຼົ່ານັ້ນປັ່ນປ່ວນດ້ວຍຄວາມຊັງ.